images
UN
UN
ျပည္တြင္းေရးဝင္စြက္တယ္ဆိုရာမွာ လက္သည္က မူမမွန္ လူမဆန္္ ဖ်က္ရန္စြက္ေသာလက္ကို ခ်စ္၍ေပြ႕ေသာလက္ဟုထင္မိလွ်င္ ေသဖို႔သာျပင္
တကၠသုိလ္ျမတ္သူ Tuesday, 09 October 2018
ေန႔စဥ္သတင္းစာမ်ားတြင္လည္းေကာင္း၊ ညစဥ္ေရဒီယို၊ ႐ုပ္ျမင္သံၾကားသတင္းမ်ား တြင္လည္းေကာင္း၊ အြန္လိုင္းသတင္း မ်ားတြင္လည္းေကာင္း၊ အေမရိကန္ျပည္ ေထာင္စု၏သတင္း၊ အထူးသျဖင့္ အေမရိ ကန္သမၼတေဒၚနယ္ထရန္႔တို႔၏ သတင္း မပါေသာေန႔ရက္မရွိပါေပ။ ယေန႔ ကမၻာ့ ဇာတ္ခံုေပၚတြင္ အခ်ိန္ႏွင့္အမွ် လူလံုးထြက္ ျပ၊ အသံႏွင့္ၾကားရ၊ လူ႐ုပ္ပါျမင္ရေသာ ဇာတ္လိုက္မွာလည္း ေဒၚနယ္ထရန္႔၏ေနရာ ကို မည္သူမွ်ဝင္မလုႏိုင္ၾကေပ။ ေဒၚနယ္ ထရန္႔သည္ ႏိုင္ငံတိုင္းလိုလိုႏွင့္ရန္ျဖစ္ေန ေသာသမၼတ၊ ႏုိင္ငံမ်ားစြာကို စီးပြားေရးပိတ္ ဆို႔ေႏွာင့္ယွက္ဒုကၡေပးေနေသာသမၼတ၊ ႏုိင္ငံ တိုင္း၏ျပည္တြင္းေရးကိုဝင္စြက္ျခင္း၊ ၿခိမ္း ေျခာက္ျခင္း၊ ႏုိင္ငံမ်ားပ်က္စီးရာပ်က္စီး ေၾကာင္းၾကံစည္အားထုတ္ျခင္း၊ စစ္ေရးက်ဴး ေက်ာ္ျခင္းတို႔ျဖင့္ အေမရိကန္အက်ဳိးစီးပြား ကို ဘို႔တစ္ဘို႔တည္းရွိေသာကုလားအုတ္ပမာ သဲ့ယူေသာသမၼတအျဖစ္ ကမၻာတြင္ နာမည္ ပ်က္ေနေပသည္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု မွ ကိုယ္က်ဳိးသက္သက္သာၾကည့္ၿပီး မာန တံခြန္ထူေနေသာ အစြန္းေရာက္အေမရိကန္ လူမ်ဳိးမ်ားအဖို႔ကား ေဒၚနယ္ထရန္႔သည္ တကယ့္ဟီး႐ိုးျဖစ္ေနေပသည္။ က်န္ႏုိင္ငံ တကာအဖို႔ကား ထရန္႔သည္ အကယ္ဒမီ ဆုေပါင္းရာခ်ီရသင့္ေသာ Villainလူၾကမ္း မင္းသား(လူဆိုးဗိုလ္)ႀကီးျဖစ္ေနေပသည္။
အေမရိကန္ဘာလုပ္လုပ္ လိုက္ေထာက္ ခံ၊ အေမရိကန္က မည္သည့္ႏုိင္ငံကို တရား လက္လြတ္က်ဴးေက်ာ္တိုက္ခိုက္ေသာစစ္ပြဲ မဆို ေနာက္ပါးမွ ပါေလ့ရွိေသာအဂၤလန္ (ၿဗိတိန္ ေခၚ ယူေက)ကိုလည္း အလြတ္ မေပး၊ ႏွိပ္ကြပ္လိုက္ေတာ့သည္။ တေလာ က ထရန္႔ လန္ဒန္ေရာက္သြားၿပီး ယူေကကို အျပစ္တင္စကားေျပာသည္။ ဆရာလာလုပ္ သည္။ ဗိုလ္လာၾကသည္ဟု႐ႈျမင္ေသာ အဂၤလိပ္မ်ားက သူ႔ကိုဆႏၵျပဆန္႔က်င္ၿပီး အဂၤလန္မွ အျမန္ျပန္ရန္ေတာင္းဆိုၾကသည္။ 'ဒို႔အဂၤလိပ္ေတြရဲ႕ျပည္တြင္းေရး ဝင္စြက္ခြင့္ ေဒၚနယ္ထရန္႔မွာ လံုးဝမရွိ'ဟုလည္း ေျပာ လႊတ္ၾကသည္။ အေမရိကန္၊ အဂၤလန္၊ ျပင္သစ္၊ ဒတ္ခ်္(နယ္သာလန္)၊ ဘယ္လ္ ဂ်ီယံ၊ ဆြီဒင္၊ ေနာ္ေဝ၊ ဂ်ာမနီ၊ အီတလီ၊ စပိန္၊ ေပၚတူဂီစသည့္ ဥေရာပႏုိင္ငံမ်ား (ယေန႔အီးယူ)သည္ နယ္ခ်ဲ႕စနစ္ႏွင့္လွည့္၍ အမ်ဳိးစပ္လွ်င္ အမ်ဳိးအရင္းႀကီးေတာ္သည္။ ဒုတိယကမၻာစစ္အတြင္း ပရိယာယ္နယ္ခ်ဲ႕ မ်ားႏွင့္ ဖက္ဆစ္အၾကမ္းဖက္နယ္ခ်ဲ႕တို႔ ကြၽန္ႏုိင္ငံ ကုိလိုနီေဝစုလုတိုက္ခုိက္ရင္း ႏွစ္ဖက္စလံုး အထိနာခဲ့ၾကသည္။ ထိုစဥ္က အေမရိကန္က ဥေရာပနယ္ခ်ဲ႕စက္မႈအရင္း ရွင္ႏုိင္ငံမ်ား ျပန္လည္ထူေထာင္ရန္ မာရွယ္ စီမံကိန္းျဖင့္ ေငြေခ်း၊ ပစၥည္းေထာက္ပံ့ ကူညီေပးခဲ့ၿပီး
ယင္းႏုိင္ငံမ်ားမွစစ္အင္အား မ်ားကိုထုတ္ယူစုေပါင္းကာ ေနတိုး NATO ေခၚ ေျမာက္အတၱလႏၲိတ္(စစ္)အုပ္စုဖြဲ႕ခဲ့ သည္။ ေနတိုး၏ဗိုလ္ခ်ဳပ္က အေမရိကန္ပင္ ျဖစ္ခဲ့သည္။ ေနတိုးကို အေမရိကန္က ႀကီး ၾကပ္ခ်ဳပ္ကိုင္ၿပီး အေရွ႕ဥေရာပဆိုရွယ္လစ္ ႏုိင္ငံမ်ားႏွင့္ ဆိုဗီယက္ျပည္ေထာင္စုတို႔ အား စစ္ေရးအရၿဖိဳခ်ရန္ အားစုခဲ့သည္။ ယေန႔ေနတိုးသည္ ဥေရာပလံုျခံဳေရးဥေရာပ မွ ဝါဒကြဲ ရန္ဘက္ ဆိုရွယ္လစ္(ကြန္ျမဴနစ္) ႏုိင္ငံမ်ားကို တိုက္စရာရွိတိုက္ရန္၊ ဥေရာပ လုံျခံဳေရးကာကြယ္ရန္ဟု ေၾ<ြကးေၾကာ္ခဲ့ရာ မွ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းေဒသမွ ဆီးရီးယား၊ အာဖရိကတိုက္မွ အီဂ်စ္၊ လစ္ဗ်ား၊ တူနီး ရွား၊ အယ္လ္ဂ်ီးရီးယား၊ ေတာင္အာရွမွ အာဖဂန္နစၥတန္ႏိုင္ငံတို႔မွာပါ အေမရိကန္ႏွင့္ အတူ ပါဝင္က်ဴးေက်ာ္တိုက္ခိုက္ေနေပၿပီ။
မၾကာခဏ ဥေရာပႏွင့္အေမရိကန္တို႔ သေဘာထားကြဲၾက၊ တင္းမာၾကျဖစ္ေသာ္ လည္း အေမရိကန္၏ၾသဇာသည္ ဥေရာပ ကို လႊမ္းမိုးထားႏိုင္ခဲ့သည္။ အီရတ္ကို အေမရိကန္က်ဴးေက်ာ္ေသာစစ္ပြဲႏွင့္ ယေန႔ အီရန္ႏုိင္ငံ၏ႏ်ဴကလီးယားအေရးတို႔တြင္မူ ထရန္႔ႏွင့္အီးယူတို႔ သေဘာထားကြဲသည္။ အီရန္ႏုိင္ငံ၏ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္ ထုတ္လုပ္ႏိုင္မည့္အေနအထားကို ဝိုင္းဝန္း ေဆြးေႏြးေျဖရွင္းရန္ အီရန္ႏွင့္အေမရိကန္၊ အီးယူတို႔သေဘာတူလက္မွတ္ေရးထိုးထား သည္။ ေဒၚနယ္ထရန္႔က ထိုစာခ်ဳပ္မွ ႏုတ္ ထြက္ကာ အီရန္ကို ရန္လိုလာသည္။ အီးယူ က ထိုစာခ်ဳပ္အတိုင္းဆက္လက္ရပ္တည္ သည္။ ထရန္႔က အီရန္မွ ေရနံဝယ္ယူ၊ သယ္ယူေနေသာႏုိင္ငံမ်ား၊ အီရန္ေရနံ သပိတ္ေမွာက္ရန္၊ ဆက္လက္မဝယ္ယူရန္ ထရန္႔က မ်က္ႏွာေနမ်က္ႏွာထားတင္းတင္း ျဖင့္ ကမၻာကိုအမိန္႔ထုတ္သည္။ ၂ဝ၁၈ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလ ကုလသမဂၢအေထြ ေထြညီလာခံသို႔ ထရန္႕ကိုယ္တိုင္တက္ၿပီး မိန္႔ခြန္းေျပာရင္း အီရန္ေရနံမဝယ္ၾကရန္၊ အီရန္ကိုဝိုင္းပယ္ၾကရန္ တိုက္တြန္းေျပာ ၾကားသည္။ ဂ်ပန္ႏွင့္ေတာင္ကိုရီးယားကဲ့သို႔ အာရွစီးပြားျဖစ္ႏိုင္ငံမ်ားကပင္ ထရန္႔ စကားနားေထာင္ကာ အီရန္ေရနံမ်ားကို မဝယ္ယူၾကေတာ့ေပ။
အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႔က သမၼတေရြးေကာက္ပြဲတြင္ဝင္ၿပိဳင္ရန္မဲဆြယ္ စဥ္ကပင္ အေမရိကန္သည္ ကမၻာတြင္ အရာရာ၌ ပထမေနရာ၌ရွိရမည္။ ((American first)ဟုေၾ<ြကးေၾကာ္သည္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုအား တစ္ခ်ိန္တုန္းကကဲ့သို႔ ကမၻာ့ၾသဇာႀကီး ထိပ္ဆံုးႏိုင္ငံမ်ဳိး ျပန္ျဖစ္ ေအာင္လုပ္ရမည္ဟု ေၾ<ြကးေၾကာ္မဲဆြယ္ခဲ့ သည္။ တစ္ကမၻာလံုး အစၥလာမ္ႏိုင္ငံေတြ ခ်ည္းျဖစ္ေအာင္ ထူေထာင္ရမည္ဟု အၾကမ္း ဖက္တုိက္ခိုက္ေနေသာ IS အစၥလာမၼစ္ ႏိုင္ငံအဖြဲ႕ကို ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီကိုယ္စား ျပဳ အမရိကန္သမၼတ ဘားရက္အိုဘားမား ထူေထာင္ထားသည္ဟု စြပ္စြဲေျပာၾကားခဲ့ သည္။ ႏိုင္ငံတကာကမူ IS အဖြဲ႕၏ ပစၥည္း ေလးပါးဒါယကာႏွင့္နဖားႀကိဳးကိုင္ေမာင္း ေနသည္မွာ အေမရိကန္ဗဟိုေထာက္လွမ္း ေရးေအဂ်င္စီ(စီအိုင္ေအ)ျဖစ္သည္ဟု နား လည္ထားၾကသည္။ ထရန္႔စကားေၾကာင့္ စီအိုင္ေအႏွင့္ဘားရက္အိုဘားမားတို႔ႏွစ္ဦး စလံုးဟာ IS ကို တည္ေထာင္အသံုးခ်ေန သည္ဟု ယူဆလာၾကသည္။
အေမရိကန္အေၾကာင္း ခုတေလာ ကြၽန္ ေတာ္ဂ႐ုျပဳေလ့လာစူးစမ္းသည္။ ေတြ႕သမွ် ျမင္သမွ် ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေရးသည္။ ကြၽန္ ေတာ္သည္ လတ္တေလာအေမရိကန္ဆန္႔ က်င္ေရးသမားတစ္ဦးအျဖစ္ ႐ႈျမင္ခံရ၊ စြပ္ စြဲခံရသည္။ ကြၽန္ေတာ္သည္ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံ၊အေမရိကန္ျပည္သူမ်ားကိုမဆန္႔က်င္ပါ၊ မမုန္းပါ။ အေမရိကန္ကို အစဥ္အဆက္ႀကီး စိုးကာ ကမၻာကို ဗိုလ္က်ျခယ္လွယ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ ကန္႔သတ္ၿပီး ဒုကၡႀကီးစြာေပးေနေသာ အေမ ရိကန္နယ္ခ်ဲ႕သမား၊ စစ္ဝါဒီ၊ တစ္ကိုယ္ ေကာင္းသမားမ်ားကိုသာေရြးၿပီး ဆန္႔က်င္ပါ သည္။ အေမရိကန္ျပည္သူမ်ားကို ကြၽန္ ေတာ္ထိေတြ႕ဆက္ဆံခဲ့ဖူးသည္။ သေဘာ ထားေကာင္းၿပီး ေဖာ္ေရြပ်ဴငွာ၊ စိတ္ရင္း ေစတနာေကာင္းသည့္အေမရိကန္မ်ား ေကြၽး ေမြးျပဳစုလိုက္ေသာ ညစာအနပ္ေပါင္းမ်ား စြာကြၽန္ေတာ္စားခဲ့ရဖူးပါသည္။ ၁၉၇၆ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလကုန္ရက္မွ ႏိုဝင္ဘာလ ေႏွာင္းပိုင္းအဝင္အထိ အေမရိကန္ျပည္ ေထာင္စုသို႔ တစ္လခြဲခရီးေရာက္ခဲ့ဖူးသည္။
အေမရိကန္ႏိုင္ငံဆုိသည္မွာလည္း လြန္ ခဲ့ေသာႏွစ္ေပါင္း သံုးရာေက်ာ္ေလးရာခန္႔က အဂၤလန္မွ အဂၤလိပ္လူမ်ဳိး၊ စေကာ့လူမ်ဳိး၊ ေဝလ(ေဝးလ္စ္)လူမ်ဳိး၊ အိုင္းရစ္လူမ်ဳိးတို႔ သြားေရာက္အေျခခ်ကာ
မူလေဒသခံရက္ဒ္ အင္ဒီးယန္းလူနီမ်ား၏ ေျမမ်ားလုယူၿပီး ကို လိုနီ(နယ္သစ္ပယ္သစ္)ထူေထာင္ခဲ့ၾကေသာ ႏိုင္ငံျဖစ္သည္။ ဥေရာပမွ စပိန္၊ ေပၚတူဂီ၊ ဒတ္ခ်္၊ ျပင္သစ္ စသည့္လူမ်ဳိးမ်ားကလည္း အားက်မခံ ေျမာက္အေမရိကေျမေပၚ ေျမ လု အေျချပဳေနထုိင္လာၾကရာ ကိုလိုနီ(လူ မ်ဳိးအလိုက္ ျပည္နယ္)၁၃ ခု ထူေထာင္ခဲ့ ၾကသည္။ အဂၤလန္မွ ဘုရင္အစိုးရက ဘုရင္ခံခန္႔ၿပီး အေမရိကအထိလုိက္၍ အုပ္ ခ်ဳပ္လာၾကသည္။ ေအဒီ ၁၇၆ဝ ခန္႔မွစၿပီး အေမရိကားဟု မူလရက္ဒ္အင္ဒီးယန္းတို႔ ေခၚၾကေသာ ထိုေျမျပင္ႀကီးကို အေမ ရိကန္ျပည္ေထာင္စုအျဖစ္ ထူေထာင္ရန္ အဂၤလန္မွဘုရင္ခံအစိုးရကို ပုန္ကန္ေတာ္ လွန္ၾကသည္။ ဤသည္ပင္ အေမရိကန္ ေတာ္လွန္ေရးျဖစ္သည္။ ၁၇၇၆ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္ ၄ ရက္ေန႔တြင္ အေမရိကန္လြတ္လပ္ ေရးေၾကညာကာ ၁၃ ျပည္နယ္ျပည္ေထာင္ စုေထာင္ခဲ့သည္။
ျပည္ေထာင္စုလြတ္လပ္ေရးေၾကညာ ၿပီး ၁၁ ႏွစ္အၾကာ ၁၇၈၇ ခုႏွစ္ ေမလတြင္ မွ ၁၂ ျပည္နယ္မွ ကိုယ္စားလွယ္ ၆ဝ ေက်ာ္ တက္ေသာ အမ်ဳိးသားညီလာခံက်င္းပကာ ညီလာခံမွခ်မွတ္ေပးေသာမူမ်ားျဖင့္ အေမ ရိကန္ျပည္ေထာင္စု ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ကို ျပ႒ာန္းႏိုင္ခဲ့သည္။ ယင္းမူလျပ႒ာန္းစ အေျခခံဥပေဒတြင္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံသား မ်ား၏ မူလအခြင့္အေရးအခန္းမ်ား မပါဝင္ ေပ။အေၾကာင္းမွာ မူလေဒသခံရက္ဒ္အင္ဒီး ယန္းမ်ား ကြၽန္အျဖစ္ဝယ္သံုးရာမွ ျပန္လႊတ္ ေပးခဲ့သည္။ ကြၽန္မည္း(နီဂ႐ိုး)မ်ားကို လူ ျဖဴတို႔ႏွင့္တန္းတူ ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရး မေပးႏိုင္သူက အင္အားမ်ားသျဖင့္ ညီလာခံ ပ်က္မွာစိုးၿပီး ထိုႏိုင္ငံသားအခန္း ခ်န္လွပ္ ခဲ့သည္။ ေနာင္တြင္မွ ထိုအခန္းကို ျဖည့္ စြက္ႏိုင္ခဲ့သည္။ အေမရိကန္အေျခခံဥပေဒ ၏ ထူးျခားခ်က္မွာ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ လက္ထဲ ႏိုင္ငံေတာ္အာဏာရပ္အားလံုး စုျပံဳ ထည့္ကာ အာဏာရွင္ျဖစ္ေစေသာ ပံုစံမသံုး ဘဲ၊ ဥပေဒျပဳေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ တရားစီ ရင္ေရး အာဏာသံုးရပ္ကို သံုးပိုင္းပိုင္းျခား ကာ သံုးဦးဖြဲ႕ကာ တာဝန္ယူေစေသာပံုစံျဖစ္ သည္။ (ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ အေျခခံဥပေဒသည္လည္း အာဏာသံုးရပ္ ပိုင္းျခားက်င့္သံုးေစကာ တစ္ပါတီအာဏာ ရွင္တစ္ဦးတည္း အာဏာရွင္ျဖစ္မလာေစ ရန္ကာကြယ္ေပးထားသည္။ ပါလီမန္ဒီမို ကေရစီစနစ္တြင္ ေရြးေကာက္ပြဲ၌ အမတ္ အမ်ားစုအေရြးခံအာဏာရေသာ ပါတီ ေခါင္းေဆာင္လက္ထဲသို႔ ဥပေဒျပဳအာဏာ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာ၊ တရားစီရင္မႈကို ဝင္ ေရာက္စြက္ႏိုင္ေသာအာဏာမ်ား စုျပံဳ ေရာက္ရွိသြားသျဖင့္ ေအာက္ေျခလြတ္၊ ဘဝင္ျမင့္ကာ အာဏာရွင္စိတ္ဓာတ္ ဝင္ သြားေလ့ရွိသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဖဆပလ အစိုးရေခါင္းေဆာင္ဦးႏု(သခင္ႏု)သည္ အားလံုးက ေလးစားရေသာ ကိုႀကီးႏုဘဝမွ အာဏာရွင္ႀကီး၊ ဘဝရွင္မင္းတရားႀကီးစိတ္ ေပါက္ေနသူအျဖစ္ နာမည္ပ်က္ခဲ့ရသည္။ (ဤကားစကားခ်ပ္) အေမရိကန္အေျခခံ ဥပေဒတြင္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတသည္ အေမရိ ကန္စစ္တပ္အားလံုး၏ စစ္ေသနာပတိခ်ဳပ္ ျဖစ္သည္ဟုျပ႒ာန္းထားရာ အေမရိကန္ အစိုးရမ်ားကို စစ္အစိုးရဟုေခၚေသာ္ရ၏။
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုသည္ ၁၃ ျပည္နယ္ျဖင့္စတင္ဖြဲ႕ခဲ့ေသာ္လည္း မကၠဆီ ကိုႏိုင္ငံပိုင္ျပည္နယ္မ်ား၊ ျပင္သစ္ႏွင့္႐ုရွ ပိုင္ျပည္နယ္မ်ား၊ ဟာဝိုင္ယီပိုင္ျပည္နယ္ တို႔ကို စစ္တိုက္သိမ္းယူနယ္ခ်ဲ႕ခဲ့သျဖင့္ ယေန႔ျပည္နယ္ ၅ဝ ရွိလာသည္။ ယေန႔တိုင္ ပင္လယ္သမုဒၵရာကြၽန္းႏိုင္ငံ တစ္ဒါဇင္ ေက်ာ္ကို သိမ္းပိုက္စိုးမိုးအသံုးျပဳလ်က္ရွိ၏။ ဒုတိယကမၻာစစ္ၿပီးသည့္ေနာက္ပိုင္း အေမ ရိကန္သည္ အရင္းရွင္နယ္ခ်ဲ႕ႏိုင္ငံတို႔၏ ေခါင္းေဆာင္၊ ကမၻာ့အင္အားႀကီးႏိုင္ငံျဖစ္ သည္။ ကမၻာစစ္ႀကီးမ်ားျဖစ္ၿပီးတိုင္း အေမ ရိကန္ ပို၍ခ်မ္းသာလာ၏။ ေသနတ္၊ အေျမာက္တို႔ျဖင့္ စစ္တိုက္ၾကေသာ ထို ေခတ္ထိုစစ္ပြဲမ်ား၌ သမုဒၵရာႀကီးႏွစ္စင္း (အတၱလႏိၲတ္ႏွင့္ပစိဖိတ္)ကာရံထားေသာ အေမရိကန္ေျမေပၚသို႔ ဗံုးတစ္လံုး၊အေျမာက္ တစ္ဆန္မွမက်ဘဲ စက္႐ုံမ်ား ဆက္တိုက္ လည္ပတ္ထုတ္လုပ္ႏိုင္ခဲ့၏။ ကမၻာ့စစ္ပြဲ ႀကီးႏွစ္ႀကိမ္စလံုးႏွင့္ အျခားစစ္ပြဲမ်ား ေထာင္ခ်ီ၍ျဖစ္ခဲ့သည္မွာ ဥေရာပျဖစ္သည္။ ဤသို႔ျဖင့္ ဥေရာပနယ္ခ်ဲ႕မ်ား၏ဆရာႀကီး မွာ အေမရိကန္ျဖစ္လာေလသည္။ ဆိုဗီ ယက္သမၼတေဂၚဘာေခ်ာ့ဗ္၏ မလုပ္တတ္ လုပ္တတ္ႏွင့္ ဒီမိုကေရစီေျပာင္းလဲေရး၊ စီးပြားေရးမူဝါဒေျပာင္းလဲေရး လက္တည့္ စမ္းမွားမႈေၾကာင့္ ၁၉၉၂ ခုႏွစ္တြင္ ဆိုဗီ ယက္ျပည္ေထာင္စုႀကီး ၿပိဳကြဲသြား႐ုံမွ်မက အေရွ႕ဥေရာပဆိုရွယ္လစ္ ရွစ္ႏိုင္ငံပါ ၿပိဳက် သြားခဲ့သည္။ ယခင္က ဆိုဗီယက္ႏွင့္ အင္အားခ်င္း ရင္ေပါင္တန္းႏိုင္ေသာ အေမ ရိကန္သည္ ၿပိဳင္ဘက္ကင္း၊ အင္အားလြန္ မဟာစစ္ေရး၊ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး ဗိုလ္က် ႏိုင္ငံႀကီးျဖစ္လာခဲ့သည္။ ထိုအခ်ိန္မွစ၍ 'ဖြတ္မိေက်ာင္းျဖစ္ ျမစ္မခ်မ္းသာ'ဟူေသာ စကားပံုကဲ့သို႔ ကမၻာ့ႏိုင္ငံမ်ား ဒုကၡပင္လယ္ ေဝေတာ့သည္။
အေမရိကန္သည္ ဦးစြာ ၿဗိတိန္၊ ျပင္သစ္၊ စပိန္တို႔ကိုတိုက္ကာ နယ္ခ်ဲ႕ ေလာက၌ နယ္ျပန္ခ်ဲ႕ခဲ့သည္။ ဒုတိယကမၻာ စစ္တြင္ ဂ်ာမနီ၊ အီတလီ၊ ဂ်ပန္၊ ဖက္ဆစ္ နယ္ခ်ဲ႕သံုးႏိုင္ငံကို ဝါဒကြဲဆိုဗီယက္ႏွင့္ပါ လက္တြဲၿပီးတိုက္ခဲ့သည္။ အဏုျမဴဗံုးႏွစ္လံုး ႏွင့္ ဂ်ပန္အရပ္သားငါးသိန္းကို သတ္ျဖတ္ ၿပီး ဂ်ပန္တို႔ လက္နက္ခ်ေစခဲ့သည္။ ကမၻာ စစ္ၿပီးသည္ႏွင့္ အေမရိကန္သည္ ကမၻာစစ္ အတြင္း ဖက္ဆစ္ဝင္႐ုိးတန္းသံုးႏိုင္ငံကို လက္တြဲတိုက္ခိုက္ခဲ့သည့္ မဟ