images
UN
UN
အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားေၾကာင္႕ ထိခိုက္ဆံုး႐ံႈးမႈမ်ား ရင္ဆုိင္ခဲ႕ရသည္႕တုိင္းရင္းသားမ်ား ယာဇီဒီမ်ား၏ျဖစ္စဥ္ႏွင့္ပံုစံတူေသာအေျခအေနမ်ားအုပ္မိုးလာသည္႕ ရခိုင္ျပည္နယ္
ျပည္႕ၿဖိဳးႏုိင္ Wednesday, 10 October 2018
(ယမန္ေန႔မွအဆက္)
ARSAအဖြဲ႕၏လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား မွာမူ အာဖဂန္နစၥတန္ႏွင့္ပါကစၥတန္ရွိ ေဒသအခ်ိဳ႕တြင္ လႈပ္ရွားေနေသာတာလီ ဘန္အဖြဲ႕၏လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားႏွင့္တူညီ ေနသည္။ မ်ိဳးႏြယ္စု သို႔မဟုတ္ ယံုၾကည္ ကုိးကြယ္မႈတူညီသူတစ္စုအေရးကိုဦးစား ေပးသည့္အျပင္ ျပည္ပႏုိင္ငံတစ္ခုခုက အေထာက္အပံ့ေပးျခင္း သို႔မဟုတ္ ႀကိဳး ကိုင္မႈမ်ား ပါဝင္ေနၿပီး ႏုိင္ငံတကာက အာ႐ံုစိုက္သည့္အေနအထားေရာက္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေလ့ရွိေၾကာင္း ျမင္ေတြ႕ရမည္ ျဖစ္သည္။အထူးသျဖင့္ေဆာ္ဒီႏွင့္ပါကစၥ တန္တုိ႔ မည္သို႔ဆက္စပ္ပါဝင္ေနသည္ ကို စနစ္တက်ေလ့လာသံုးသပ္ရန္လိုအပ္ မည္ျဖစ္သည္။
မည္သည့္ျဖစ္စဥ္မ်ားႏွင့္ တူညီေန သနည္းဟု ေလ့လာၾကည့္မည္ဆုိပါက ဆားဘီးယားက ပိုင္ဆုိင္ခဲ့ေသာ ကိုဆုိဗို ေဒသတြင္ ေအာ္သိုေဒါ့ခရစ္ယာန္မ်ား အား ဆန္႔က်င္သူမ်ားကို မီဒီယာမ်ား၊ အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ားႏွင့္ အစၥလာမၼစ္ႏုိင္ငံ မ်ားက မ်က္ႏွာသာေပးခဲ့သည့္ျဖစ္စဥ္မ်ား ႏွင့္တူညီေနေၾကာင္းေတြ႕ရမည္ျဖစ္သည္။ ေဘာ္လ္ကန္ကြၽန္းဆြယ္တြင္ ႐ုရွားႏုိင္ငံ ၏ လႊမ္းမိုးမႈကို ေလွ်ာ့ခ်ႏုိင္ရန္ရည္မွန္း ထားသည့္ အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ားသည္ ေဒၚလာမ်ားစြာေထာက္ပံ့ႏုိင္ေသာေရနံ အမ်ားဆံုးေရာင္းခ်ၾကသည့္ ပင္လယ္ေကြ႕ ႏုိင္ငံမ်ား စိတ္ေက်နပ္ေစရန္ ကိုဆိုဗိုတြင္ မည္သည့္အရာမ်ားလုပ္ေဆာင္ခဲ့ေၾကာင္း ကို ေလ့လာၾကည့္သင့္သည္။ လစ္ဗ်ားႏွင့္ ဆီးရီးယားတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာျဖစ္စဥ္ မ်ားကိုၾကည့္႐ႈပါက မီဒီယာမ်ားကိုအသံုး ခ်ကာ လိုရာဆြဲေရးသား ေဖာ္ျပမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည့္အျပင္ ေနတိုးအဖြဲ႕ႏွင့္ ပင္လယ္ေကြ႕ႏုိင္ငံမ်ားကလည္း ဆြန္နီ အစၥလာမၼစ္တပ္ဖြဲ႕မ်ားကို လက္ေတြ႕ ေျမျပင္တြင္ အသံုးခ်ခဲ့ေၾကာင္း ေတြ႕ရ မည္ျဖစ္သည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံႏွင့္အိႏၵိယႏုိင္ငံ
ျမန္မာႏုိင္ငံႏွင့္အိႏၵိယႏုိင္ငံတုိ႔သည္ နယ္နိမိတ္ခ်င္း ထိစပ္ေနေသာႏုိင္ငံမ်ား ျဖစ္ၿပီး နယ္စပ္ေဒသမ်ားႏွင့္ဆုိင္ေသာ မူဝါဒပိုင္းတြင္လည္း တူညီမႈမ်ားရွိေန သည္။
အထူးသျဖင့္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ မ်ား၏ ခိုးဝင္အေျခခ်မႈမ်ားႏွင့္ဆုိင္ေသာ ျပႆနာရပ္မ်ားကိုရင္ဆုိင္ေနရသည့္ျဖစ္စဥ္ ခ်င္းလည္း တူညီလ်က္ရွိကာ ဘဂၤလား ေဒ့ရွ္အား ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ခိုးဝင္ျပႆနာ အတြက္ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းရန္ ႏွစ္ႏုိင္ငံလံုး က တြန္းအားေပးလ်က္ရွိသည္။ အင္အား ႀကီးႏုိင္ငံမ်ားျဖစ္ေသာ တ႐ုတ္ႏွင့္႐ုရွား တုိ႔က အစၥလာမၼစ္ႏုိင္ငံမ်ားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ကဲ့သို႔ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ေပးအပ္ေနေသာ ဖိအားမ်ားကို အကာအကြယ္ေပးေနသည့္ အျပင္ အိႏၵိယကလည္း ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းအေရးႏွင့္ဆုိင္ေသာအေၾကာင္း အရာမ်ားတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္မွရပ္တည္ ေထာက္ခံခဲ့သည္။
အိႏၵိယအေနျဖင့္လည္း ဆြန္နီအစၥလာ မၼစ္မ်ား၏ အၾကမ္းဖက္ဝါဒအေၾကာင္း၊ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ားက အာသံျပည္နယ္ အတြင္း၌ ဌာေနတုိင္းရင္းသားမ်ား၏ ေျမယာမ်ားသို႔ က်ဴးေက်ာ္အေျခခ်ေနထုိင္ မႈမ်ားအေၾကာင္းကို ေကာင္းစြာသိရွိ နားလည္ၿပီးျဖစ္သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အိႏၵိယ အေနျဖင့္ အစၥလာမၼစ္မ်ားက အတင္း အက်ပ္ဖိအားေပးသိမ္းပိုက္ရန္ ႀကိဳးပမ္း မႈမ်ားအပါအဝင္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ထိခိုက္ေစမည့္အရာမ်ားကို ကာကြယ္ရန္ အတြက္ ေထာက္ခံအားေပးမႈမ်ား ပိုမို ျပဳလုပ္လာဖြယ္ရွိသည္။
ျခံဳငံုသံုးသပ္ခ်က္
ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ားအားျပန္လည္ လက္ခံကာ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းတြင္ အေျခခ်ေနထိုင္ခြင့္ေပးရန္အတြက္အေနာက္ ႏုိင္ငံမ်ားႏွင့္အစၥလာမၼစ္ႏုိင္ငံမ်ားကေပးအပ္ ေနေသာဖိအားမ်ားကို ျမန္မာႏုိင္ငံရင္ဆုိင္ ေနရၿပီျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာအစိုးရ ရင္ဆုိင္ေနရေသာဖိအားမ်ားသည္ ရခိုင္ ျပည္နယ္တြင္ေနထုိင္လ်က္ရွိေသာ ဗုဒၶ ဘာသာဝင္မ်ား၊ ဟိႏၵဴမ်ားႏွင့္ဌာေနတိုင္း ရင္းသားမ်ားရင္ဆုိင္ေနရေသာဖိအားမ်ား ထက္မေလ်ာ့လွ်င္ေသာ္မွ ပိုမ်ားဖြယ္လည္း မရွိပါ။
ဖိအားအသြင္ျဖစ္ေနေသာအေၾကာင္း အရာမ်ားသည္ အစၥလာမၼစ္အၾကမ္းဖက္ ဝါဒကို အေျခခံေနသည့္အျပင္ ျမန္မာ ႏုိင္ငံအတြင္းရွိ မြတ္စလင္မဟုတ္သူမ်ား ကို ရွာရီယာဥပေဒကိုအသံုးျပဳကာ ဖိႏွိပ္ ရွင္းလင္းမႈအသြင္မ်ား ျဖစ္ေနသည္ကို နားလည္သေဘာေပါက္ရန္ လိုအပ္မည္ ျဖစ္သည္။ လူဦးေရတိုးပြားမႈႏႈန္းျမန္ဆန္ လြန္းသည့္ခ်ိန္ကိုက္ဗံုးတစ္ခု လံုေလာက္ သည့္ပမာဏသို႔ေရာက္ရွိၿပီးေနာက္ေပါက္ကြဲ ခ်ိန္၌ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ အေျခအေနမ်ားႏွင့္ တူညီေသာျဖစ္စဥ္မ်ား ကို ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းရွိ အျခားေဒသမ်ား တြင္ အစၥလာမၼစ္ဝါဒမ်ားကို အေျခခံကာ ျဖစ္ပြားလာႏုိင္သည္ကို သတိျပဳရေတာ့ မည္ျဖစ္သည္။
ဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ားႏွင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ရွိ ဌာေနတုိင္းရင္းသားမ်ား အေနျဖင့္စစ္တေကာင္းေဒသႏွင့္ထုိင္းႏုိင္ငံ ေတာင္ပိုင္းတြင္ လူဦးေရအေျပာင္းအလဲ ျဖစ္ေပၚခဲ့ၿပီးေနာက္ ဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ား ရင္ဆုိင္ခဲ့ရေသာဆိုးရြားသည့္ျဖစ္စဥ္မ်ား ကိုသင္ခန္းစာယူရန္လိုအပ္မည္ျဖစ္သည္။ ထုိင္းႏုိင္ငံေတာင္ပိုင္းတြင္ ဗုဒၶဘာသာဝင္ မ်ားႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ား အား ထုိင္းစစ္တပ္က ေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနသည့္ၾကားမွ အစြန္းေရာက္အစၥ လာမၼစ္မ်ား၏တုိက္ခိုက္သတ္ျဖတ္မႈမ်ား ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚေနဆဲျဖစ္သည္။ ျမန္မာ ႏုိင္ငံအေနျဖင့္ ပထဝီအေနအထားအရ နယ္နိမိတ္ခ်င္းထိစပ္ေနေသာ အင္အား ႀကီးႏုိင္ငံမ်ားျဖစ္သည့္ တ႐ုတ္ႏွင့္အိႏၵိယ အပါအဝင္ ႐ုရွားကဲ့သို႔ ကမၻာ့အင္အား ႀကီးႏုိင္ငံမ်ားႏွင့္ပါ ဆက္ဆံေရးေကာင္း မ်ားတည္ေဆာက္ထားႏုိင္ရန္ အေလးေပး ေဆာင္ရြက္ရမည္ျဖစ္သည္။ ထုိ႔အျပင္ အေပါင္းလကၡဏာေဆာင္သည့္ ဆက္ဆံ ေရးမ်ိဳး တည္ေဆာက္ထားႏုိင္သည့္ တ႐ုတ္၊ အိႏၵိယ၊ ဂ်ပန္၊ ေတာင္ကိုရီးယား တုိ႔ႏွင့္လည္းစီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ ရြက္မႈမ်ား တိုးခ်ဲ႕သင့္သည္။
ထို႔အျပင္ မဲေခါင္ေဒသတြင္းႏုိင္ငံမ်ား၊ သီရိလကၤာအပါအဝင္ အာရွ ေဒသရွိမိတ္ေဆြႏုိင္ငံမ်ားႏွင့္လည္း ခိုင္မာအားေကာင္းသည့္ ဆက္ဆံေရး မ်ိဳးတည္ေဆာက္ႏုိင္ရန္ ျမန္မာအစိုးရဘက္မွ အေလးေပးေဆာင္ရြက္သင့္ သည္။ အေရးႀကီးသည့္အခ်က္တစ္ခုမွာ ျမန္မာအစိုးရအေနျဖင့္ ရခုိင္ ျပည္နယ္ရွိ ဌာေနတုိင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားႏွင့္ မတူညီသည့္ကိုးကြယ္ယံု ၾကည္မႈရွိသူမ်ားကို အကာအကြယ္ေပးရန္အတြက္ တပ္မေတာ္၏ အခန္း က႑ မည္မွ်ႀကီးမားေၾကာင္းကို နားလည္သေဘာေပါက္လာေစရန္ အတြက္ မီဒီယာမ်ားႏွင့္ဆုိရွယ္မီဒီယာမ်ားတြင္ လႈပ္ရွားမႈမ်ားျပဳလုပ္ရန္လို အပ္ျခင္းျဖစ္သည္။ အထူးသျဖင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းတြင္ အၾကမ္း ဖက္တုိက္ခိုက္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားေနခ်ိန္တြင္ ဗုဒၶဘာသာဝင္ၿမိဳတုိင္းရင္းသား မ်ားသည္ တပ္မေတာ္၏ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈအား ပိုင္ဆုိင္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ဘဂၤါလီဟိႏၵဴမ်ားအား အကူအညီေပးႏုိင္ခဲ့ျခင္းမ်ိဳးကို နမူနာအျဖစ္ထုတ္ ေဖာ္ ျပသသင့္သည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနျဖင့္ မီဒီယာမ်ားႏွင့္ဆုိရွယ္မီဒီယာ တုိက္ပြဲဆင္ႏႊဲမႈမ်ား၊ေရနံေရာင္းခ်သည့္ပင္လယ္ေကြ႕ႏုိင္ငံမ်ားက လက္ေတြ႕ ေျမျပင္တြင္ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္ရန္ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ား၊ ယီမင္ႏုိင္ငံတြင္ တစ္ ဖက္သတ္ဆန္သည့္စြက္ဖက္မႈမ်ားျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည့္ အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ား ႏွင့္ဆြန္နီအစၥလာမၼစ္ႏုိင္ငံမ်ား၏ဖိအားေပးမႈမ်ား၊ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံ၏အခ်ဳပ္ အျခာအာဏာပိုင္ဆုိင္မႈအားမ်က္ကြယ္ျပဳကာ အႏုတ္သေဘာေဆာင္သည့္ အရာမ်ား ျဖစ္ေပၚေစေလ့ရွိသည့္ အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ား၏စြက္ဖက္မႈမ်ားကို ဆက္လက္ရင္ဆုိင္ေနရဦးမည္သာျဖစ္ၿပီး သတိႀကီးႀကီးထားရန္လိုအပ္ မည္ျဖစ္သည္။
(Ref; Myanmar and the Yazidi shadow in Rakhine: Buddhists, Mro, Bengali Hindus, and others fled ARSA Islamists By Sawako Utsumi and Lee Jay Walker)