images
UN
UN
စာဖတ္ရင္ ဘာျဖစ္မလဲ
ခ်စ္ႏိုင္(စိတ္ပညာ) Saturday, 19 January 2019
''အေလ့အက်င့္(အက်င့္)ဆိုတာထက္ ပိုၿပီးစြမ္းတဲ့အရာမရွိပါဘူး''
အိုဗစ္ (ဘီစီ ၄၃- ေအဒီ ၁၇)
'Nothing is stronger than habit'
Ovid (43BC-17AD)
''ခ်စ္သူငယ္ခ်င္း ကိုခ်စ္ႏိုင္ ေမာင္ရင့္ ကို တစ္ခုေမးပါရေစ။ လူတစ္ေယာက္ဟာ စာဖတ္ရင္ ဘာျဖစ္မလဲ။ စာမဖတ္ရင္ ဘာျဖစ္မလဲ။''
''မင္းကလည္း ေမးခ်င္တာရွိရင္ ေမး ခြန္းတစ္ခုၿပီးမွ တစ္ခုေမးေလကြာ။ ဘယ့္ ႏွယ္ တစ္ၿပိဳင္တည္း ေမးခြန္းႏွစ္ခု ေမးရ တာလဲ''
''အက်ဳိးနဲ႔အျပစ္၊ အေကာင္းနဲ႔အဆိုး၊ စံုတြဲသေဘာမ်ားလားလို႔ အတြဲေမးခြန္း အျဖစ္ ေမးၾကည့္တာပါ သူငယ္ခ်င္းရာ''
''ေအး ဒီေမးခြန္းကို ေမးလို႔ သူငယ္ ခ်င္းကို ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ စာဖတ္ ရွိန္ျမႇင့္တင္ေရး၊ စာတတ္သူတိုင္း စာဖတ္ ေရး၊ စာၾကည့္တိုက္အသံုးခ်ေရးကို အနယ္ နယ္အရပ္ရပ္မွာ စာေပပြဲေတာ္၊ စာေပ စကားဝိုင္း၊ စာေပေဆြးေႏြးပြဲ၊ စာေပေဟာ ေျပာပြဲေတြ၊ အမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္ ေနၾကတာ ျမင္တဲ့အတိုင္းပဲ။ အေတာ္က်ယ္ က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ရွိလွပါတယ္။ သို႔ေသာ္...''
''ဘာလဲကြ။ သို႔ေသာ္ဆိုတာက...''
''စာဖတ္တယ္ဆိုတဲ့ လူမွန္သမွ်ဟာ ကေလးဘဝ၊ လူငယ္ဘဝမွာကတည္းက မိဘ၊ ဆရာ၊ ဘုန္းေတာ္ႀကီးစတဲ့ အုပ္ထိန္း လမ္းၫႊန္သူက အေလ့အထ၊ အေလ့အက်င့္ စြဲေအာင္ ပ်ဳိးေထာင္ေပးလိုက္မွ ရလာတာ''
''ဟုတ္ပါရဲ႕''
''ယေန႔ေခတ္ မိဘေတြ၊ ေက်ာင္းဆရာ ေတြ၊ အစိုးရေက်ာင္းေတြေရာ၊ ပုဂၢလိက ေက်ာင္းေတြေရာ၊ ဘုန္းႀကီး ေက်ာင္းေတြ ေရာ၊ ကေလးသူငယ္မ်ားကို က်န္းမာေရး (ကာယ)ပ်ဳိးေထာင္တဲ့အေလ့အက်င့္၊ ပညာ ေရး(ဥာဏ္ပညာနဲ႔)က်င့္ဝတ္နီတိ (ယဥ္ေက်း မႈ)အေလ့အထမ်ား သင္ၾကားေလ့က်င့္ေပးမႈ မွာ အခုထက္ပိုၿပီး အေလးအနက္ေဆာင္ ရြက္ေအာင္ အစိုးရက အထူးသျဖင့္ ပညာ ေရးဌာနက အထူးသျဖင့္ ပညာေရးဝန္ႀကီး ဌာနေရာ၊ သာသနာေရးဝန္ႀကီးဌာနေရာ၊ တိုင္းရင္းသားေရးရာဝန္ႀကီးဌာနေရာ အာ႐ုံ စိုက္အားေပးေစခ်င္မိတယ္''
''ေငြအား၊ လူအားေပါ့၊ ဟုတ္လား''
''ဘတ္ဂ်က္ခြင့္ျပဳခ်က္အသံုးစရိတ္ တို႔၊ ဖြဲ႕စည္းပံုတို႔၊ ဆရာဆရာမေလ့က်င့္ပ်ဳိး ေထာင္ပံုတို႔ကို မဆိုလိုပါဘူး။ ရွိေနတဲ့အေျခ အေနေလးမွာပဲ တတ္ႏိုင္သမွ် ထိေရာက္ ေအာင္ ဖိဖိစီးစီး၊ ေစတနာပါပါ ကြင္းဆင္း ထိေတြ႕ၿပီး(အျပစ္ရွာ၊ အျပစ္တင္၊ အေရးယူ ဖို႔မဟုတ္ပါ) ျပဳျပင္တည့္မတ္၊ ၾကပ္မတ္ အားေပးတာမ်ဳိးေတြလုပ္ေပးေစခ်င္တာပါ''
''နယ္ဆင္းရမယ္။ ေက်းလက္အထိ ေရာက္ေအာင္ စစ္ေဆးမယ္ဆိုရင္ ခရီး စရိတ္က ကုန္ဦးမယ္။ ဟိုက မူလတန္း ေက်ာင္း၊ အလယ္တန္းေက်ာင္းေလးေတြက ဧည့္ခံေကြၽးေမြးရတာ အကုန္အက်မ်ားဦး မယ္။ ကိုခ်စ္ႏိုင္ရဲ႕အၾကံဥာဏ္က ပိုက္ဆံ ကုန္မယ့္ အၾကံဥာဏ္ပဲကြ။ မဟန္ပါဘူး''



''ကိုယ္ၾကည့္ေနတယ္။ ကိုယ္သတိ ထားမိတယ္။ ကိုယ္တို႔ငယ္ငယ္တုန္းက (ေက်ာင္းဦးေရ နည္းေသးတာလည္း ျဖစ္မွာ ေပါ့ခင္ဗ်ာ) ၿမိဳ႕နယ္ပညာေရးမွဴးဆိုတာ လည္း ကိုယ္တို႔ေတာေက်ာင္းေလးကို တစ္ ႏွစ္ဆို တစ္ေခါက္ႏွစ္ေခါက္ေတာ့ လာစစ္ တယ္။ (ထိုစဥ္က လက္ေထာက္ပညာေရး မွဴးဆိုတာလည္း မရွိေသးပါ။) ခ႐ိုင္ပညာ ဝန္၊ တုိင္းပညာဝန္ဆိုတာေတြလည္း ကိုယ္ တို႔ရြာအထိ တစ္ႏွစ္ျခားတစ္ေခါက္ေတာ့ ေရာက္ေအာင္လာတယ္။ မွတ္မွတ္ရရ ဘာ ကဗ်ာရသလဲ ကိုယ္ေလးတန္းတုန္းက ဆိုျပ ခိုင္းတယ္။ ေျခာက္တန္းေလာက္မွာ ဘယ္ ဘုရင္သေဘာက်သလဲ။ ေက်ာင္းသားေတြ ကို (သမိုင္းသင္ေနစဥ္)ခ်စ္ခ်စ္ခင္ခင္ ရင္း ရင္းႏွီးႏွီး ေမးျမန္းတယ္ဗ်။ တိုင္းပညာ မင္းႀကီးေနာ္။ ဆရာႀကီးဦးခင္သန္းလို႔ မွတ္ မိေနတယ္။ (ယခုေခတ္လို လက္ေထာက္ ညႊန္မွဴး (စစ္ေဆးေရး)၊ လက္ေထာက္ၫႊန္ မွဴး(စီမံေရး)စသျဖင့္ ဦးစီးအရာရွိ လက္ ေထာက္ေတြလည္း အင္အားမမ်ားေသးပါ ဘူးကြယ္)။ ပညာမင္းႀကီး၊ ပညာဝန္ေတြ ဟာ ေက်ာင္းသားေတြစာဖတ္ေရးကို ေတာ္ ေတာ္ဖိဖိစီးစီး အားေပးေျပာဆိုတယ္။ ဖတ္ စရာစာအုပ္ေတြလည္း ဘာသာျပန္စာေပ အသင္းနဲ႔ စာေပဗိမာန္က''အေမွာင္ခြင္း၍ အလင္းေဆာင္အံ့''ေဆာင္ပုဒ္ပါတဲ့ စာအုပ္ ေတြ၊ ေက်ာင္းစာၾကည့္တိုက္မွာ အမ်ားႀကီး ပဲ။ တိရစၧာန္အေၾကာင္း၊ ငွက္အေၾကာင္း၊ အာကာသသိပံၸအေၾကာင္း၊ သမိုင္း၊ ပထဝီ ဝင္စာအုပ္ေတြ၊ ေျမပုံႀကီးေတြမ်ား စကၠဴ အေကာင္းစားနဲ႔ ေရာင္စုံေတြဗ်။ စာအုပ္ရဲ႕ အႏွစ္သာရေကာ အသြင္သဏၭာန္ေရာ ေတာ္ေတာ္အဆင့္ျမင့္ ေကာင္းမြန္ခဲ့ၾကတာ ကိုယ္ေတြ႕ပါ။ ထားပါေတာ့ ႏွစ္ေပါင္းငါး ဆယ္ေက်ာ္က ေက်ာင္းစာၾကည့္တိုက္နဲ႔ ေက်ာင္းသင္ပညာေရးသာမက ဗဟုသုတ က်ယ္ျပန္႔ေအာင္ အားေပးခဲ့တဲ့အေျခအေန မ်ဳိးဟာ အသစ္အဆန္းမဟုတ္ပါဘူး။ ယခု ေခတ္မွာ ျပန္လည္ႀကိဳးစားသင့္ၾကပါတယ္။ တာဝန္ရွိတဲ့ ပညာေရးဝန္ထမ္းေတြ သေဘာ ထားအျမင္နဲ႔ စိတ္ဆႏၵထက္သန္မႈ၊ ေစတနာ ျပည့္ဝမႈေတြေပၚမွာ မူတည္မွာပါလို႔ ေျပာ ခ်င္တာပါကြယ္''
''ကိုခ်စ္ႏိုင္လို ေတာစြန္ေတာင္ဖ်ား ေက်းလက္ေတာရြာကေလးက တပ္မေတာ္ အရာရွိတာဝန္၊ ဦးစီးဌာနႀကီးတစ္ခုရဲ႕ အႀကီးအကဲတာဝန္၊ ဒီလိုေနရာမ်ဳိးေတြကို ေက်ေက်ပြန္ပြန္''
''ေဟ့ ေဟ့ အဲဒါေတြက ေဘးေရာက္ သြားၿပီ။ ေလွ်ာက္ေျပာမေနနဲ႔။ ခ်စ္ႏိုင္ (စိတ္ပညာ)ဆိုတဲ့ စာေရးသူတစ္ေယာက္ ျဖစ္လာႏိုင္ေအာင္ မူလတန္း၊ အလယ္တန္း၊ ေတာေက်ာင္းငယ္ေလးက ေမြးထုတ္ေပးႏိုင္ တယ္။ ဒါကိုေျပာပါ''
''ႏိုင္ငံအတြက္ အက်ဳိးျပဳလူတစ္ဦး ျဖစ္လာေအာင္အစုိးရအဆက္ဆက္က သူ႕ လက္ထက္မွာ ပ်ဳိးေထာင္ခဲ့ၾကရပါတယ္။ ဒီေတာ့ ဘယ္ပါတီဘယ္အစုိးရမ်ဳိးပဲတက္ တက္၊ ပညာေရးနယ္ပယ္မွာ စာသင္ခန္း ရယ္၊ စာၾကည့္တုိက္ရယ္၊ ေက်ာင္းျပင္ပ စာေပ၊ အားကစား၊ အႏုပညာ၊ ေပါင္း သင္းဆက္ဆံေရး၊ရပ္က်ဳိးရြာက်ဳိးစုေပါင္း လုပ္ေဆာင္မႈစတဲ့ အေလ့အထ၊ အေလ့ အက်င့္ေကာင္းေတြကုိ စဥ္ဆက္မျပတ္ ေလးေလးစားစား ေမြးျမဴပ်ဳိးေထာင္ေပး ၾကရမွာေနာ္''
''ဟုတ္တာေပါ့ သူငယ္ခ်င္း''
''လူေတြကုိ စာဖတ္ပါ။ စာဖတ္ပါ။ တုံးတိတိႀကီးသြားၿပီး ေျပာဆုိတုိက္တြန္း ေနတာမ်ဳိးဟာ ဟုိးတစ္ခ်ိန္ကာလက ေဆာင္ ပုဒ္ေတြ နံရံအျပည့္ေလွ်ာက္ကပ္ေနတာမ်ဳိး သာျဖစ္မယ္။ လူေတြရဲ႕အာ႐ုံထဲ မၿငိဘူး''
''ဆြဲေဆာင္မႈ အႏုပညာပါရမွာ''
''စကားမစပ္ ေျပာပါရေစ။ ေဆာင္ ပုဒ္ေတြ၊ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြ ထုတ္ တာ၊ ကပ္ထားတာမ်ားပုံနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး လွေတာသားစကားတစ္ခုရွိတယ္ ကုိခ်စ္ ႏုိင္ရ''
''ေအး ေျပာပါဦး။ ေရႊဘုိခ႐ုိင္ ဝက္ လက္ၿမိဳ႕နယ္ထဲက လွေတာရြာ (အဆုိ ေတာ္ရီရီသန္႔နဲ႔ႏွင္းရည္သန္႔တုိ႔ရဲ႕ဇာတိ)ဆုိ တာ လွေတာသားစကားအလကၤာေတြ ေၾကာင့္ အေတာ္နာမည္ႀကီးတာ''
''လွေတာသားတစ္ေယာက္ ေရႊဘုိက မႏၲေလးသြားမယ့္ ခရီးေဝးဘတ္စ္ကား ေပၚတက္လာတယ္တဲ့။ ကားေပၚတက္ တာနဲ႔ ေမာ့ၾကည့္လုိက္ေတာ့-
- ေဆးလိပ္မေသာက္ရ။
ျပတင္းေပါက္နားၾကည့္လိုက္ေတာ့
- ေခါင္းမျပဴရ။
- လက္မထုတ္ရ။
- ကြမ္းတံေတြးမေထြးရ။
ဒ႐ုိင္ဘာေဘးက စက္ခုံမွာက-
- သတိ၊ ဆီ၊ ေရ၊ ေလ၊ ဝုိင္။
အေပါက္ဝအထက္ ျပန္ၾကည့္ေတာ့-
- ေခါင္းငုံ႔ဆင္းပါ။
ေဘးမွာရွိေသး-
- မိမိပစၥည္း မိမိတာဝန္။
- က်န္ရွိပစၥည္း တာဝန္မယူ။
ကားေရွ႕မွန္အေပၚမွာလည္း-
- ဗုဒၶံ၊ ဓမၼံ၊ သံဃံတဲ့။
ဒါေတြကုိ လွေတာသားက စာေတြ အကုန္လုံးအသံထြက္ (တစ္ခုၿပီးတစ္ခု ေလွ်ာက္ဖတ္ၿပီး) ''အလုိေလး။ ေက်ာင္း က ပိဋကတ္သုံးပုံေပ်ာက္သြားပါတယ္။ လက္စသတ္ေတာ့ ဒီကားေပၚ ေရာက္ေန တာကုိး''တဲ့။
''ေအးကြာ။ စာကပ္တာ ဝါသနာပါ ၾကတဲ့ေခတ္နဲ႔ ေဆာင္ပုဒ္ေခတ္လည္း ျဖတ္ သန္းခဲ့ၾကဖူးပါၿပီ''
''ေဆာင္ပုဒ္ခ်ိတ္႐ုံ၊ စာဖတ္ၾကပါ တစာစာေျပာၾကတာနဲ႔ လူေတြက စာအုပ္ကုိ ကုိင္မလာပါဘူး''
''ဟုတ္ပါ့''
''ကုိခ်စ္ႏုိင္တို႔လို စာေရးဆရာေတြက ေဟာပါလား။ေရးပါလား၊ လူေတြစာဖတ္ ၾကမွ အက်ဳိးရွိမယ္ဆိုတာ''
''ေျပာသင့္တဲ့ေနရာ၊ ေျပာရမယ့္အခ်ိန္ ေျပာပါ့၊ ေရးပါ့သူငယ္ခ်င္းရာ။ တာဝန္ ဝတၱရားမပ်က္ခဲ့ပါ''
''ထိေရာက္ေအာင္ေရးစမ္းပါ''
''စာဖတ္ရင္ရတဲ့ေကာင္းက်ဳိးဆိုတာ မေရမတြက္ႏုိင္ေလာက္ေအာင္ တန္ဖိုးတက္ ေစပါတယ္။ ၿဗိတိသွ်ေကာင္စီကထုတ္ေဝ တဲ့ လက္ကမ္းစာေစာင္ေလးထဲက အခ်က္ ေပါင္း(၄၃)ခ်က္ကိုလည္း ျမန္မာလိုျပန္ဆို ၿပီး ေဝလည္းေဝခဲ့ဖူးပါတယ္။ ေဆာင္းပါး ေတြလည္း ေရးခဲ့ဖူးပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ အႏွစ္ ၂ဝ ေက်ာ္ ကပါ။ ခုလည္း သူငယ္ ခ်င္းကေျပာလာေတာ့ စာဖတ္ျခင္းရဲ႕ ေကာင္းက်ဳိးေတြ၊ စာဖတ္လုိ႔ရလာမယ့္ အခ်က္ေတြ ဆက္ၿပီး ေျပာျပမယ္ေလ။ နားေထာင္မလား''
''နားေထာင္မွာေပါ့ ကိုခ်စ္ႏိုင္ရ''
''စာဖတ္ရင္ဘာျဖစ္မလဲဆိုရင္ မလြဲ မေသြရတဲ့အက်ဳိးကေတာ့ (၁) ဗဟုသုတ ၾကြယ္ဝလာတယ္။ ကိစၥတိုင္းကို သူမ်ား မသိတာ ကိုယ္သိတယ္။ သူမ်ားမၾကားဖူး တာကို ကိုယ္ၾကားဖူးတယ္။ အခ်ဳ႕ိကိစၥေတာ္ ေတာ္မ်ားမ်ားကို စာဖတ္အေလ့အက်င့္ရွိခဲ့ သူက ဘာျဖစ္လာမယ္ဆိုတာႀကိဳၿပီးသိႏွင့္ ၿပီ။ အရာရာကို ႀကိဳတင္သိျမင္ေတာ့ အက်ဳိးရွိေအာင္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္တယ္။ ျပင္ ဆင္ႏိုင္တယ္''
''ေကာင္းတာေပါ့ ကုိခ်စ္ႏိုင္ရာ။ ဒီ သေဘာမ်ဳိးမိတၴီလာဝန္ဇင္းရြာက စာတို ေမာင္ညိဳေတာင္သူေတာသားဘဝမွ အင္းဝ ေရႊနန္းေတာ္မွာ အမတ္ႀကီးမင္းရာဇာ(မင္း သံုးဆက္တိုင္တိုင္) ဘိုးရာဇာအျဖစ္ ခ်ီး ေျမႇာက္ခံရပံု(၁၄)ဆက္ေျမာက္ သမၼတ ေအဘရာဟင္လင္ကြန္းစာဖတ္မ်ားလို႔ အေမ ရိကန္ရဲ႕ျပည္သူအေလးစားဆံုး သမၼတ ျဖစ္ လာခဲ့ရပံု''
''ဟုတ္တယ္။ သူငယ္ခ်င္းေျပာတဲ့ သေဘာေတြက အထင္အရွားသာဓကေတြ ပါပဲ။ (၂)အခ်က္က ဘဝကို သိသိသာသာ ေျပာင္းလဲတိုးတက္ေစတယ္။ စာဖတ္တဲ့ လူဟာ ရပ္တန္႔မေနဘူး။ ထိပ္ဆံုးအထိ ေရာက္ရွိႏိုင္တယ္''
''ေအးကြာ။ ဆက္ေျပာပါဦး''