images
UN
UN
ေတာင္အာရွႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ေဆးလိပ္ေသာက္သူဦးေရမ်ားျပားလာမႈ
ေဒါက္တာေနဝင္း(ေမြးကု) Tuesday, 28 May 2019
ကူးစက္မႈမရွိေသာ ေရာဂါမ်ားထဲ တြင္ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းသည္ အဓိက အႏၲရာယ္အမ်ားဆုံးေသာ အက်င့္တစ္ခု ျဖစ္ေစသည့္ အေၾကာင္းတစ္ခုျဖစ္ပါ သည္။ အထူးသျဖင့္ လူထုက်န္းမာေရး အတြက္ အဓိကၿခိမ္းေျခာက္ေနေသာ ေရာဂါမ်ားျဖစ္သည့္ ႏွလုံးႏွင့္ေသြးေၾကာ ဆုိင္ရာေရာဂါမ်ား၊ ကင္ဆာေရာဂါမ်ား အား ျဖစ္ေပၚေစျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ေဆး လိပ္ေသာက္ျခင္းေၾကာင့္ ကမၻာေပၚတြင္ ႏွစ္စဥ္လူေပါင္း၅ဒသမ၄သန္းခန္႔ေသဆုံး လ်က္ရွိေၾကာင္းကို ေတြ႕ရပါသည္။
ေဆးလိပ္ေသာက္သူမ်ား၏ ပမာဏ အားၾကည့္ပါက ဖြံ႕ၿဖိဳးၿပီးႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ေဆးလိပ္ေသာက္သူဦးေရ က်ဆင္းလ်က္ ရွိေသာ္လည္း ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ပမာဏျမင့္တက္လ်က္ရွိသည္ကို ေတြ႕ေန ရပါသည္။ လြန္ခဲ့ေသာ ဆယ္စုႏွစ္မ်ား အတြင္း ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ေဆးလိပ္ ေသာက္ျခင္းေၾကာင့္ေသဆုံးသည့္လူေပါင္း မွာ ရာခိုင္ႏႈန္း၈ဝခန္႔ ရွိခဲ့ပါသည္။ ကမၻာ့ ေဆးလိပ္ထုတ္လုပ္မႈ ေစ်းကြက္ဆိုင္ရာ မဟာဗ်ဴဟာမွာလည္း ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ်ားရွိ လူငယ္မ်ားႏွင့္အရြယ္ေရာက္သူမ်ားအား ဦးတည္လ်က္ရွိသည္ကို ေတြ႕ရပါသည္။
ဒုတိယေဆးလိပ္ေသာက္သူမ်ားဟု ေခၚဆိုႏိုင္ေသာ ေဆးလိပ္ေသာက္သူမ်ား ၏ပတ္ဝန္းက်င္တြင္ ရွိေနသည့္လူမ်ား အတြက္လည္း ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းက ဆိုးရြားသည့္က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ထိခိုက္ မႈမ်ားအား ျဖစ္ေပၚေစပါသည္။ ကမၻာ့ က်န္းမာေရးအဖြဲ႕၏ ခန္႔မွန္းခ်က္အရ စုစု ေပါင္းသန္း၇ဝဝခန္႔ရွိေသာ ကေလးငယ္ မ်ားမွာ ေဆးလိပ္ေငြ႕ပါေသာေလမ်ားအား ႐ွဴ႐ႈိက္ေနရေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားပါသည္။
ေဆးလိပ္ေသာက္မႈေၾကာင့္ ေဆးလိပ္ ဖိုးကုန္က်စရိတ္မ်ားမွာလည္းမိသားစုမ်ား ၏အိမ္တြင္းအသံုးစရိတ္မ်ားအား ေလ်ာ့ နည္းလာေစမႈက ဆင္းရဲေသာမိသားစု အတြက္ ႀကီးမားေသာထိခိုက္မႈ ျဖစ္ေစ ပါသည္။
ေတာင္အာရွေဒသအတြင္း ႏွစ္စဥ္ ခန္႔မွန္းေျခလူေပါင္း ၁ဒသမ၂ သန္းခန္႔မွာ ေဆးလိပ္ေသာက္မႈေၾကာင့္ ေသဆံုးေနၾက ေၾကာင္းေတြ႕ရွိရပါသည္။ ေတာင္အာရွ ေဒသအတြင္းတြင္ကမၻာ့ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူ လူဦးေရ၏ထက္ဝက္ေက်ာ္ခန္႔ေနထိုင္သည့္ ေဒသျဖစ္သကဲ့သို႔ ကမၻာေပၚတြင္ တစ္စု တည္းေသာအႀကီးမားဆံုးေဆးလိပ္ထုတ္ လုပ္ရာေဒသႏွင့္ ေဆးလိပ္ေသာက္သံုး သည့္ေဒသျဖစ္သည္ကိုလည္း ေတြ႕ရွိရ ပါသည္။ ေတာင္အာရွေဒသသည္ စီး ကရက္ေသာက္သံုးမႈအျပင္ အျခားအမ်ဳိး မ်ဳိးေသာေဆးရြက္ႀကီးအား အေျခခံ၍ ထုတ္လုပ္ထားေသာ ပစၥည္းမ်ား၊ ဘီဒီ၊ ေဆးျပင္းလိပ္စသည္မ်ားကို ေသာက္သံုး ၾကသည့္အျပင္ ေဆးငံုျခင္း၊ ေဆးဝါး ျခင္းတို႔အားလည္း ျပဳလုပ္ၾကသည္ကို ေတြ႕ရပါသည္။
ကမၻာ့ဘဏ္မွ သတ္မွတ္ထားေသာ ေတာင္အာရွေဒသတြင္းရွိ ႏုိင္ငံမ်ားမွာ အာဖဂန္နစၥတန္၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ ဘူတန္၊ အိႏၵိယ၊ နီေပါ၊ ပါကစၥတန္၊ ေမာ္လ ဒိုက္ႏွင့္သီရိလကၤာႏုိင္ငံတို႔ပါဝင္ပါသည္။ ယင္းေဒသမ်ားတြင္ ကမၻာ့တျခားေသာ ေဒသမ်ားကဲ့သုိ႔ အမ်ဳိးသားေဆးလိပ္ ေသာက္သူဦးေရမွာ အမ်ဳိးသမီးမ်ားဦးေရ ထက္ မ်ားျပားသည္ကို ေတြ႕ရွိရပါသည္။ နီေပါႏုိင္ငံတြင္မူ အမ်ဳိးသားႏွင့္အမ်ဳိးသမီး တို႔၏ေဆးလိပ္ေသာက္သည့္ ဦးေရမွာ တူညီၾကေၾကာင္းေတြ႕ရပါသည္။ အိႏၵိယ ႏိုင္ငံတြင္မူ ေဆးလိပ္ေသာက္မႈေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈမွာ အမ်ဳိးသားငါးဦးတြင္တစ္ဦး ေသဆံုး၍ အမ်ဳိးသမီး ၂ဝလွ်င္ တစ္ဦး ေသဆံုးသည္ကို ေတြ႕ရပါသည္။

ကမၻာတစ္ဝန္းရွိ လူငယ္မ်ားေဆး လိပ္ေသာက္မႈ ေလ့လာသံုးသပ္မႈ မွတ္ တမ္းတြင္ အသက္ ၁၃ ႏွစ္မွ အသက္ ၁၅ ႏွစ္အတြင္းရွိ လူငယ္ ၁ဝ ဦးလွ်င္ တစ္ဦး ေဆးလိပ္ေသာက္၍ စာသင္ ေက်ာင္းမ်ားထဲတြင္ ေက်ာင္းဆရာ ၁ဝ ဦးလွ်င္ သံုးဦးေဆးလိပ္ေသာက္ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရပါသည္။ ေဆးလိပ္အား စြဲစြဲၿမဲၿမဲ ေသာက္သည့္အက်င့္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္တြင္ ၄င္းေဆးလိပ္ စြဲစြဲၿမဲၿမဲ ေသာက္သူမ်ားအေနျဖင့္ နံနက္ အိပ္ရာထသည့္အခ်ိန္မွစ၍ မိနစ္ ၃ဝ အတြင္း ေဆးလိပ္အား စတင္ေသာက္ တတ္ၾကၿပီး တစ္ရက္လွ်င္ ေဆးလိပ္ ၁၅ လိပ္ခန္႔ သို႔မဟုတ္ ထိုအေရအတြက္ ထက္ ပို၍ေသာက္ၾကေၾကာင္း ေဖာ္ျပ ထားပါသည္။
ေတာင္အာရွေဒသႏိုင္ငံမ်ားအေနျဖင့္ ေဆးလိပ္ေသာက္မႈ ထိန္းခ်ဳပ္ေရးစာခ်ဳပ္ အား အတည္ျပဳ၍လိုက္နာရန္ လက္မွတ္ ေရးထုိးခဲ့ၾကေသာ္လည္းယင္းႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ႀကံဳေတြ႕ရေသာ ႀကီးမားေသာအခက္အခဲ မ်ားအေနျဖင့္ အေျခခံက်င့္သံုးသည့္ စနစ္ ႏွင့္ ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားမလံုေလာက္မႈ၊ဥပေဒ မ်ားႏွင့္ နည္းဥပေဒမ်ားဆိုင္ရာ ျပ႒ာန္း ခ်က္မ်ားမျပဳလုပ္ႏိုင္မႈ၊ လူ႔အရင္းအျမစ္ မ်ားနည္းပါးမႈမ်ားအား ေတြ႕ရွိရပါသည္။ ထို႔အျပင္ ေဖာ္ျပပါႏိုင္ငံဆိုင္ရာ စြမ္း ေဆာင္မႈမ်ားမရွိၾကသည့္အျပင္ ေဆးလိပ္ ေသာက္မႈမ်ားအား တားဆီးမႈမ်ား၊ လူ မ်ားေဆးလိပ္ေသာက္မႈေၾကာင့္ ေဆးလိပ္ ေငြ႕မ်ားမွကာကြယ္ႏိုင္မႈ၊ေဆးလိပ္ေသာက္ မႈအား ျဖတ္ေတာက္ရန္ အေထာက္အကူ မ်ား မေပးႏိုင္မႈ၊ ေဆးလိပ္ေသာက္မႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ လူထုပညာေပးမႈမ်ားမျပဳ လုပ္ႏုိင္မႈ၊ ေဆးလိပ္ေရာင္းခ်မႈႏွင့္ ေဆး လိပ္ေၾကာ္ျငာမႈတို႔အေပၚ တားဆီးမႈမ်ား မျပဳလုပ္ႏိုင္မႈႏွင့္ ေဆးလိပ္ေရာင္းခ်မႈမ်ား အေပၚအခြန္အေကာက္မ်ားမေကာက္ ယူႏိုင္မႈတို႔ကို လည္း ေတြ႕ရွိရပါသည္။
ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕အေနျဖင့္လည္း ကမၻာလံုးဆိုင္ရာလူငယ္မ်ားေဆးလိပ္ ေသာက္မႈေလ့လာေရးလုပ္ငန္း၊ ကမၻာ လံုးဆိုင္ရာဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္လူငယ္ ေလးမ်ား၏ေဆးလိပ္ေသာက္မႈေလ့လာေရး လုပ္ငန္း၊ ကမၻာလံုးဆိုင္ရာေက်ာင္းသား မ်ား၏ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာေလ့လာေရး လုပ္ငန္းႏွင့္ အရြယ္ေရာက္သူမ်ား၏ေဆး လိပ္ေသာက္မႈဆိုင္ရာ ေလ့လာမႈမ်ားအား လည္း တစ္ဖက္မွျပဳလုပ္လ်က္ရွိေၾကာင္း ႏွင့္ ေဒသတြင္းႏိုင္ငံအခ်ဳိ႕တြင္လည္းေဆး လိပ္ေသာက္မႈျပတ္ေတာက္ေရးဌာနမ်ား တည္ေထာင္လ်က္ရွိေၾကာင္းသိရွိႏိုင္ပါရန္ စုစည္းေရးသားတင္ျပ လိုက္ရပါသည္။