images
UN
UN
ေသာင္းက်န္းသူမ်ားေၾကာင့္ စစ္ေဘးဒဏ္ကို တစ္ေက်ာ့ျပန္ခံစားရဦးမည့္ ရခိုင္ျပည္နယ္
ႀကီးျမတ္ႏိုင္ Friday, 11 January 2019
(ယမန္ေန႔မွအဆက္)
ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္းတြင္မတည္ ျငိမ္သည့္ အေျခအေနမ်ား ျပန္လည္ျဖစ္ ေပၚလာျခင္းသည္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူမ်ား ႏွင့္ အလွဴ႕ရွင္ႏုိင္ငံမ်ားအား စုိးရိမ္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေစမည္ျဖစ္သည္။ ကမၻာ့ဘဏ္ ႏွင့္ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံကဲ့သုိ႔ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ ဆင္းရဲမြဲေတမႈေလွ်ာ့ခ်ေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိး တက္ေရးစီမံကိန္းမ်ား ေဖာ္ေဆာင္ရန္ အကူအညီေပးလ်က္ရွိေသာ အဖြဲ႕အစည္း မ်ားႏွင့္ ႏုိင္ငံမ်ားအေနျဖင့္ လက္ရွိျဖစ္ ေပၚလာေသာ အေျခအေနမ်ားအေပၚ စုိးရိမ္စိတ္ဝင္မည္သာျဖစ္သည္။
ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ ကုလားတန္ျမစ္ ေၾကာင္း ဘက္စုံစီမံကိန္းကုိ ေဖာ္ေဆာင္ လ်က္ရွိသည့္ အိႏၵိယအေနျဖင့္လည္း စီမံ ကိန္းႏွင့္ ဆက္စပ္လ်က္ရွိေသာ နယ္ေျမ မ်ားတြင္ တုိက္ပြဲမ်ားျဖစ္ပြားလာမႈအေပၚ စုိးရိမ္မကင္း ျဖစ္လာဖြယ္ရွိသည္။ ၿပီးခဲ့ သည့္လအတြင္း၌ကုလားတန္ျမစ္ေၾကာင္း ဘက္စုံစီမံကိန္းႏွင့္ ဆက္စပ္လ်က္ရွိေသာ နယ္ေျမအခ်ိဳ႕တြင္ AA ေသာင္းက်န္းသူ အဖြဲ႕ႏွင့္တပ္မေတာ္ၾကားတြင္ တုိက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ပြားခ့ဲသည္။ ကုလားတန္ျမစ္ေၾကာင္း ဘက္စုံစီမံကိန္းတြင္ အိႏၵိယႏုိင္ငံက အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္း ၄ဝဝ ခန္႔ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံထားသည္။ စစ္ေတြၿမိဳ႕၌ တည္ေဆာက္ထားေသာေရနက္ဆိပ္ကမ္း မွတစ္ဆင့္ ပလက္ဝၿမိဳ႕အထိ ကုလားတန္ ျမစ္ေၾကာင္းမွတစ္ဆင့္ သယ္ယူပုိ႔ေဆာင္ မႈမ်ား ျပဳလုပ္မည္ျဖစ္ကာ ပလက္ဝမွ အိႏၵိယအေရွ႕ေျမာက္ပုိင္းျပည္နယ္မ်ားသုိ႔ ခ်င္းျပည္နယ္အားျဖတ္သန္းကာခ်ိတ္ဆက္ မႈဆက္လက္ျပဳလုပ္မည္ျဖစ္သည္။ ရခုိင္ ျပည္နယ္တြင္ မတည္ျငိမ္မႈမ်ားျပန္လည္ ျဖစ္ပြားလာျခင္းသည္ ၂၁ ရာစု ပုိးလမ္းမ စီမံကိန္းအတြက္ အဓိကက်ေသာ စီမံ ကိန္းတစ္ခုျဖစ္သည့္ ေက်ာက္ျဖဴေရနက္ ဆိပ္ကမ္းစီမံကိန္းႏွင့္ အထူးစီးပြားေရးဇုန္ စီမံကိန္းမ်ားအေပၚတြင္လည္း စုိးရိမ္ပူ ပန္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေစမည္ျဖစ္သည္။ လက္ရွိအခ်ိန္၌ ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕မွတစ္ဆင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိျဖတ္သန္းကာ ယူနန္ျပည္ နယ္သုိ႔ ေရနံႏွင့္သဘာဝဓာတ္ေငြ႕မ်ားပုိ႔ ေဆာင္ေနသည့္ ပုိက္လုိင္းစီမံကိန္းအား လည္ပတ္မႈမ်ား စတင္ျပဳလုပ္ေနၿပီျဖစ္ သည္။

ဒီဇင္ဘာ ၁၂ ရက္တြင္ က်င္းပခဲ့ ေသာ ေဆြးေႏြးပြဲတစ္ခု၌ AA ေသာင္း က်န္းသူအဖြဲ႕ႏွင့္ ၄င္း၏ မဟာမိတ္အဖြဲ႕ ႏွစ္ဖြဲ႕အား ျငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား တြင္ တက္တက္ၾကြၾကြပါဝင္ရန္အတြက္ တြန္းအားေပးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္ဆုိ ေသာ သတင္းမ်ား ေပၚထြက္ခဲ့သည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ျငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ မ်ားအေပၚ အားေပးေထာက္ခံမႈမ်ားျပဳ လုပ္လ်က္ရွိသည့္ အိမ္နီးခ်င္းအင္အားႀကီး ႏုိင္ငံအေနျဖင့္ ရခုိင္ျပည္နယ္အား အဖ ရခုိင္ႏုိင္ငံေတာ္အျဖစ္ တည္ေဆာက္ရန္ စစ္ေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနေသာ AA ေသာင္းက်န္းသူအဖြဲ႕အေပၚ မည္သုိ႔ သေဘာထားမည္ကုိ ေစာင့္ၾကည့္ရမည္ ျဖစ္သည္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အေနျဖင့္လည္း နယ္နိမိတ္ခ်င္းထိစပ္လ်က္ရွိေသာ ရခုိင္ ျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္းတြင္ မတည္ျငိမ္မႈ မ်ား ျပန္လည္ျဖစ္ပြားလာျခင္းအေပၚ စုိးရိမ္ ေနမည္ျဖစ္သည္။ စစ္ေဘးဒဏ္ေၾကာင့္ ဆုိးက်ဳိးသက္ေရာက္မႈမ်ားျမင့္မားလာခဲ့ မည္ဆုိပါက နယ္စပ္ကုိျဖတ္ေက်ာ္ကာ ေနရပ္စြန္႕ခြာထြက္ေျပးလာၾကသူမ်ား ဝင္ ေရာက္လာမည္ကုိ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္မွ စုိးရိမ္မည္သာျဖစ္သည္။ AA ေသာင္း က်န္းသူအဖြဲ႕အေနျဖင့္ ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပုိင္းႏွင့္ ရခုိင္ျပည္နယ္အလယ္ ပုိင္းေဒသမ်ားတြင္ အေျခခ်ေနထုိင္လ်က္ ရွိေသာ ဘဂၤါလီမ်ားအေပၚ ပစ္မွတ္ထား တုိက္ခုိက္သည္ဆုိေသာ ျဖစ္စဥ္မ်ဳိးျဖစ္ ပြားျခင္းမရွိေသးပါ။ ႏုိင္ငံတကာအသုိင္း အဝုိင္းအေနျဖင့္ ၂ဝ၁၂ ခုႏွစ္က ရခုိင္ ျပည္နယ္တြင္ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ပဋိပကၡျဖစ္ စဥ္မ်ားအၿပီး၌ ျမင္ေတြ႕ခဲ့ရေသာ အေျခ အေနမ်ားေၾကာင့္ ရခုိင္တုိင္းရင္းသားမ်ား ၏ စိတ္တြင္ မည္သည့္ခံစားခ်က္မ်ား ရွိေနႏုိင္သည္ကုိ ပုိမုိနားလည္ေအာင္ ႀကိဳး ပမ္းသင့္သည္။
ထုိ႔အျပင္ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လုံ ျခံဳေရးႏွင့္ဆုိင္ေသာ က႑မ်ားအေပၚ ရခုိင္တုိင္းရင္းသားမ်ားဘက္မွ မည္ကဲ့ သုိ႔ ႐ႈျမင္ယူဆေနသနည္းဆုိေသာ ေမး ခြန္းအတြက္ အေျဖကုိလည္း ေလးေလး နက္နက္ သုံးသပ္အေျဖရွာသင့္သည္။ ၂ဝ၁၄ ခုႏွစ္မွစတင္ကာ ရခုိင္ျပည္နယ္ ၌ အေျခခ်ခြင့္ရရန္အတြက္ တုိက္ကြက္ ေဖာ္ေဆာင္မႈမ်ားကုိ AA ေသာင္းက်န္းသူ အဖြဲ႕ဘက္မွ တုိးခ်ဲ႕ျပဳလုပ္ေနခဲ့ေသာ္လည္း ARSA အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕က ၂ဝ၁၇ခုႏွစ္ အတြင္း၌ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ အၾကမ္းဖက္ တုိက္ခုိက္မႈမ်ားေၾကာင့္ သိသာထင္ရွား သည့္ အေနအထားသုိ႔ ေရာက္ရွိခဲ့ျခင္း မရွိေပ။ AA ေသာင္းက်န္းသူအဖြဲ႕အေန ျဖင့္ ၂ဝ၁၉ ခုႏွစ္ ေမလတြင္ အဖြဲ႕တည္ ေထာင္ျခင္း (၁ဝ)ႏွစ္ျပည့္အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနားကုိ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္း၌ အေျခစုိက္စခန္းတည္ေထာင္ႏုိင္မႈမ်ဳိးျဖင့္ က်င္းပရန္ ရည္ရြယ္ေနပုံရေသာေၾကာင့္ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ ျငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ဖြံ႕ၿဖိဳး တုိးတက္ေရး စီမံကိန္းမ်ား ေဖာ္ေဆာင္ မႈအေပၚ ထိိခုိက္မႈမ်ားျဖစ္ေပၚေစဖြယ္ရွိ ေနသည္။ မၾကာေသးမီက ဆက္တုိက္ နီးပါးျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ AA ေသာင္းက်န္းသူ အဖြဲ႕၏ တုိက္ခုိက္မႈမ်ားထဲတြင္ နယ္ ျခားေစာင့္ရဲကင္းစခန္းမ်ားအားတုိက္ခုိက္ မႈမ်ားပါ ပါဝင္လာခဲ့သည္။ ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအဝုိင္းအေနျဖင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ လက္နက္ပဋိပကၡမ်ား အဆုံးသတ္ေရးႏွင့္ ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္မႈမ်ား ေဖာ္ေဆာင္ေရးအတြက္ စိတ္ရင္းေစတနာ မွန္ျဖင့္ ေထာက္ပံ့ကူညီလုိသည္ဆုိပါက ရခုိင္ျပည္နယ္ရွိ ေျမျပင္အေျခအေနတြင္ ျဖစ္ေပၚလ်က္ရွိေသာ အေျခအေနမွန္မ်ား အား သိရွိရန္ႏွင့္ ေရွ႕ဆက္ရန္ခက္ခဲေန ေသာ ျမန္မာ့ျငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား၏ လက္ရွိအေျခအေနကုိ နားလည္သေဘာ ေပါက္ေအာင္ ႀကိဳးစားရန္ လုိအပ္မည္ ျဖစ္သည္။
(Ref; Myanmar's Rakhine Torche Anew by Insurgent Fire by David Scott Mathieson)