images
UN
UN
ေဆးလိပ္ႏွင္႕ေဆးရြက္ႀကီးထြက္ပစၥည္း ေသာက္သံုးမႈထိန္းခ်ဳပ္ေရးဥပေဒ
ေမာင္ဥာဏ္စိန္ Monday, 27 May 2019
ႏွစ္စဥ္ ေမလ ၃၁ရက္ေန႕သည္ ''ကမၻာ့ေဆးလိပ္မေသာက္ေရးေန႕''ျဖစ္ သည္။ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ႀကီး၏ ဦးေဆာင္မႈျဖင့္ ေဆးလိပ္ႏွင့္ေဆးရြက္ႀကီး ထြက္ပစၥည္းေသာက္သံုးမႈ၊ ထိန္းခ်ဳပ္ ေရးအျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ကြန္ဗင္းရွင္းတစ္ ရပ္ကို အဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံမ်ားက ေလးႏွစ္ ၾကာေရးဆြဲခဲ့သည္။ ထိုသို႕ေရးဆြဲခဲ့ၿပီး ၂ဝဝ၃ခုႏွစ္ေမလတြင္က်င္းပေသာ (၅၆) ႀကိမ္ေျမာက္ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ညီ လာခံတြင္ အဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံအားလံုးက တညီတညြတ္တည္း အတည္ျပဳခဲ့သည္။
ေဆးလိပ္ႏွင့္ ေဆးရြက္ႀကီးထြက္ ပစၥည္းေသာက္သံုးမႈ ထိန္းခ်ဳပ္ေရး အတြက္ စတုတၴအႀကိမ္ေျမာက္ အေရွ႕ ေတာင္အာရွေဒသတြင္း ညိႇႏိႈင္းအစည္း အေဝးကိုလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံကအိမ္ရွင္ ႏိုင္ငံအျဖစ္ လက္ခံက်င္းပခဲ့သည္။ ဤ ကြန္ဗင္းရွင္းကို ျမန္မာႏိုင္ငံက ၂ဝဝ၃ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ ၂၃ရက္တြင္ သေဘာတူလက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ၿပီး ၂ဝဝ၄ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၂ဝရက္တြင္ အတည္ျပဳခဲ့ သည္။
ေဆးလိပ္ေၾကာင့္ အဆုတ္ကင္ဆာ ေရာဂါ ျဖစ္တတ္သည္ကို တစ္ကမၻာလံုး ကသိရွိၾကၿပီး၊ လက္ခံၾကၿပီးျဖစ္သည္။ ေဆးလိပ္ေၾကာင့္ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္း ေရာဂါျဖစ္ပြားျခင္း၊ Bronchitis ေခၚ လည္ေခ်ာင္းျပြန္ေရာင္ျခင္း၊ ရင္က်ပ္ ပန္းနာျဖစ္ျခင္းတို႕ကိုလည္း မည္သူမွ် အျငင္းမပြားၾကေပ။ စီးကရက္သည္ ပန္းေသပန္းညႇိဳးျခင္းကိုသာမက ကိုယ္ဝန္ ေဆာင္အမ်ဳိးသမီးမ်ားတြင္ ေသးငယ္ ေသာကေလးကို ဖြားေစတတ္ျခင္း၊ ကေလးပ်က္က်တတ္ျခင္းတို႕ကို ပို၍ အက်ဳိးသက္ေရာက္ေစတတ္ေပသည္။ ကာယဗလလိုက္စားၾကေသာ အား ကစားသမားမ်ားသည္ပင္ ေဆးလိပ္ ေၾကာင့္ အဆုတ္ကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ပြား ခဲ့ၿပီး အသက္တိုသြားေသာ သာဓကမ်ား ရွိခဲ့ေပသည္။
ႏိုင္ငံေတာ္ေအးခ်မ္းသာယာေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးေကာင္စီ လက္ထက္ ၄-၅- ၂ဝဝ၆ ရက္တြင္''ေဆးလိပ္ႏွင့္ ေဆးရြက္ ႀကီးထြက္ပစၥည္း ေသာက္သံုးမႈထိန္း ခ်ဳပ္ေရးဥပေဒ''ကို ႏိုင္ငံေတာ္ေအးခ်မ္း သာယာေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးေကာင္စီ ဥပေဒအမွတ္ ၅/၂ဝဝ၆ အျဖစ္ျပ႒ာန္း ခဲ့သည္။ ယင္းဥပေဒသည္ ထုတ္ျပန္ ေၾကညာၿပီး တစ္ႏွစ္ျပည့္ေျမာက္သည့္ ေန႔မွစ၍ အာဏာတည္ရမည္ဟု ျပ႒ာန္း ထားရာ၄-၅-၂ဝဝ၇ရက္မွစ၍ အာဏာ သက္ေရာက္ၿပီးျဖစ္သည္။ ယခုအခ်ိန္ ထိဆိုလွ်င္ ယင္းဥပေဒအား ျပ႒ာန္းၿပီး အာဏာသက္ေရာက္ၿပီး ျဖစ္သည္မွာ ၁၂ ႏွစ္မွ်ပင္ရွိၿပီျဖစ္သည္။
ယင္းဥပေဒ၏ ပုဒ္မ-၃တြင္ ဥပေဒ ၏ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားကို ျပ႒ာန္းထားရာ (က) ေဆးလိပ္ႏွင့္ေဆးရြက္ႀကီးထြက္ ပစၥည္းေသာက္သံုးမႈေၾကာင့္ က်န္းမာ ေရးထိခိုက္ေစႏိုင္ေၾကာင္း အမ်ားျပည္ သူနားလည္သေဘာေပါက္ၿပီး ေဆးလိပ္ ႏွင့္ေဆးရြက္ႀကီးထြက္ပစၥည္း ေသာက္ သံုးျခင္းမွေရွာင္ၾကဥ္ၾကေစရန္၊ (ခ) ေဆးလိပ္ေငြ႕ကင္းစင္သည့္ ပတ္ဝန္းက်င္ ကိုဖန္တီးျခင္းျဖင့္ အမ်ားျပည္သူတို႕၏ က်န္းမာေရးကိုထိခိုက္ေစသည့္အႏၲရာယ္မွ ကာကြယ္ရန္၊ (ဂ) ကေလးသူငယ္ႏွင့္ လူငယ္မ်ားအပါအဝင္ အမ်ားျပည္သူတို႕ ကိုေဆးလိပ္ႏွင့္ ေဆးရြက္ႀကီးထြက္ ပစၥည္းေသာက္သံုးျခင္း အေလ့အထမွ တားဆီးကာကြယ္ျခင္းျဖင့္ က်န္းမာေသာ ေနထိုင္မႈဘဝကို ရရွိေစရန္၊ (ဃ) ေဆး လိပ္ႏွင့္ေဆးရြက္ႀကီးထြက္ပစၥည္းေသာက္ သံုးမႈထိန္းခ်ဳပ္ျခင္းျဖင့္ အမ်ားျပည္သူတို႔ ၏က်န္းမာေရး၊ စီးပြားေရးႏွင့္လူမႈေရး အဆင့္အတန္းျမင့္မားလာေစရန္၊ (င) ေဆးလိပ္ႏွင့္ေဆးရြက္ႀကီးထြက္ပစၥည္း ေသာက္သံုးမႈထိန္းခ်ဳပ္ေရးအတြက္ျမန္မာ ႏုိင္ငံက လက္ခံထားသည့္အျပည္ျပည္ ဆိုင္ရာကြန္ဗင္းရွင္းႏွင့္အညီ အေကာင္ အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ရန္ဟု ေဖာ္ျပ ထားေပသည္။
ယင္းဥပေဒ၏ ပုဒ္မ-၆ တြင္ ေဆး လိပ္လံုးဝေသာက္ခြင့္မရွိေသာ ေနရာ ၁၅ ေနရာကို ေဖာ္ျပထားေပသည္။၄င္းတို႔မွာ ေအာက္ေဖာ္ျပပါေနရာမ်ားျဖစ္ၾကသည္-
( က ) ေဆး႐ံုပရဝဏ္အတြင္းရွိ ဝန္ထမ္း အိမ္ရာႏွင့္ အိမ္ခန္းမ်ားမွအပ အေဆာက္အအံု႐ံုးခန္းပရဝဏ္ မ်ားႏွင့္ပရဝဏ္အတြင္းရွိ အျခား အေဆာက္အအံုမ်ား၊
( ခ ) ေဆးကုေဂဟာႏွင့္ ေဆးခန္းမ်ား၊
( ဂ ) အားကစား႐ံုႏွင့္ အမိုးအကာရွိ သည့္အားကစားကြင္းမ်ား၊
( ဃ ) ကေလးကစား႐ံုႏွင့္ ကစားကြင္း မ်ား၊
( င ) ေက်ာင္းပရဝဏ္အတြင္းရွိ ဝန္ ထမ္းအိမ္ရာႏွင့္အိမ္ခန္းမ်ားမွအပ သင္ၾကားေရးအေဆာက္အအံု၊ စာသင္ခန္း၊ ႐ံုးခန္းပရဝဏ္ႏွင့္ ပရဝဏ္အတြင္းရွိအျခားအေဆာက္ အအံုမ်ား၊


( စ ) တကၠသိုလ္၊ ဒီဂရီေကာလိပ္၊ ေကာလိပ္ႏွင့္သိပၸံတို႔၏သင္ၾကား ေရးအေဆာက္အအံုစာသင္ခန္း ႏွင့္႐ံုးခန္းမ်ား၊
( ဆ ) ဇာတ္႐ံု၊ ႐ုပ္ရွင္႐ံု၊ ဗီဒီယုိ႐ံုႏွင့္ အျခားပြဲ က်င္းပျပသသည့္ အေဆာက္အအံုမ်ား၊
( ဇ ) ကုန္တိုက္၊ ကုန္ပေဒသာဆိုင္၊ စတိုးဆိုင္ႏွင့္အမိုးအကာရွိသည့္ ေစ်း႐ံုမ်ား၊
( စ် ) ျပတိုက္၊ ေမာ္ကြန္းတိုက္၊ အမ်ား ျပည္သူသံုးစာၾကည့္တိုက္ႏွင့္ စာ ဖတ္ခန္းမ်ား၊
( ည ) တိုက္ေလွကားႏွင့္ေရြ႕လ်ားစက္ ေလွကားမ်ား၊
( ဋ ) ခရီးသည္ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေသာ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ႏွင့္ေလယာဥ္မ်ား
( ဌ ) ေလေအးစက္ တပ္ဆင္ထား ေသာ အမ်ားျပည္သူသံုးအခန္း မ်ား၊
( ဍ ) အမ်ားျပည္သူသံုးခန္းမႀကီး မ်ား၊
( ဎ ) ဘာသာရပ္သင္ ကိုယ္ပိုင္သင္ တန္းႏွင့္သင္တန္းေက်ာင္းမ်ား၏ သင္ၾကားေရးအေဆာက္အအံုႏွင့္ စာသင္ခန္းမ်ား၊
( ဏ ) က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာနက အမိန္႔ ေၾကာ္ျငာစာထုတ္ျပန္၍ သတ္ မွတ္သည့္အမ်ားျပည္သူဆိုင္ရာ အျခားပရဝဏ္၊ အေဆာက္အအံု ႏွင့္ေနရာမ်ား။
ထို႔ျပင္ ေအာက္ပါအေဆာက္အအံု ႏွင့္ယာဥ္မ်ားတြင္ တစ္ဦးခ်င္း၏႐ံုးခန္း ႏွင့္ အခန္းမ်ားမွအပ လူအမ်ားဝင္ထြက္ သြားလာႏုိင္ေသာေနရာမ်ားသည္ ေဆး လိပ္ေသာက္ခြင့္ မရွိေသာေနရာမ်ား ျဖစ္ ၾကသည္။ သုိ႔ရာတြင္ ထိုေနရာမ်ား၌ ေဆးလိပ္ေသာက္ခြင့္ရွိေသာသီးသန္႔ေနရာ မ်ားကို စီမံထားရွိရမည္ျဖစ္သည္။
( က ) ႐ံုး၊ဌာနတို႔၏အေဆာက္အအံု မ်ား၊
( ခ ) စက္႐ံု၊ အလုပ္႐ံုတို႔၏အေဆာက္ အအံုမ်ား၊
( ဂ ) ဟုိတယ္၊ မိုတယ္၊ ဧည့္ေဂဟာ ႏွင့္တည္းခိုရိပ္သာတို႔၏အေဆာက္ အအံုမ်ား၊
( ဃ ) ဘူတာ႐ုံ၊ ေလဆိပ္၊ သေဘၤာ ဆိပ္ႏွင့္အေဝးေျပးကားဂိတ္တုိ႔၏ အေဆာက္အအုံမ်ား၊
( င ) ေပ်ာ္ပြဲစား႐ုံမ်ား၊
( စ ) ခရီးသည္ သယ္ယူပုိ႔ေဆာင္ေရး ရထားႏွင့္ေရယာဥ္မ်ား၊
( ဆ ) က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာနက အမိန္႔ ေၾကာ္ျငာစာျဖင့္ ထုတ္ျပန္၍ သတ္မွတ္သည့္ အမ်ားျပည္သူ ဆုိင္ရာ အျခားအေဆာက္အအုံ အခန္းႏွင့္ေနရာမ်ား။
ဤဥပေဒ၏ အခန္း(၇)တြင္ ''စီမံ ခန္႔ခြဲေရးနည္းလမ္းအရ အေရးယူျခင္း'' ကုိလည္း ေဖာ္ျပထားသည္။ ဤဥပေဒ ၏ ပုဒ္မ ၁ဝ တြင္ တကၠသုိလ္၊ ဒီဂရီ ေကာလိပ္၊ ေကာလိပ္၊ သိပၸံေက်ာင္း၊ ဘာသာရပ္ကုိယ္ပုိင္သင္တန္းႏွင့္သင္တန္း ေက်ာင္းမ်ား၏ တာဝန္ခံပုဂၢဳိလ္မ်ားသည္ ပုဒ္မ-၆၊ပုဒ္မခြဲ(င)(စ)ႏွင့္(ဎ)တုိ႔တြင္ေဖာ္ ျပထားသည့္ေနရာ၌ ေဆးလိပ္ေသာက္ ျခင္း သုိ႔မဟုတ္ မီးညိႇထားေသာေဆးလိပ္ တုိ ကုိင္ေဆာင္ျခင္းျပဳသူအား ေအာက္ပါ စီမံခန္႔ခြဲေရးဆုိင္ရာ အမိန္႔တစ္ရပ္ခ်မွတ္ ႏုိင္သည္ဟု ျပ႒ာန္းထားသည္။
( က ) ပထမအႀကိမ္က်ဴးလြန္မႈအ တြက္ ပညာေပးျခင္း၊ သတိေပးျခင္းႏွင့္ မိဘသုိ႔မဟုတ္ အုပ္ထိန္းသူကုိ အသိေပးျခင္း၊
( ခ ) ထပ္မံက်ဴးလြန္မႈမ်ားအတြက္ သက္ဆုိင္ရာဝန္ႀကီးဌာနက ဗဟုိ အဖြဲ႕ႏွင့္ ညိႇႏႈိင္းသတ္မွတ္ထား ေသာစည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားႏွင့္ အညီအေရးယူျခင္း၊
ယင္းဥပေဒ၏အခန္း (၈)တြင္ ျပစ္မႈ ႏွင့္ ျပစ္ဒဏ္မ်ားအေၾကာင္းကုိ ျပ႒ာန္း ထားသည္။
မည္သူမဆုိ ေဆးလိပ္ႏွင့္ေဆးရြက္ ႀကီးထြက္ပစၥည္းကုိ တြင္က်ယ္စြာ ျဖန္႔ ျဖဴးေရာင္းခ်ႏုိင္ေရးအတြက္ လူအမ်ား သိရွိေစရန္ ေအာက္ပါတုိ႔ကုိ ျပဳလုပ္ခြင့္ မရွိေပ။ ျပဳလုပ္ပါက ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ျခင္း ပင္ျဖစ္သည္။
( က ) ေၾကာ္ျငာဆုိင္းဘုတ္စုိက္ထူ ျခင္း၊ ေရးဆြဲေဖာ္ျပ၍ ေၾကာ္ျငာျခင္း၊ ေၾကာ္ျငာခ်ိတ္ဆြဲျခင္း၊ ေၾကာ္ျငာ ကပ္ျခင္း၊ ေၾကာ္ျငာလက္ကမ္း စာရြက္ေဝငွျခင္းသုိ႔မဟုတ္အျခား တစ္နည္းနည္းျဖင့္ေၾကာ္ျငာျခင္း၊
( ခ ) ေရဒီယုိ၊ ႐ုပ္ရွင္၊ ႐ုပ္ျမင္သံၾကား ႏွင့္ဗီဒီယုိတုိ႔ျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ အဆင့္ ျမင့္နည္းပညာသုံးဆက္သြယ္ေရး စနစ္ျဖင့္ျဖစ္ေစ၊လူထုဆက္သြယ္ ေရးလမ္းေၾကာင္းမွ ထုတ္လႊင့္ ျခင္းသုိ႔မဟုတ္ ျပသျခင္း၊
( ဂ ) သတင္းစာ၊ ဂ်ာနယ္၊ မဂၢဇင္း ႏွင့္ လက္ကမ္းစာေစာင္မ်ားတြင္ ေဖာ္ျပျခင္းသုိ႔မဟုတ္ ယင္းတုိ႔ကုိ ျဖန္႔ခ်ိျခင္း၊
ေဆးလိပ္ႏွင့္ေဆးရြက္ႀကီး မွ
(ဃ) ေဆးလိပ္ႏွင့္ေဆးရြက္ႀကီးထြက္ ပစၥည္း၏ အမွတ္တံဆိပ္ပါေသာ ပစၥည္းကုိ အခမဲ့ျဖန္႔ျဖဴးျခင္း၊ ေဝငွျခင္းသုိ႔မဟုတ္ လက္ေဆာင္ ေပးျခင္း၊
( င ) အားကစားပြဲ၊ ေပ်ာ္ပြဲရႊင္ပြဲသုိ႔ မဟုတ္ ျပပြဲက်င္းပႏုိင္ရန္ျဖစ္ေစ၊ အက်ဳိး ျပဳလုပ္ငန္းတစ္ခုခုကုိ ျပဳလုပ္ႏုိင္ရန္ျဖစ္ေစ အေထာက္ အပံ့ေပးျခင္းသုိ႔မဟုတ္ဝန္ေဆာင္ မႈေပးျခင္း၊
( စ ) လူ႕အသုံးအေဆာင္ပစၥည္းတစ္ခုခု တြင္ ေဆးလိပ္ႏွင့္ေဆးရြက္ႀကီး ထြက္ပစၥည္း၏ အမွတ္တံဆိပ္ကုိ ေဖာ္ျပျခင္း။
အထက္ေဖာ္ျပပါ ျပဳလုပ္မႈတစ္ခုခု ကုိ က်ဴးလြန္ခဲ့လွ်င္ ေငြဒဏ္အနည္းဆံုး က်ပ္ ၂ဝဝဝဝမွ အမ်ားဆံုးက်ပ္ ၅ဝဝဝဝ အထိလည္းေကာင္း၊ ဒုတိယအႀကိမ္ႏွင့္ အထက္ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ပါက ထိုသူအား ႏွစ္ႏွစ္ ထက္မပိုေသာ ေထာင္ ဒဏ္အထိခ်မွတ္ရမည့္အျပင္ ေငြဒဏ္ အနည္းဆံုးက်ပ္ ၅ဝဝဝဝ မွ အမ်ား ဆံုးက်ပ္ ၂ဝဝဝဝဝ အထိလည္းေကာင္း ခ်မွတ္ရမည္ျဖစ္သည္။
ထို႔ျပင္မည္သူမဆိုေအာက္ပါျပဳလုပ္ မႈတစ္ခုခုကိုက်ဴးလြန္ေၾကာင္း၊ ျပစ္မႈ ထင္ရွားစီရင္ျခင္းခံရလွ်င္ ပထမအႀကိမ္ က်ဴးလြန္ပါက ေငြဒဏ္အနည္းဆံုးက်ပ္ ၁ဝဝဝဝမွ အမ်ားဆံုးက်ပ္ ၃ဝဝဝဝအထိ လည္းေကာင္း၊ ထပ္မံ၍က်ဴးလြန္ပါက က်ဴးလြန္သူအား တစ္ႏွစ္ထက္မပိုေသာ ေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္ရမည့္အျပင္ ေငြဒဏ္ လည္းအနည္းဆံုးက်ပ္ ၃ဝဝဝဝမွ အမ်ား ဆံုးက်ပ္ ၁ဝဝဝဝဝအထိ ခ်မွတ္ရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ပုဒ္မ-၁၄တြင္ ျပ႒ာန္းထား သည္။
( က ) ေက်ာင္းပရဝဏ္ အတြင္းႏွင့္ ေက်ာင္း ပရဝဏ္မွေပ ၁ဝဝ အတြင္း ေဆးလိပ္ေရာင္းခ်ျခင္း၊
( ခ ) ကုန္ပစၥည္းတစ္မ်ဳိးမ်ဳိးျဖန္႔ျဖဴး ျခင္း၊ ေရာင္းခ်ျခင္းျပဳရာတြင္ ေဆးလိပ္ႏွင့္ေဆးရြက္ႀကီးထြက္ ပစၥည္းကိုလည္းေကာင္း၊ ေဆး လိပ္ႏွင့္ ေဆးရြက္ႀကီးထြက္ ပစၥည္းျဖန္႔ျဖဴးျခင္း သို႔မဟုတ္ ေရာင္းခ်ျခင္းျပဳရာတြင္ အျခား ကုန္ပစၥည္းတစ္မ်ဳိးမ်ဳိးကိုလည္း ေကာင္း၊ တိုက္႐ိုက္ျဖစ္ေစ၊သြယ္ ဝိုက္၍ ျဖစ္ေစထပ္ေဆာင္းေပး ျခင္း၊ လက္ေဆာင္ေပးျခင္းသို႔ မဟုတ္ တြဲဖက္ေပးျခင္း။
( ဂ ) ေဆးလိပ္ကို ပစၥည္းေရာင္းစက္ ျဖင့္ ေရာင္းခ်ျခင္း၊
(ဃ ) အသက္ ၁၈ ႏွစ္မျပည့္ေသးသူ အား ေဆးလိပ္ကိုေရာင္းခ်ျခင္း သို႔မဟုတ္ ေပးကမ္းျခင္း၊
( င ) အသက္ ၁၈ႏွစ္မျပည့္ေသးသူကို ေဆးလိပ္ျဖန္႔ျဖဴးျခင္း၊ ေရာင္း ခ်ျခင္းျပဳရာတြင္ ခိုင္းေစျခင္း၊
( စ ) အသက္ ၁၈ ႏွစ္မျပည့္ေသးသူ ထံမွပစၥည္းတစ္ခုခုကို ေဆးလိပ္ ႏွင့္ လဲလွယ္ျခင္း၊
( ဆ ) ေဆးလိပ္ေသာက္ခြင့္မရွိေသာ ေနရာျဖစ္ေၾကာင္းသို႔မဟုတ္ေဆး လိပ္ေသာက္ခြင့္ရွိေသာ သီးသန္႔ ေနရာျဖစ္ေၾကာင္းေဖာ္ညႊန္းသည့္ စာတန္းႏွင့္ အမွတ္အသားမ်ား ကို ဖ်က္ဆီးျခင္း။
စီးကရက္လိုလြယ္ကူစြာ ဝယ္ယူ ေသာက္သံုးႏိုင္ေစရန္ တစ္လိပ္ျခင္းျဖစ္ ေစ၊ အလိပ္၂ဝထက္နည္းေသာ အထုပ္ ျဖင့္ျဖစ္ေစေရာင္းခ်ျခင္း၊ေဆးလိပ္ေရာင္းခ် သူျဖစ္ပါကေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းေၾကာင့္ က်န္းမာေရးကို ဆိုးရြားစြာထိခိုက္ေစႏိုင္ ေၾကာင္း ျမန္မာဘာသာျဖင့္သတိေပး စာတန္းကို ေဆးလိပ္ေရာင္းခ်သည့္ေနရာ တြင္ ထင္ရွားျမင္သာစြာေဖာ္ျပထားရွိရန္ ပ်က္ကြက္ျခင္း၊ အသက္ ၁၈ႏွစ္မျပည့္ ေသးေသာသူကို ေဆးလိပ္ေရာင္းခ်ျခင္း မျပဳေၾကာင္း ျမန္မာဘာသာျဖင့္အသိေပး စာတန္းကို ေဆးလိပ္ေရာင္းခ်သည့္ေနရာ တြင္ ထင္ရွားျမင္သာစြာေဖာ္ျပထားရွိရန္ ပ်က္ကြက္ျခင္း တို႔သည္လည္းျပစ္မႈမ်ား ပင္ျဖစ္သည္။
ယင္းျပစ္မႈတစ္ခုခုကို ပထမအႀကိမ္ က်ဴးလြန္ပါက ေငြဒဏ္အနည္းဆံုးက်ပ္ ၁ဝဝဝမွ အမ်ားဆံုးက်ပ္ ၃ဝဝဝအထိ လည္းေကာင္း၊ ဒုတိယအႀကိမ္ႏွင့္ အထက္က်ဴးလြန္ပါက ေငြဒဏ္အနည္း ဆံုးက်ပ္ ၃ဝဝဝမွ အမ်ားဆံုးက်ပ္ ၁ဝဝဝဝအထိလည္းေကာင္း ခ်မွတ္ရ မည္ျဖစ္သည္။
''ေဆးလိပ္ႏွင့္ ေဆးရြက္ႀကီးထြက္ ပစၥည္းေသာက္သံုးမႈထိန္းခ်ဳပ္ေရးဥပေဒ'' ကို ျပ႒ာန္းခဲ့သည္မွာ ၁၃ႏွစ္မွ်ပင္ရွိၿပီ ျဖစ္ေသာ္လည္း ျပည္သူတို႔၏အေလး အနက္ထားမႈလိုက္နာမႈတို႔မွာ အား နည္းဆဲပင္ျဖစ္သည္။ ေဆးလိပ္မေသာက္ ရမည့္ေနရာတြင္ ေဆးလိပ္ေငြ႕မ်ား ပ်ံ႕ႏွံ႕ေနဆဲ၊ ကြမ္းယာဆုိင္၊ လက္ဖက္ ရည္ဆုိင္တို႔တြင္တစ္လိပ္ခ်င္းေသာ္လည္း ေကာင္း၊ ပုဂံငယ္မ်ားတြင္ထည့္၍ေသာ္ လည္းေကာင္း ေရာင္းခ်ေနသည္ကို ေတြ႕ရဆဲျဖစ္သည္။
မိဘမ်ားသည္ သားသမီးမ်ား၏ေရွ႕ တြင္လည္းေကာင္း၊ ဆရာ ဆရာမမ်ား သည္ တပည့္မ်ား၏ေရွ႕တြင္လည္း ေကာင္း ေဆးလိပ္မ်ားကို မေသာက္မိ ၾကရန္အတြက္ မ်ားစြာအေရးႀကီးေပ သည္။ လိုင္းကားမ်ားေပၚတြင္ ''ေဆး လိပ္မေသာက္ရ''ဟု စာေရးကပ္ထားၿပီး ယာဥ္ေမာင္းသူမ်ား၊ ယာဥ္ေနာက္လိုက္ မ်ားက ေဆးလိပ္ေသာက္ေနမည္ဆိုလွ်င္ ပို၍ အ႐ုပ္ဆိုး၊ ပို၍အက်ည္းတန္ေပ မည္။
ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းသည္ ေသာက္ ေနသူကိုသာမက အနီးအနားမွအေငြ႕႐ွဴ မိသူ(ဥပမာခင္ပြန္းေသာက္လွ်င္ ဇနီးျဖစ္ သူ)ကိုပါ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းေသာ ေရာဂါမ်ားကိုခံစားေစႏိုင္ေပသည္။ စီးက ရက္တိုကို ႐ွဴ႐ိႈက္ၿပီးေသာက္ေလ အႏၲရာယ္ပိုမ်ားေလျဖစ္သည္။ စီးက ရက္တိုသြားေသာအခါ ေရာဂါျဖစ္ေစ တတ္ေသာ အဆိပ္ဓာတ္မ်ားက ထိုတို ေသာအစိတ္အပိုင္းတြင္ စုေဝးေနၾကေသာ ေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ခြဲစိတ္ကုဆရာဝန္ႀကီး တစ္ဦးက ''ေဆးလိပ္အေသာက္မ်ား ျခင္းသည္ မိမိကုိယ္ကို ေသနတ္ျဖင့္ ပစ္ သတ္ျခင္းႏွင့္ တစ္မ်ဳိးတစ္စားတည္းပင္ ျဖစ္သည္''ဟု ဆိုခဲ့ဖူးသည္။
ထိုေၾကာင့္ တစ္ဖက္ကလည္း တည္ ဆဲဥပေဒကို တိက်စြာလုိက္နာရင္း တစ္ ဖက္ကလည္း မိမိ၏က်န္းမာေရး၊မိသားစု ၏ က်န္းမာေရးႏွင့္ အမ်ားျပည္သူတို႔၏ က်န္းမာေရးတို႔အတြက္ ေဆးလိပ္ေသာက္ ျခင္းကို ေရွာင္ရွားသင့္ၾကၿပီျဖစ္ေၾကာ