images
UN
UN
'ရဲ' လို႔ ကြၽဲၿပဲစီးျပလိုက္တဲ့ ထရန္႔ သို႔မဟုတ္ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲျဖင္႕ အားစမ္းလုိက္ျခင္း
ေနဇင္လတ္ Wednesday, 01 August 2018
တစ္ကမၻာလံုးစိတ္ဝင္စားမႈႏွင့္အတူ တုန္လႈပ္ မႈပါပါဝင္ေသာ 'အေမရိကန္-တ႐ုတ္' ကုန္သြယ္ ေရးစစ္ပြဲစတင္လိုက္ခဲ့ပါၿပီ။ ႏွစ္ဖက္လံုးႏိုင္မည္ ဟု ယူဆတြက္ခ်က္ထားေသာ စမ္းသပ္မႈတစ္ခု ျဖစ္၍တစ္ဖက္ႏွင့္တစ္ဖက္ အေလွ်ာ့မေပးခဲ့ၾက ေခ်။ ထရန္႔၏ၿခိမ္းေျခာက္မႈကို တ႐ုတ္တို႔က လည္း လက္ခံလိုက္ခဲ့သည့္သေဘာ ျဖစ္သည္။
စတင္ပစ္ခတ္မႈတြင္ တ႐ုတ္ဘက္က လႈပ္ လႈပ္ရွားရွား၊ အလဲလဲအၿပိဳၿပိဳျဖင့္ ရွယ္ယာေစ်းမ်ား က်ခဲ့၏။ အေမရိကန္ဘက္မွလည္း အတြင္းက်ိတ္ အထိနာခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ကမၻာသိမီဒီယာ မ်ားက တ႐ုတ္အေၾကာင္းကိုသာ အေလးေပး ေဖာ္ျပၾကသည္။ စိုးရိမ္စိတ္လြန္မႈျဖင့္ေငြေၾကး ေစ်းကြက္၊ ရွယ္ယာေစ်းကြက္ အထိနာေစရန္ရည္ ရြယ္ပံုရသည္။
သို႔ေသာ္လည္း ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံ စီးပြား ေရးအင္အားမ်ားသူက ပို၍အားႀကီးမားသည္ဆုိ ေသာအခ်က္ႏွင့္ အထိနာသည့္ လုပ္ငန္းရွင္ႀကီး မ်ားက အစိုးရကိုမည္သည့္ဘက္ကပို၍ ဖိအား ေပးႏိုင္သည္ဆိုေသာအခ်က္က အဆံုးအျဖတ္ေပး သြားပါလိမ့္မည္။ ဤအခ်ိန္ရွည္ၾကာသြားပါက ႏိုင္ငံတစ္ခု၏ပါဝါအဆင့္အတန္းကိုေတာ့ ႀကီးႀကီး မားမားထိခိုက္သြားႏိုင္ပါသည္။
ေနာက္ခံက ထရန္႔ကိုေရွာင္မရေစခဲ့
'အေမရိကန္-တ႐ုတ္' ကုန္သြယ္ေရးတြင္ သံုးႏွစ္တိုင္း၌ ထရီလီယံဟူေသာပမာဏျဖင့္ တ႐ုတ္ဘက္က အသာစီးရေနျခင္းသည္ထရန္႔ကို ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲအစျပဳရန္တြန္းအားတစ္ခုျဖစ္ ခဲ့သည္။ ဒုတိယအင္အားႀကီးမားေသာ တြန္းအား တစ္ခုက တ႐ုတ္တို႔၏ B&R ဟူေသာ ခပ္ျပင္း ျပင္းလုပ္ေဆာင္လာသည့္ 'ကုန္းတစ္ပတ္ ေရ တစ္ပတ္' မဟာစီမံကိန္းျဖစ္သည္။ ေလာေလာ ဆယ္ ႏိုင္ငံေပါင္း ၈ဝ ခန္႔မွ်ပါဝင္ေနေသာ စီမံ ကိန္းႀကီးသာၿပီးသြားပါက ကမၻာတစ္ဝက္နီးပါး ကိုမလႈပ္ႏိုင္ေအာင္ တ႐ုတ္နဂါးႀကီး၏ ထိန္းခ်ဳပ္ ပတ္ေႏွာင္မႈကိုခံရကာ အေမရိကန္၏စူပါ ပါဝါ သည္လည္း ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းခံရေပလိမ့္မည္။ B&R ကို မေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္ သို႔မဟုတ္ အလြန္တရာ အားနည္းသြားေစရန္ သြယ္ဝိုက္မဟာဗ်ဴဟာ သည္ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲတြင္ထည့္သြင္းထား ဟန္ရွိေနပါသည္။
အေမရိကန္၏အေျခအေနသည္ ေနသာသလိုေန၍ မရႏိုင္ေတာ့
တရွိန္ရွိန္တိုးတက္လာေသာ နဂါးႀကီးအရြယ္ မေရာက္မီ 'ေသမလား၊ သတ္မလား'ကို ခပ္ရဲရဲ ေရြးခ်ယ္လာဖို႔ျဖစ္လာ၏။ အင္အားျပည့္စံုသည့္ အရြယ္ေရာက္မွတ႐ုတ္ကို ရင္ဆိုင္သည္ထက္ ယခုအခ်ိန္မွစ၍ ရင္ဆိုင္ျခင္းက အေမရိကန္ အတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္တစ္စံုတစ္ရာရွိႏိုင္ေနေသး သည္ မဟုတ္ပါလား။
အေမရိကန္-တ႐ုတ္ကုန္သြယ္ေရးအေျခအေန ကို ခပ္ၾကမ္းၾကမ္းေလ့လာလွ်င္-
၂ဝ၁၂ ေဒၚလာဘီလီယံ (၃၁၅)
၂ဝ၁၃ (၃၁၈)
၂ဝ၁၄ (၃၄၄)
၂ဝ၁၅ (၃၆၇)
၂ဝ၁၆ (၃၄၆)
၂ဝ၁၇ (၃၇၅)
စုစုေပါင္းေျခာက္ႏွစ္အတြင္း ႏွစ္ထရီလီယံ ေဒၚလာေက်ာ္ဖိုး တ႐ုတ္ဘက္မွအသာစီးရခဲ့သည္ ကိုေတြ႕ရ၏။ ေရရွည္တြင္ ခံႏိုင္ရန္ အေတာ္ခက္ခဲ လာသည္။ ကုန္သြယ္ေရးမ်က္ႏွာစာတြင္ တ႐ုတ္ ကို အေမရိကန္မယွဥ္ႏိုင္ခဲ့။
အေမရိကန္ရွိ အမ်ား သံုးကုန္ပစၥည္း ရာခိုင္ႏႈန္း ၉ဝ ခန္႔မွာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ တြင္ထုတ္လုပ္ေသာ အေမရိကန္ အမွတ္တံဆိပ္ မ်ားျဖစ္သည့္အျပင္ တ႐ုတ္အမွတ္တံဆိပ္မ်ားပင္ ထိုးေဖာက္ေနရာယူလာခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရ၏။
တ႐ုတ္ကြန္ပ်ဴတာ Lenovo က အေမရိကန္ ေစ်းကြက္ကို ခပ္ျပင္းျပင္းထိုးေဖာက္ထားသလို ZTE ၊ HUAWEIတို႔ကလည္း မိုဘိုင္းလ္ေစ်း ကြက္တြင္ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ေနရာယူထားၿပီး ျဖစ္သည္။ တေလာကပင္ZTE ကို ေဒၚလာ တစ္ဘီလီယံျဖင့္ ဒဏ္ေၾကးခ်ခဲ့ရာ ZTE က ေစ်းကြက္အတြက္ ေဒၚလာတစ္ဘီလီယံကို သာ သာၾကည္ၾကည္ ေပးေဆာင္လုိက္သည္။
ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္တြင္လည္း အျငင္း ပြားကြၽန္းအခ်ဳိ႕၌ တ႐ုတ္ကစစ္စခန္းမ်ားတည္ ေဆာက္ေနသည္။ တ႐ုတ္၏စီးပြားေရး၊ စစ္ေရး အေျခခံအေဆာက္အအံုမ်ား တိုးခ်ဲ႕လာမႈသည္ စီးပြားေရးေတာင့္တင္းလာေသာေၾကာင့္ ျဖစ္၏။ ထိုအရာမ်ားကိုရပ္တန္႔ေစရန္ သို႔မဟုတ္ တုံ႔ေႏွး ေစရန္ တ႐ုတ္စီးပြားေရးကို တစ္စံုတစ္ရာကန္႔ သတ္ႏုိင္မွျဖစ္မည္ဟူေသာ မဟာဗ်ဴဟာကို အေမရိကန္တို႔ ေလးေလးနက္နက္စဥ္းစားခဲ့ၾက ဟန္တူသည္။ ထရန္႔သမၼတျဖစ္စက တ႐ုတ္ရွိ အေမရိကန္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူမ်ားကို ျပန္လာရန္အခြန္ ျဖင့္ မက္လံုးေပး၍ဆြဲေဆာင္ခဲ့ေသာ္လည္းထူး၍ အလုပ္မျဖစ္ခဲ့ေခ်။ ဤသို႔ျဖင့္ တ႐ုတ္စီးပြားေရးကို ဟန္႔တားႏိုင္မည့္ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲဆီသို႔ ထရန္႔ အေနျဖင့္ အတင္းအက်ပ္တြန္းပို႔ျခင္းခံလိုက္ရ သည့္အေျခအေန ျဖစ္လာပါေတာ့၏။
တိုက္ပြဲအစႏွင့္ဂယက္မ်ား
ထရန္႔အတြက္ မလႊဲမေရွာင္သာေသာ ထိပ္ တိုက္ေတြ႕ေစသည့္စစ္ပြဲျဖစ္ေသာ္လည္း ႀကီးႀကီး မားမားထိခိုက္ေစႏိုင္သည္ျဖစ္ရာ အေတာ္သတိ ထားတြက္ခ်က္ၾကရဟန္ေတာ့ရွိသည္။ မတ္လထဲ ကေၾကညာခဲ့ေသာ အခြန္တိုးေကာက္ခံမႈကို ေမလ အထိအခ်ိန္ဆြဲ၍ ႏွစ္ႏိုင္ငံတာဝန္ရွိသူမ်ားၾကား တြင္ ေစ့စပ္ညိႇႏႈိင္းခဲ့ၾကပါေသာ္လည္း အေလွ်ာ့ မေပးၾကသည္ေၾကာင့္ ယခုဇူလိုင္က်မွ စတင္ခဲ့ သည္ကို ေတြ႕ရသည္။
အေမရိကန္က တ႐ုတ္မွတင္သြင္းလာေသာ စိုက္ပ်ဳိးေရးလုပ္ငန္းသံုးပစၥည္း၊ ေလယာဥ္အပို ပစၥည္းမ်ားအပါအဝင္ ၃၄ ဘီလီယံဖိုးကိုအခြန္ ၂၅ရာခိုင္ႏႈန္းတိုးလိုက္သည္။ အေမရိကန္ဘက္မွ က်ည္စထြက္လုိက္ပါ၏။ တ႐ုတ္ဘက္ကလည္း အေမရိကန္ပစၥည္းမ်ားျဖစ္ေသာ ပဲပိစပ္၊ ေမာ္ ေတာ္ကားမ်ားအပါ ၃၄ ဘီလီယံကို အလားတူ အခြန္တိုးလုိက္သည္။ ေနာက္တစ္ဆင့္က ၁၆ ဘီလီယံ၊ ေနာက္တစ္ဆင့္က ဘီလီယံ ၄ဝဝ ကို အဆင့္ဆင့္ တိုးတက္ေကာက္ခံသြားမည္ဟု ေၾက ညာထားသည္။
၂ဝ၁၇ ကုန္သြယ္ေရးကိုေလ့လာလွ်င္ အေမ ရိကန္သို႔ တ႐ုတ္ကုန္ပစၥည္း ၁၃ဝဝ ဘီလီယံဖိုး တင္သြင္းခဲ့ၿပီး တ႐ုတ္ကအေမရိကန္ဘက္မွ ၅ဝ၅ ဘီလီယံဖိုးသာတင္သြင္းခဲ့ရာ အေမရိကန္က အခြန္တိုးျမႇင့္ျခင္းကို ဘီလီယံ ၄ဝဝ အထိျမႇင့္ မည္ဟုဆိုလုိက္သျဖင့္ အေမရိကန္ဘက္မွတင္ သြင္းပစၥည္းအားလံုးအေပၚ တ႐ုတ္က အခြန္တိုးရ ေတာ့မည္ကဲ့သုိ႔ျဖစ္လာသည္။ ဤအခ်က္က မျဖစ္ႏိုင္။(2018 Jan-May) ငါးလကာလတြင္ အေမရိကန္က ၅၂ ဘီလီယံဖိုးေရာင္းခဲ့ၿပီး တ႐ုတ္ က ၂ဝ၅ ဘီလီယံဖိုးေရာင္းထား၍ အေမရိကန္ ပစၥည္းတန္ဖိုးထက္ေလးဆပို၍ တ႐ုတ္ကေရာင္း ထားသည္ကိုေတြ႕ရသည္။

သြင္းသမွ်အေပၚအခြန္တိုးျမႇင့္ေကာက္ခံမည္ ဟုဆံုးျဖတ္ၾကပါလွ်င္ ၂ဝ၁၇ စာရင္းအရ တ႐ုတ္ က ဘီလီယံ ၁၃ဝဝ နီးပါးမွ်အေပၚ အခြန္တိုး ေကာက္ခံရၿပီး အေမရိကန္ကဘီလီယံ ၅ဝဝ ဖိုးမွ်သာ အခြန္ေကာက္ခံရပါလိမ့္မည္။ သို႔ေသာ္ လည္း ထိုအဆင့္ကေတာ့ ေရာက္လိမ့္မည္ဟု မယူဆ။
ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲေၾကာင့္ ကုန္ပစၥည္းမ်ား ေစ်းတက္သြားႏိုင္သည္။ အဆက္အစပ္အားျဖင့္ ႏိုင္ငံေရးသက္ေရာက္မႈကို ေလ့လာရန္လိုလာပါ လိမ့္မည္၊ အေမရိကန္တို႔သည္ တ႐ုတ္ထက္ပို၍ ခ်မ္းသာသည္မွန္ေသာ္လည္း ကုန္ပစၥည္းမ်ားေစ်း တက္လာမႈကို ျပည္သူတို႔ကၿငိမ္ေနၾကပါမည္ လား။ အစိုးရအေပၚၾသဇာလႊမ္းမိုးထားေသာလုပ္ ငန္းရွင္ႀကီးမ်ားကေရာ ၿငိမ္ေနၾကပါမည္လား။ အရင္းရွင္စနစ္ကိုက်င့္သံုးေသာအေမရိကန္၏ႏိုင္ငံ ေရးစနစ္က အစိုးရအေပၚ ဖိအားမ်ားက်ေရာက္ လာပါလိမ့္မည္။ ဤႏိုင္ငံေရးစနစ္၊ အမ်ဳိးသား ေရးစိတ္ဓာတ္၊ အစိုးရ၏ဖြဲ႕စည္းပံုအရ တ႐ုတ္တို႔ က အေလးသာျပန္ထားသည္ကိုေတြ႕ရသည္။
ေလာေလာဆယ္အေမရိကန္၏စမ္းသပ္ပစ္ ခတ္မႈတြင္ တ႐ုတ္တို႔ဖ႐ိုဖရဲျဖစ္သြားခဲ့သည္က ေတာ့ အမွန္ပင္။ တ႐ုတ္ရွယ္ယာေစ်းကြက္မ်ား 'လန္႔'၍က်ဆင္းခဲ့သည္။ ရွန္ဟိုင္းညႊန္းကိန္းက ရာခိုင္ႏႈန္း ၂ဝေက်ာ္ထိုးက်သြားခဲ့သည္။ ရွီက်င့္ ဖ်င္သမၼတျဖစ္စတြင္ တ႐ုတ္ရွယ္ယာမ်ားတစ္ ႀကိမ္က်ဆင္းခဲ့ဖူးပါသည္။ ေနာက္ေတာ့ထိန္း ထိန္းသိမ္းသိမ္းေဆာင္ရြက္ႏိုင္သည္ျဖစ္ရာ ျပန္၍ တည္ၿငိမ္သြားခဲ့ပါ၏။ ယခုတစ္ႀကိမ္က ကုန္ သြယ္စစ္ပြဲ၏ ဂယက္ျဖစ္၍ တ႐ုတ္တို႔မည္မွ်ျပန္ ၍ ထိန္းသိမ္းႏိုင္မည္က စဥ္းစားစရာတစ္ခုျဖစ္ လာခဲ့သည္။
စစ္တမ္းတစ္ခုျဖစ္ေသာ တ႐ုတ္လုပ္ငန္းရွင္ (ဝင္ေငြေဒၚလာ ၄ဒသမ ၅သန္းရွိသူ) အေယာက္ ေပါင္း ၂ဝဝ ေက်ာ္ကိုဆန္းစစ္ခ်က္အရ အေျဖ တစ္ခုမွာ-
ရာခိုင္ႏႈန္း ၄ဝ တ႐ုတ္အႏိုင္ရမည္
ရာခိုင္ႏႈန္း ၂ဝ ႏွစ္ဖက္ညိႇႏိႈင္း၍ အဆံုး သတ္ႏိုင္မည္
ရာခိုင္ႏႈန္း ၄ဝ တ႐ုတ္အေရးနိမ့္မည္ဟု
ေျဖဆိုခဲ့ၾကသည္ကို ေတြ႕ရ၏။
ကုန္သြယ္ေရးစစ္ေၾကာင့္ ေငြေၾကးတန္ဖိုး ဂယက္သို႔ ကူးစက္ခံလိုက္ရသည္။ ေဒၚလာတန္ ဖိုး အတန္ငယ္တက္လာၿပီး ယြမ္တန္ဖိုးက်ဆင္း သြားခဲ့၏။Survey တြင္ ေမးျမန္းခဲ့ေသာ တ႐ုတ္ သူေဌးမ်ား၏ပ်မ္းမွ် ၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေသာ ပိုင္ဆိုင္ မႈကို ျပည္ပႏိုင္ငံမ်ားသို႔ေရႊ႕ေျပာင္းထားၾကသည္ ဟုဆုိသည္။ အေမရိကန္၌ ေရႊ႕ေျပာင္းမႈအမ်ား ဆံုးျဖစ္သည္။
ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲသည္အေတာ္ ဂယက္ထ သြားခဲ့သည္ကေတာ့အမွန္ျဖစ္သည္။ ကုန္သြယ္ ေရးစစ္ပြဲအရွိန္ကိုလည္းအဆင့္ဆင့္တိုးျမႇင့္မည္ဟု ထရန္႔အေနျဖင့္ ႀကိဳတင္ေၾကညာထားခဲ့ေသာ ေၾကာင့္ ေငြေၾကးတန္ဖိုး၊ရွယ္ယာတန္ဖိုးမ်ားကုိ ပါသက္ေရာက္မႈရွိလာခဲ့သည္ကိုေတြ႕ရသည္။
ကန္႔သတ္စစ္ပြဲျဖစ္မည္လား၊ ကန္႔သတ္မဲ့ စစ္ပြဲျဖစ္မည္လားမဆိုႏိုင္။
သို႔ေသာ္လည္း စစ္လယ္မေရာက္မီညိႇႏိႈင္း ၍ေျပလည္မႈတစ္ခုေတာ့ ရႏိုင္ဖြယ္ရာရွိသည္ဟု သံုးသပ္ပါ၏။
အေၾကာင္းရင္းက ရွိေနပါသည္။
ထရန္႔သည္ တ႐ုတ္ကိုပစ္မွတ္ထားသည္ဟု ဆိုေသာ္လည္း 'အေမရိကန္-အီးယူ' ကုန္သြယ္ ေရးစစ္ကလည္း အျခားမ်က္ႏွာစာတစ္ဖက္တြင္ ဖြင့္ထားဆဲျဖစ္ေနပါ၏။ မီဒီယာမ်ားေၾကာင့္ 'အေမရိကန္-တ႐ုတ္' မ်က္ႏွာစာတြင္သာ လူ စိတ္ဝင္စားမႈမ်ားခဲ့သည္မွန္ေသာ္လည္း အျခား တစ္ဖက္တြင္EU အုပ္စုႀကီးတစ္ခုလံုး၏ မေက် နပ္မႈကို ခံေနရပါသည္။
ၾကည့္ေသာသူျမင္၏
ၾကည့္တတ္ေသာသူတို႔ ျမင္ႏိုင္ၾကသည့္ အခ်က္တစ္ခ်က္ရွိေနပါသည္။ တ႐ုတ္သြင္းကုန္ ဆိုသည္မွာMade in China ျဖစ္သည္။Made in China အစား တ႐ုတ္တို႔ကMade in Thailand ဟူေသာတံဆိပ္ကပ္ကာ အခြန္ကိုလွည့္စား ႏိုင္သည္။Made in Bangladesh လည္းျဖစ္ႏိုင္ သလုိ Made in Myanmar လည္း ျဖစ္ႏိုင္သည္။ ဤသို႔ျဖင့္ အေမရိကန္၏အခြန္တိုးျမႇင့္မႈကို လွည့္ စားႏိုင္သည္။ Country of Origin အတြက္ေတာ့ တ႐ုတ္တို႔ အျမတ္ခြဲေပးရပါလိမ့္မည္။
ျမန္မာသည္ ဤအခြင့္အေရးအတြက္ အလား အလာရွိေနပါသည္။ လက္လွမ္းမီေသာလုပ္ငန္း ရွင္မ်ားညိႇႏႈိင္း၍ ဤအခြင့္အလမ္းကိုရယူသင့္ ၾကသည္။ အေမရိကန္အေနျဖင့္ ျမန္မာအေပၚ အေရးယူပိတ္ဆို႔ထားေသာ စာရင္းကိုေတာ့ ေလ့လာရန္လိုပါလိမ့္မည္။ လြတ္ေသာစာရင္းပါ ကုန္ပစၥည္းမ်ားကို နာမည္ခံေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခြင့္ ေတာ့ရွိေနပါသည္။Made in Myanmar ႏွင့္ Made by Myanmar ကြာျခားပါေသးသည္။ ဤသည္ကိုေတာ့ ကိုယ္တိုင္ဆက္လက္ေလ့လာ ၿပီး ကိုယ့္အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ အပင္ပန္းခံရပါ လိမ့္မည္။
မည္သို႔ဆိုေစ ပါဝါႀကီးေသာ ႏွစ္ႏိုင္ငံကုန္ သြယ္ေရးစစ္သည္ အရွိန္မထိန္းႏိုင္ၾကပါက ကမၻာ့ စီးပြားေရးကို ေကာင္းစြာ႐ိုက္ခတ္သက္ေရာက္ ႏိုင္ရာ သတိႀကီးႀကီးထားရမည့္အေျခအေနျဖစ္ေန သည္ကေတာ့ အမွန္ပါပင္။