images
UN
UN
မိုးဦးေလဦး ကေလးေတြမွာ အျဖစ္မ်ား ေသြးလြန္တုပ္ေကြးႏွင့္ဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလွ်ာေရာဂါမ်ား
ေပါက္ေပါက္ Monday, 03 June 2019
ကေလးမ်ားအေနျဖင့္ မိုးရာသီတြင္ တျခားေသာေရာဂါမ်ား ျဖစ္ေပၚေလ့ ရွိေသာ္လည္းအထူးသျဖင့္ ေသြးလြန္တုပ္ ေကြးႏွင့္ ဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလွ်ာေရာဂါႏွစ္မ်ဳိး မွာ အထူးျဖစ္ပြားေလ့ရွိသည္။
ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ ထူးျခားမႈအေနျဖင့္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးကေလးႏွစ္တစ္ၾကိမ္ခန္႔ လူနာမ်ားစြာျဖစ္တတ္သည္။ေရွးယခင္က မိုးတြင္းမွာသာ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးျဖစ္ၾက ေသာ္လည္း၊ယခုေနာက္ပိုင္းႏွစ္မ်ားအတြင္း တစ္ႏွစ္ပတ္လံုးလိုလို ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ျဖစ္ၾကသည္။ မိုးဦးေလဦးရာသီတြင္ ျခင္ ပို၍ေပါသျဖင့္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ ကမိုးရာသီေက်ာင္းဖြင့္စအခ်ိန္ေက်ာင္းေန အရြယ္ကေလးမ်ားတြင္ကူးစက္ဖ်ားနာအျဖစ္ မ်ားလာၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ၂ဝ၁၉ခုႏွစ္ ေမလဆန္းမွစျပီး ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာနမွ တာဝန္ရွိသူမ်ားက သက္ဆိုင္ ရာျမိဳ႕နယ္မ်ားအားလံုး ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ေရာဂါႏွိမ္နင္းေရးဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းမ်ား အေၾကာင္းရွင္းလင္းေဟာေျပာပြဲမ်ား ျပဳ လုပ္ေပးလ်က္ရွိၾကသည္။
ဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလွ်ာေရာဂါမွာလည္း ေရွးယခင္ကပံုမွန္အားျဖင့္ေဆာင္းရာသီႏွင့္ ေႏြရာသီတြင္ျဖစ္ေပၚေလ့ရွိရာ၊ေဆာင္းရာသီ တြင္ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚျပီး ေႏြရာသီ တြင္ဗက္တီးရီးယားပိုးေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚသည္။ ယခုေနာက္ပိုင္းႏွစ္မ်ားတြင္ ေက်ာင္းေန ရြယ္ကေလးမ်ား အစားအေသာက္မသန္႔ ရွင္းမႈ၊ တစ္ကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းေရး အား နည္းမႈ၊ အိမ္ႏွင့္ေက်ာင္းပတ္ဝန္းက်င္တြင္ ျခင္မ်ားခိုေအာင္းမႈတို႔ေၾကာင့္ မိုးဦးေလဦး ကာလေက်ာင္းဖြင့္စတြင္ဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလွ်ာ အျဖစ္မ်ားသည္။
ျပီးခဲ့သည့္ ၂ဝ၁၈ခုႏွစ္ မိုးဦးက်တြင္ ကေလးမ်ားေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါႏွင့္ ဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလွ်ာေရာဂါတို႔ ျဖစ္ပြားခဲ့ျပီး ရန္ကင္းကေလးေဆး႐ံုသို႔ တစ္ေန႔လွ်င္ ကေလးငယ္ငါးဦးခန္႔ လာေရာက္ျပသမႈ ရွိခဲ့သည္။
သို႔ပါ၍ယခုလိုမိုးဦးေလဦးက်ေရာက္ တိုင္းကေလးေတြမွာအျဖစ္မ်ားတတ္ေသာ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါႏွင့္ဝမ္းပ်က္ဝမ္း ေလွ်ာေရာဂါတို႔အေၾကာင္းကို ၾကိဳတင္ သတိထားကာကြယ္ႏိုင္ၾကေစရန္အလို႔ငွာ စာေရးသူမွေရးသားအၾကံျပဳလိုပါသည္။

ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ
ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ၏ အဓိက တရားခံမွာ ျခင္က်ားမ်ားျဖစ္သည္။ ေရ အိုင္မ်ား၊ အိုးျခမ္းပဲ့မ်ား၊ ဘက္ထရီအိုး ေဟာင္းမ်ားတြင္ မိုးရြာျပီးေနာက္ မိုးေရ တင္က်န္ခဲ့ျပီး၊ ေနထြက္လာေသာအခါ ပိုးေလာက္လမ္းေတြ ေပါက္ပြားလာကာ၊ ၄င္းမွတစ္ဆင့္ ျခင္းက်ား (ေခၚ)ျခင္ပုန္း ေတြ ျဖစ္လာသည္။
ေရာဂါလကၡဏာမ်ားမွာ အပူခ်ိန္ ၁ဝဝႏွင့္အထက္ အဖ်ားၾကီးျခင္း၊ ကိုယ္ အပူခ်ိန္၁ဝ၅ဒီဂရီဖာရင္ဟိုက္ခန္႔အထိ ႐ုတ္တရက္ေဆာင့္တက္လာျခင္း၊ ေခါင္း အလြန္ကိုက္ခဲျခင္း၊ နားထင္နာက်င္ကိုက္ ခဲျခင္း၊အ႐ိုး/ၾကြက္သား/အ႐ိုးဆစ္စသည့္ ကိုယ္လက္ကိုက္ခဲျခင္း၊ ဗိုက္နာဗိုက္ ေအာင့္ျပီးဗိုက္ကို အထိမခံႏိုင္ျခင္း၊ ခိုက္ ခိုက္တုန္၍ ေျခဖ်ားလက္ဖ်ား ေအးစက္ ျခင္း၊အေရျပားေပၚအနီေရာင္အစင္းေၾကာင္း မ်ားေပၚလာျခင္း၊ မ်က္ႏွာနီအန္းျခင္း၊ ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ကာ အခ်ိန္ျပည့္မွိန္းေန တတ္ျပီး အစာစားခ်င္စိတ္မရွိျခင္း၊အစား အေသာက္ (သို႔မဟုတ္) အရည္ဝင္သည္ ႏွင့္တစ္ျပိဳင္နက္ အန္ထြက္ျခင္း၊ လည္ ေခ်ာင္းနာျခင္း၊ လက္ေမာင္းကိုေသြးေပါင္ ခ်ိန္တိုင္းကိရိယာႏွင့္တိုင္းၾကည့္ပါကHess TestPositiveျဖစ္ေနျခင္း စသည္တို႔ျဖစ္ သည္။ (အခ်ဳိ႕သူမ်ားမွာ ေခ်ာင္းဆိုးႏွာေစး ဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလွ်ာ ျဖစ္တတ္သည္။)
ေရာဂါျဖစ္လာမွ ကုသျခင္းထက္၊ မျဖစ္ေအာင္ ၾကိဳတင္ကာကြယ္ထားတတ္ ဖို႔လိုအပ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ 'ကာကြယ္ ျခင္းက ကုသျခင္းထက္ ပိုမိုထိေရာက္ တယ္ (Prevention is better than Cure)'ဟုဆို႐ိုးစကားရွိသည္။အေရးၾကီး ဆံုးမွာ ျခင္ကိုက္မခံရေအာင္ အထူးသတိ ထားဖို႔လိုသည္။ အက်ႌလက္ရွည္၊ ပုဆိုး ရွည္ရွည္ဝတ္ဆင္ျခင္း၊ ျခင္ေထာင္ျဖင့္ အိပ္စက္ျခင္း၊ ေရစီးေရလာေကာင္းျပီး ျခင္မေပါက္ပြားေစရန္ ေရဆိုးေျမာင္းမ်ား ရွင္းလင္းျခင္း၊ ေလဝင္ေလထြက္ေကာင္း ျပီး ျခင္မခိုေအာင္းႏိုင္ေအာင္ အိမ္တြင္း အိမ္ျပင္ သန္႔ရွင္းေရးျပဳလုပ္ျခင္း၊ ျခံတြင္း ျခံျပင္ ခ်ဳံႏြယ္ပိတ္ေပါင္းမ်ား ရွင္းလင္း ျခင္း၊ ကိုယ္ထူကိုယ္ထဖံုး-သြန္-လဲ-စစ္ ျပဳလုပ္ျခင္း၊ ေဆးခတ္ျခင္း၊ ျခင္ေဆးဖ်န္း ျခင္း စသည္တို႔ကို မိမိအသိစိတ္ဓာတ္ျဖင့္ အိမ္ေထာင္စုအသီးသီးတိုင္းတာဝန္ယူတတ္ ၾကဖို႔လိုသည္။
ထိုသို႔ျပဳမူေနထိုင္ျခင္းျဖင့္ သန္႔ရွင္းက်န္းမာေသာ စံျပရပ္ကြက္၊ေက်း ရြာ၊ ျမိဳ႕နယ္မွသည္ ျမန္မာတစ္ျပည္လံုး အတိုင္းအတာထိ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ေရာဂါ က်ဆင္းလာမည္ျဖစ္ပါသည္။
ဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလွ်ာေရာဂါ
မိုးရာသီေရာက္တိုင္း ႏွစ္စဥ္ကူးစက္ ျပန္႔ပြားေနက် ေရာဂါဆိုးတစ္ခုျဖစ္သည္။မိုးသည္းထန္စြာရြာသြန္းမႈေၾကာင့္ရပ္ကြက္ ႏွင့္လမ္းမ်ားေပၚက ေရဆိုးေရညစ္မ်ားႏွင့္ အတူမိုးေရလွ်ံလာတတ္သည္။ ထို႔ေနာက္ ေရျပန္က်သြားေသာအခါ အညစ္အေၾကး အနယ္အႏွစ္ေတြတင္က်န္ရစ္ခဲ့ျပီးVibiro Cholerae(ေခၚ)ဝမ္းေရာဂါကူးစက္ေရာဂါ ပိုးမႊားေပါက္ပြားမႈ မ်ားျပားလာသည့္ အတြက္ ဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလွ်ာေရာဂါ ျဖစ္ လာရသည္။ ဒါ့ျပင္မိုးရြာ၍ေရၾကီးစဥ္ ထို ညစ္ညမ္းေသာေရထဲ ျဖတ္ေလွ်ာက္သြား ျပီးေနာက္ တစ္ကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းမႈအား နည္းျခင္းကလည္း ေရာဂါပိုးကူးစက္ ခံရဖို႔ ေသခ်ာသေလာက္ရွိေနပါသည္။
မသန္႔ရွင္းသည့္အစားအစာမ်ား၊မသန္႔ ရွင္းသည့္ ေသာက္ေရသံုးေရမ်ား၊ အမွည့္ လြန္သစ္သီးမ်ား၊ယင္နားစာမ်ား၊လက္လုပ္ ခ်ဥ္မ်ား၊ သန္႔ရွင္းလတ္ဆတ္မႈမရွိေသာ လမ္းေဘးအစားအစာမ်ား စသည္တို႔ကို အထူးသတိျပဳေရွာင္ရွားဖို႔လိုသည္။ သို႔ မဟုတ္ပါက ေနာက္ဆက္တြဲ ျပႆနာ မ်ားအျဖစ္ အစာအိမ္နာျခင္းႏွင့္ အစာ အဆိပ္သင့္ျခင္းအတြက္ကိုပါစိုးရိမ္ရသည္။ အထူးသျဖင့္ကိုယ္ခံအားနည္းေသာရင္ခြင္ ပိုက္ကေလးငယ္မ်ား၊ ေက်ာင္းေနအရြယ္ ကေလးမ်ားႏွင့္သက္ၾကီးရြယ္အိုေတြအတြက္ အသက္အႏၲရာယ္နီးသည္။
ကမၻာေပၚတြင္ ႏွစ္စဥ္ဝမ္းေရာဂါျဖစ္ ပြားသူ သံုးသန္းမွငါးသန္းအထိရွိျပီး ၄င္းတို႔အနက္ တစ္သိန္းေက်ာ္မွာ ဝမ္း ေရာဂါေၾကာင့္ေသဆံုးၾကရေၾကာင္းကမၻာ့ က်န္းမာေရးအဖြဲ႔မွ ထုတ္ျပန္ေၾကညာ ထားသည္္။ နာရီပိုင္းအတြင္းမွာပင္ ဆန္ ေဆးရည္အေရာင္ ဝမ္းမ်ားအဆက္မျပတ္ သြားျခင္း သို႔မဟုတ္ တစ္ေန႔တည္းမွာ ပင္ ဝမ္းအရည္ သုံးၾကိမ္ႏွင့္အထက္ ဝမ္း သက္ျခင္း၊ဝမ္း(မစင္)ထဲတြင္ေသြးပါျခင္း၊ အစာစားခ်င္စိတ္မရွိျခင္း၊ မွိန္း၍ေပ်ာ့ေခြ ျခင္း၊ အရည္ေကာင္းစြာ မေသာက္ႏိုင္ ျခင္း(သို႔မဟုတ္)ခံတြင္းေျခာက္၍ေရအငမ္း မရေသာက္ျပီးေနာက္ ထိုေရအတိုင္း ဝမ္း သြားျခင္း၊ျပန္အန္ထြက္ျခင္းစသည့္ေရာဂါ လကၡဏာမ်ားျပေနျပီဆိုပါက ဓာတ္ဆား ရည္မ်ားမ်ားေသာက္၍ နီးစပ္ရာေဆး႐ံု ေဆးခန္းသို႔အခ်ိန္မဆိုင္းဘဲ ျပသင့္သည္။
အျခားသူမ်ားသို ့ ဆက္လက္၍မကူး စက္ႏိုင္ေအာင္ ဝမ္းသြားျပီးတိုင္း သန္႔စင္ ခန္း(အိမ္သာ)ကိုေရႏိုင္ႏိုင္ေလာင္းခ် သင့္ သည္။ဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလွ်ာျခင္းကိုထိေရာက္ စြာ ကုသမႈမခံယူျဖစ္ပါက ခႏၶာကိုယ္ထဲ မွာ ေရဓာတ္ဆုံး႐ႈံး၍ ေသြးေပါင္က်ကာ သတိလစ္ျပီး နာရီပိုင္းအတြင္း အသက္ ဆံုး႐ႈံးႏိုင္၍ မေပါ့ဆသင့္ေပ။
သို႔ပါ၍ ယခုႏွစ္မိုးဦးေလဦးေက်ာင္း ဖြင့္စအခ်ိန္တြင္ သင့္ကေလးအတြက္ေသြး လြန္တုပ္ေကြးေရာဂါႏွင့္ဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလွ်ာ ေရာဂါအႏၲရာယ္မ်ားမွ ၾကိဳတင္ကာကြယ္ ထားသင့္ၾကပါေစေၾကာင္း သတိစကား ပါးလိုက္ရပါသည္။