images
UN
UN
အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားေၾကာင္႕ ထိခိုက္ဆံုး႐ံႈးမႈမ်ား ရင္ဆုိင္ခဲ႕ရသည္႕တုိင္းရင္းသားမ်ား ယာဇီဒီမ်ား၏ျဖစ္စဥ္ႏွင့္ပံုစံတူေသာအေျခအေနမ်ားအုပ္မိုးလာသည္႕ ရခိုင္ျပည္နယ္
Tuesday, 09 October 2018
(ယမန္ေန႔မွအဆက္)

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံဆုိင္ရာ အိႏၵိယ သံအမတ္အျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ဖူး ေသာ ဗီနာဆီခရီက ''ARSA အဖြဲ႕နဲ႔ Haraka-al-yaqin အဖြဲ႕ေတြက က်ဴးလြန္ ခဲ့တဲ့အၾကမ္းဖက္တုိက္ခိုက္မႈေတြဟာ နယူး ေဒလီအပါအဝင္ အိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံေတြ အေနနဲ႔ မ်က္ကြယ္ျပဳလုိ႔မရတဲ့ျဖစ္စဥ္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္''ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထုိ႔ အျပင္ ဟိႏၵဴဘာသာဝင္မ်ားအား အၾကမ္း ဖက္သမားမ်ားက အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ သတ္ျဖတ္ခဲ့သည့္ျဖစ္စဥ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့ေသာ ႐ိုက္တာသတင္း ဌာန၏သတင္းေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္အတြင္း ၌မ်က္ျမင္တစ္ဦးျဖစ္ေသာ ဘီနာဘာလာ က ''အၾကမ္းဖက္သမားေတြဟာ ဖမ္းမိ ထားသူအားလံုးရဲ႕လက္ေတြကို ေနာက္ျပန္ ႀကိဳးတုပ္ၿပီး ေျခေထာက္ေတြကိုလည္း ႀကိဳးနဲ႔တုပ္ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္မွာ လည္ပင္းကိုလီွးၿပီး တူးထားတဲ့တြင္းေတြ ထဲကို ပစ္ခ်ခဲ့ပါတယ္''ဟု ေျပာၾကားခဲ့ ေၾကာင္း ေရးသားခဲ့သည္။ သူမသည္ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းတြင္ အၾကမ္း ဖက္သမားမ်ားက ဟိႏၵဴဘာသာဝင္မ်ား အား အစုလိုက္အျပံဳလိုက္သတ္ျဖတ္ခဲ့ သည့္ျဖစ္စဥ္မ်ားမွ ကံေကာင္းမႈေၾကာင့္ အသက္ရွင္လြတ္ေျမာက္ခဲ့သူျဖစ္သည္။
ARSA အဖြဲ႕ႏွင့္ IS အဖြဲ႕
ARSA အဖြဲ႕ႏွင့္ IS အဖြဲ႕၏ရည္မွန္း ခ်က္မ်ားမွာ တူညီျခင္းမရွိေသာ္လည္း မြတ္စလင္မဟုတ္သူမ်ားအား ရွင္းလင္း သုတ္သင္မည့္ဦးတည္ခ်က္မ်ားမွာမူတူညီ ၾကသည္။ ARSA အဖြဲ႕သည္ အိႏၵိယႏုိင္ငံ အေရွ႕ေျမာက္ပိုင္းရွိ အာသံျပည္နယ္၊ စစ္ တေကာင္းေတာင္တန္းေဒသႏွင့္ရခိုင္ျပည္ နယ္ေျမာက္ပိုင္းတြင္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ မ်ားက ေျမယာမ်ားကို အတင္းအက်ပ္ လုယူသိမ္းပိုက္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္းကို ေထာက္ပံ့ကူညီျခင္းႏွင့္ ေဒသခံဌာေန တုိင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားကိုသုတ္သင္ ျခင္းႏွင့္ ေဒသတြင္းမွ ထြက္ခြာသြားေစ ရန္ ေဆာင္ရြက္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။သို႔ေသာ္ IS အဖြဲ႕မွာမူ ဆြန္နီအစၥလာမၼစ္ လႈပ္ရွားမႈတစ္ရပ္ကို ႏုိင္ငံတကာအဆင့္ အထိ က်ယ္ျပန္႔ေအာင္ ရည္မွန္းေဆာင္ ရြက္ခဲ့သည့္အျပင္ ေဒသတစ္ခုအား ေျခ ကုပ္ယူသိမ္းပိုက္ႏုိင္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းၿပီး ေနာက္ ႏုိင္ငံအဆင့္ ထူေထာင္ႏုိင္ရန္အထိ ရည္ရြယ္ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။
ထုိ႔ေၾကာင့္ အီရတ္ႏွင့္ဆီးရီးယားတြင္ ဗဟုိအစိုးရမ်ား သည္လက္နက္ကိုင္အစြန္းေရာက္အၾကမ္း ဖက္သမားမ်ား၏ စိန္ေခၚတုိက္ခိုက္မႈမ်ား ကို ရင္ဆုိင္ေျဖရွင္းခဲ့ရသည္။ အီရတ္ႏုိင္ငံ အတြင္း၌ စတင္လႈပ္ရွားခဲ့ေသာ ႈွ အဖြဲ႕ သည္ အီရတ္ႏုိင္ငံအတြင္းရွိ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ား ထဲတြင္ဒုတိယအႀကီးဆံုးၿမိဳ႕ျဖစ္ေသာမိုဆူး ၿမိဳ႕အပါအဝင္ ေဒသအခ်ိဳ႕အား သိမ္းပိုက္ ကာ ေျခကုပ္ယူႏုိင္ခဲ့သည္။ အီရတ္အစိုးရ သည္ IS အဖြဲ႕အား ႏွိမ္နင္းရာတြင္ အေမ ရိကန္ကဲ့သို႔ ျပည္ပႏုိင္ငံမ်ား၏ အကူအညီ မ်ား ရယူႏွိမ္နင္းခဲ့ရသည္။
အေမရိကန္သည္အီရတ္ႏိုင္ငံအတြင္း ရွိ IS အဖြဲ႕အား အီရတ္အစိုးရတပ္မ်ားက ေခ်မႈန္းရာတြင္ မူလက စစ္အၾကံေပးမ်ား ကိုသာ ေစလႊတ္ခဲ့ေသာ္လည္း ေနာက္ပိုင္း တြင္ ေလေၾကာင္းတုိက္ခိုက္မႈမ်ားျပဳလုပ္ ေပးသည္အထိ ပါဝင္ကူညီခဲ့သည္။ေနာက္ပိုင္းတြင္ အေမရိကန္၏မဟာမိတ္ ႏုိင္ငံမ်ားျဖစ္ေသာ အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ားက လည္း အီရတ္ႏုိင္ငံအတြင္းရွိ IS အဖဲြ႕ ထိန္းခ်ဳပ္နယ္ေျမမ်ားအားတုိက္ခိုက္ရာ တြင္ ေလေၾကာင္းမွ တုိက္ခိုက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ရာ၌ ပူးေပါင္းပါဝင္ခဲ့ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ အီရတ္ႏုိင္ငံအတြင္းရွိ IS အဖြဲ႕ ကို အျမစ္ျပတ္တုိက္ခိုက္ရန္အတြက္ သံုး ႏွစ္နီပါး ၾကာျမင့္ခဲ့သည္။ အလားတူ ဆီး ရီးယားႏုိင္ငံအတြင္းရွိ ႈွ အဖြဲ႕ထိန္းခ်ဳပ္ နယ္ေျမမ်ားကို တုိက္ခိုက္ရာတြင္လည္း အေမရိကန္ႏွင့္ အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ားက ေလ ေၾကာင္းမွ တုိက္ခိုက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ္ လည္း ႐ုရွားႏုိင္ငံက ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာတုိက္ ခိုက္မႈမ်ားက ပိုမိုႀကီးမားခဲ့သည္။ ဆီးရီး ယား၏ အေျခအေနမွာ အီရတ္ထက္ပိုမို ႐ႈပ္ေထြးေသာအေနအထားမ်ိဳး ရွိခဲ့ျခင္း ေၾကာင့္ အၾကမ္းဖက္အုပ္စုမ်ားအားတုိက္ ခိုက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ရာတြင္ မလိုလားအပ္ ေသာ ေနာက္ဆက္တြဲ အက်ိဳးဆက္မ်ား လည္း ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္။ဆီးရီးယားအစိုးရ တပ္မ်ားကို ႐ုရွားႏုိင္ငံက ေက်ာေထာက္ ေနာက္ခံေပးထားၿပီး ဆီးရီးယားအစိုးရ ကို ဆန္႔က်င္တုိက္ခိုက္ေနေသာအတုိက္ အခံတပ္ဖြဲ႕မ်ားကို အေမရိကန္ကကူညီ ေထာက္ပံ့မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ထုိ႔အျပင္ အီရန္ကလည္း ဆီးရီးယားအတုိက္အခံ တပ္ဖြဲ႕တခ်ိဳ႕အား ေထာက္ပံ့ကူညီမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ အစၥေရးကလည္း ဆီးရီး ယားႏုိင္ငံအတြင္းရွိ အီရတ္ကအေထာက္ အပ့ံေပးထားေသာစစ္ဘက္ဆုိင္ရာပစ္မွတ္ မ်ားကို ေလေၾကာင္းမွ တုိက္ခိုက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ဆီးရီးယားႏုိင္ငံ အတြင္းရွိ ႈွ အဖြ႕ဲႏွင့္ အၾကမ္းဖက္အုပ္စု မ်ားအား တုိက္ခိုက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ရာ တြင္ အီရတ္ႏုိင္ငံတြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ အေျခအေနမ်ားထက္ ပိုမို႐ႈပ္ေထြးခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
လက္ရွိအခ်ိန္၌ ဆီးရီးယားႏွင့္အီရတ္ ရွိ IS အဖြဲ႕ဝင္မ်ားသည္ ၄င္းတုိ႔သိမ္းပိုက္ ထားသည့္အေျခစိုက္နယ္ေျမအားလံုးနီးပါး ကို စြန္႔လႊတ္ခဲ့ရၿပီးျဖစ္သည္။ အေရွ႕ အလယ္ပိုင္းေဒသတြင္ ႐ံႈးနိမ့္မႈမ်ားႏွင့္ ရင္ဆုိင္ခဲ့ရေသာ IS အဖြဲ႕သည္ အာဖဂန္ နစၥတန္ႏွင့္ ပါကစၥတန္ႏုိင္ငံမ်ားသို႔ စိမ့္ ဝင္မႈမ်ား ျပဳလုပ္လာခဲ့သည့္အျပင္အေျခ စိုက္နယ္ေျမသစ္တစ္ခု ထူေထာင္ရန္ ေတာင္အာရွေဒသကို ပစ္မွတ္္ထားလာ သည္ဟု သတ္မွတ္ႏုိင္ေသာအေျခအေန မ်ားလည္း ရွိလာေၾကာင္း ႐ုရွားကာ ကြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာန၏သတင္းထုတ္ျပန္ ခ်က္တစ္ရပ္အတြင္း၌ အတိအလင္းေဖာ္ ျပခဲ့သည္။
(Ref; Myanmar and the Yazidi shadow in Rakhine: Buddhists, Mro, Bengali Hindus, and others fled ARSA Islamists By Sawako Utsumi and Lee Jay Walker)
(ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္)