images
UN
UN
အေမရိကန္-အီရန္ စစ္ျဖစ္ႏုိင္သလားႏွင္႕ ကမၻာ့အခင္းအက်င္းသစ္ ေနာက္ဆုံးစုတ္ခ်က္
ေနဇင္လတ္ Tuesday, 04 June 2019
တစ္ေက်ာ့ျပန္အေမရိကန္-အီရန္စစ္ ေရးတင္းမာမႈက နာရီပုိင္းႏွင့္အမွ် ျမင့္တက္ ေနသည္ကုိေတြ႔ရ၏။ အေမရိကန္၏ ေလယာဥ္တင္သေဘၤာႀကီး USS Abraham Lincoln ကုိ ပင္လယ္ေကြ႕သုိ႔ ေစလႊတ္ လုိက္ရာ ေဒသတြင္းတည္ၿငိမ္မႈအေတာ္ ပ်က္ျပားသြားခဲ့၏။ ေလယာဥ္ (၄ဝ - ၅ဝ) တင္ေဆာင္ႏုိင္ၿပီး စစ္သည္ ၆ဝဝဝ ေက်ာ္ ပါဝင္သည့္ ေလယာဥ္တင္သေဘၤာႀကီးျဖစ္ သည္။

အီရန္ဘက္ခပ္ေထ့ေထ့တုံ႔ျပန္မႈ
*******************************
ကမၻာႀကီးက စုိးရိမ္စိတ္ျမင့္တက္ခ်ိန္ တြင္ အီရန္က ခပ္ေထ့ေထ့တုံ႔ျပန္ခဲ့သည္ ကုိ ေတြ႔ရသည္။ '' အရင္တုန္းကေတာ့ အေမရိကန္စစ္သေဘၤာေတြ ပင္လယ္ေကြ႔ ကိုေရာက္လာတာဟာ အီရန္အတြက္ၿခိမ္း ေျခာက္မႈတစ္ခုအမွန္တကယ္ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုပုိနီးကပ္လာေလေလ ၿခိမ္း ေျခာက္မႈကအီရန္အတြက္ အခြင့္အလမ္း အျဖစ္ေျပာင္းသြားလာခဲ့ပါၿပီ။ ကြၽန္ေတာ္ တုိ႔လက္လွမ္းမီတဲ့ေနရာ အကြာအေဝး ကုိ ေရာက္လာၿပီေလ။ အေမရိကန္ေတြ တုိက္ ခုိက္ေရးလႈပ္ရွားမႈစလုိက္တာနဲ႔ ကြၽန္ ေတာ္ တို႔ျပင္းျပင္းထန္ထန္တုံ႔ျပန္ ႏွစ္ျမႇဳပ္လုိက္ မွာအီရန္၏ ေတာ္လွန္ေရးအေစာင့္တပ္ အႀကီးအကဲ Amir Ali Hajozadeh က အထက္ပါအတုိင္းတုံ႔ျပန္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
အေမရိကန္၏ပင္လယ္ေကြ႕အတြင္း စစ္ေရးလႈပ္ရွားမႈသည္ အီရန္အတြက္အမွန္ တကယ္ၿခိမ္းေျခာက္မႈလား သုိ႔မဟုတ္ အခြင့္အလမ္းတစ္ရပ္လားဆုိသည္ကုိ အခ်ိန္ ကအေျဖေပးသြားပါလိမ့္မည္။

ကမၻာ့အခင္းအက်င္းသစ္ဆုိသည္မွာ (New Game, New Scenario )
********************************************************
အေမရိကန္ေခတ္မတုိင္မီ အဂၤလိပ္တုိ႔ ၏ေနမဝင္အင္ပါယာျဖစ္၏။ ဒုတိယကမၻာ စစ္က အဂၤလိပ္အင္ပါယာေခတ္ကုိ နိဂုံးခ်ဳပ္ ေစခဲ့ၿပီး အေမရိကန္ေခတ္ဦးကုိ ဇာတ္ဝင္ ခန္းအျဖစ္ေျပာင္းေပးခဲ့သည္။ ဒုတိယ ကမၻာစစ္သည္ေခတ္ ႏွစ္ေခတ္၏ Game Changer ဟုဆုိေသာ္မမွားေခ်။

အေမရိကန္ေခတ္ ဘုန္းမီးေနလ ေတာက္ပခ်ိန္တြင္ New World Order ဟူေသာ ကမၻာ့အခင္းအက်င္းသစ္အသုံး အေတာ္ေခတ္စားလာခဲ့၏။ လက္ညိႇဳးညႊန္ ရာေရျဖစ္၍ ေစလုိရာေစႏုိင္ခြင့္ရွိေသာ အေမရိကန္အေနျဖင့္ အခင္းအက်င္းသစ္ကို လည္းပုံေဖာ္ထုဆစ္ႏုိင္ေသာ အေျခအေနက လည္းရွိလာသည္မုိ႔ ႏုိင္ငံေရး သေဘာ တရားေရးရာၿပိဳင္ဘက္ႀကီးဆုိဗီယက္ယူနီယံ ကိုၿဖိဳခြဲၿပီးေနာက္ ကမၻာ့အခင္းအက်င္း သစ္ပုံေဖာ္ရာတြင္ အဓိကက်သည့္အေရွ႕ အလယ္ပုိင္းကို အာ႐ံုစုစည္းခဲ့ပါေတာ့သည္။
- ေရနံသည္စြမ္းအင္ဆုိင္ရာ အဓိကႏွင့္ အေျခခံအက်ဆုံးလည္းျဖစ္၊ ေရနံကို ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္းျဖင့္ ကုိယ္တုိင္လည္း ခ်မ္းသာေစႏုိင္သည့္အတြက္ ေရနံ ထြက္ရာအေရွ႕အလယ္ပုိင္းသည္ အေမ ရိကန္အတြက္ ကမၻာ့အခင္းအက်င္း သစ္စုတ္ခ်က္အစျပဳရာျဖစ္္လာသည္။
- ေရနံအားျဖင့္လူဦးေရအဆမတန္ တုိး ပြားလာေစေသာ အဓိကဘာသာေရး ၿပိဳင္ဆုိင္ရာတြင္ ပင္မေထာက္ပံ့ရာ ေနရာျဖစ္ေနျခင္း၊ အတိတ္ ခ႐ူးဆိတ္ စစ္ပြဲမ်ားဆီသုိ႔ျပန္မသြားလုိေတာ့ျခင္း။
- အခင္းအက်င္းသစ္တြင္ အျမဲတမ္း အေမရိကန္တုိ႔စုိးမုိးခ်ဳပ္ကုိင္ ထားေသာ ကမၻာ့ျမင္ကြင္းျဖစ္ရန္၊
သုိ႔ႏွင့္အာဖဂန္နစၥတန္စစ္ပြဲကုိစခဲ့သည္။ ထုိ႔ေနာက္အီရတ္စစ္ပြဲကိုဖန္တီးသည္။ ေနာက္ပုိင္းစစ္မီး ကူးစက္လာခဲ့ရာ ဆီးရီး ယားတြင္ ႐ုရွားကဝင္ေရာက္ပါဝင္ခဲ့ရ သည္အထိျဖစ္ခဲ့၏။ အေရွ႕အလယ္ပုိင္းတြင္ အင္အားအႀကီးဆုံးျဖစ္ေသာ၊ အေမရိကန္၏ ေနာက္ဆုံးႏွင့္အႀကီးမားဆုံးပစ္မွတ္ျဖစ္ ေသာအီရန္သည္ ယခုအခါကမၻာ့အခင္း အက်င္းသစ္အတြက္ ေနာက္ဆုံးပုံေဖာ္စုတ္ ခ်က္ျဖစ္လာပါေတာ့သည္။
သုိ႔ေသာ္လည္း ကံဇာတ္ဆရာသည္ ၾကားတြင္အေရးပါေသာဇာတ္ဝင္ခန္းတခ်ိဳ႕ကုိ ဖန္တီးဇာတ္ညႊန္းေရးလုိက္ခဲ့သည္ကုိေတြ႕ ရ၏။ ႐ုရွားအင္အားေကာင္းလာျခင္း၊ တ႐ုတ္အင္အားေကာင္းလာျခင္းက အေမ ရိကန္တုိ႔လုိသလိုစုတ္ခ်က္မျခယ္ႏုိင္ေစရန္၊ အေမရိကန္တုိ႔ျမင္လုိေသာအခင္းအက်င္း သစ္ကို ပုံပ်က္သြားေစရန္ အဓိကဇာတ္ ေကာင္မ်ားျဖစ္လာခဲ့ပါေတာ့သည္။

အေမရိကန္ - Global Game
*****************************
အေမရိကန္ - အီရန္အေျခအေနသည္္ ေဒသတြင္း Regional Game ထက္လြန္၍ Global Game အဆင့္ျဖစ္သည္။ အီရန္ကုိ ေကာင္းစြာထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္လွ်င္ အေရွ႕အလယ္ ပုိင္းအားလုံးနီးပါးကုိ ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္မည္ ျဖစ္ၿပီး ပထဝီအရေရာ၊ စြမ္းအင္အရ ပါထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္မည္ျဖစ္၍ အမွန္ တကယ္ ကမၻာ့အခင္းအက်င္းသစ္ကုိ ဖန္တီးႏုိင္ပါ လိမ့္မည္။

သုိ႔ေသာ္လည္း မထင္မွတ္ေသာၾကား ဇာတ္ဝင္ခန္းမ်ားႏွင့္ ႏွစ္ေပါင္း ၂ဝ ခန္႔ အတြင္းအေျပာင္းအလဲမ်ားေၾကာင့္ အေမရိ ကန္တုိ႔ေရွးကေရးဆြဲထားခဲ့ေသာ ဇာတ္ညႊန္း သည္ အေျပာင္းအလဲတစ္စုံတစ္ရာ မကျဖစ္ လာခဲ့ေခ်ပါၿပီ။
အာဖဂန္နစၥတန္ အၿပီးအီရတ္စစ္ပြဲကုိ Bush (Jr) လက္ထက္တြင္စခဲ့သည္။ စစ္ပြဲ ျမန္ျမန္မၿပီး ဆဒမ္ကိုျဖဳတ္ခ်ရျခင္းမွာ မခက္ခဲသေလာက္ ျပည္တြင္းဆူပူေတာ္ လွန္မႈကို ႏွိမ္နင္းရာတြင္ ေမွ်ာ္မွန္းသည္ ထက္ပုိ ခက္ခဲေၾကာင္းေတြ႕လာရသည္။ အီရတ္စစ္ပြဲတြင္အေမရိကန္တုိ႔သည္ ေန႔စဥ္ ေဒၚလာ တစ္ဘီလီယံကုန္က်ခဲ့သည္။ အေမရိကန္အေၾကးြ Trillion ဂဏန္းျမင့္ တက္ေစေသာေၾကာင့္ Trillion war ဟုပင္ တင္စားၾကရသည္အထိေျပာစမွတ္ျဖစ္ခဲ့၏။
အီရန္အေျခအေနကအီရတ္ထက္ ပုိဆုိး သည္။ အစုိးရကုိပင္ျဖဳတ္ခ်ရန္မလြယ္၊ ျပည္တြင္းစစ္ကိုထိန္းခ်ဳပ္ရာတြင္လည္း အီရတ္ထက္ပုိခက္ခဲပါလိမ့္မည္။
ဤသုိ႔ဆုိလွ်င္ အဘယ္ေၾကာင့္ ေလ ယာဥ္တင္သေဘၤာႀကီးေစလႊတ္ရပါသနည္း။ ရက္၆ဝအတြင္းယူေရနီယံသန္႔စင္ၿပီးသားကုိ အဏုျမဴထိပ္ဖူးအထိေျပာင္းလဲပစ္ ႏုိင္သည္ အထိ အီရန္တုိးတက္မႈကရွိထားေၾကာင္း အေမရိကန္ေထာက္လွမ္းေရး သတင္းက ဆုိထားသည္။ အီရန္ႏ်ဴကလီးယားမပုိင္ ဆုိင္ေရးအတြက္ စစ္ေရးအင္အားျဖင့္ ၿခိမ္း ေျခာက္ဟန္႔တားျခင္းသာျဖစ္ပါလိမ့္မည္။

အေျခအေနမ်ားယခင္ကႏွင့္မတူေတာ့
***************************************
အေမရိကန္၏အေျခအေနသည္လည္း ေကာင္း၊ ကမၻာႀကီး၏အေျခအေနသည္ လည္းေကာင္း စစ္ေအးလြန္ကာလႏွင့္မတူ ေတာ့ေခ်။
- ႏွစ္၂ဝအတြင္း႐ုရွားက စစ္ဘက္ေရး ရာတြင္တစ္ဟုန္ထုိးတုိးတက္လာသည္။ အီရန္ႏွင့္႐ုရွားက မဟာမိတ္၊
- တ႐ုတ္ကလည္း စီးပြားေရး တုိးတက္ လာခဲ့ၿပီးအေမရိကန္အေနျဖင့္ အျခား တစ္ဖက္တြင္ တ႐ုတ္တုိ႔စီးပြားေရးအရ ရင္ဆုိင္ေနရသည္။
- အီရန္တြင္ အနည္းဆုံးကားတာလတ္ ပစ္ဒုံးပ်ံပုိင္ဆုိင္ထားၿပီး တာေဝးပစ္ ဒုံးပ်ံနည္းပညာမရွိေသးဟု တထစ္ ခ်ေျပာမရေသး၊
- စစ္ေအးလြန္ကာလအၿပီး ကမၻာ့ ျပႆနာေပါင္းစုံတြင္ဝင္ေရာက္ခဲ့ရာ အေမရိကန္သည္ျပႆနာမ်ားႏြံတြင္ နစ္လ်က္ရွိေနသည္။
- အေမရိကန္၏ေၾ<ြကးၿမီသည္ ၂၁ ထရီလီ ယံျဖစ္၍ အီရန္ႏွင့္ စစ္ျဖစ္လွ်င္ တစ္ေန႔ ႏွစ္ဘီလီယံခန္႔ကုန္က်မည္ကို ခံႏုိင္ပါ မည္ေလာ၊
- လႊတ္ေတာ္ဘက္ကထရန္႔ကို ျပတ္ျပတ္ သားသားသတိေပးထားသည္မွာ၊ ထရန္႔အေနျဖင့္ အီရန္ႏွင့္စစ္ျဖစ္လွ်င္ (ကုိယ္ဘက္ကစခဲ့လွ်င္)၊ ေနာက္ သက္ တမ္းတြင္ သမၼတမျဖစ္ေစရဟူေသာ ရာဇသံ၊
- အီရန္ႏွင့္စစ္ျဖစ္၍အေမရိကန္အင္အား နည္းပါးသြားခဲ့လွ်င္ ႐ုရွား၊ တ႐ုတ္တုိ႔ ဘက္ရင္ဆုိင္ရဦးမည္ကိုလည္း ထရန္႔ ထည့္တြက္မည္မွာ ေသခ်ာသည္။
အေျခအေနက အေမရိကန္ဘက္မွာ ျပတ္ျပတ္သားသားရွိသည္ဟု မဆုိႏုိင္ေသာ အေျခအေနျဖစ္ေနသည္။

အေမရိကန္ႏွင့္ႏုိင္ငံေရးသိကၡာ
*****************************
ေလာေလာလတ္လတ္ဗင္နီဇြဲလားကိစၥတြင္ အတုိက္အခံ၏အာဏာသိမ္းမႈမေအာင္ျမင္ခဲ့၍ အတုိက္အခံကို အားေပးခဲ့ေသာအေမရိကန္ ႏွပ္ပစ္ခံေနရသည့္ အခ်ိန္ျဖစ္သည္။ CIA ထက္ရုရွား၏ FSB က ပုိ၍လက္ေစာင္း ထက္ေနေသာအခ်ိန္လည္းျဖစ္သည္။ အီရန္ တြင္႐ုရွားကြၽမ္းက်င္သူမ်ား ရွိထားေနသည့္ အခ်က္ကုိလည္း ထရန္႔ထည့္တြက္ရပါလိမ့္ ဦးမည္။
တူရကီအာဒုိဂန္ျဖဳတ္ခ်ေရးတြင္လည္း CIA မေအာင္ျမင္ခဲ့၊ အေရွ႕အလယ္ပုိင္း၏ အခင္းအက်င္းသစ္ေရးဆြဲရာတြင္အဓိကက် ေသာ တူရကီအေနျဖင့္ ႐ုရွားဘက္ေရာက္ သြားျခင္းက အေမရိကန္ကုိ ခပ္ဆတ္ဆတ္ အထိနာေစခဲ့ပါ၏။
အီရန္ကိစၥအတြက္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခား ေရးဝန္ႀကီးက UK သုိ႔ သြားေရာက္ညႇိႏႈိင္း ခဲ့ၿပီ။ ႏွစ္ႏုိင္ငံတစ္သေဘာတည္းျဖစ္ပါသည္ ဟု မည္သုိ႔ဆုိေစ ေနတုိးအဖြဲ႔ႀကီးက ယေန႔ ဘာအသိမွမေပးခဲ့၊အျခားမဟာမိတ္မ်ားလည္း အေမရိကန္ကုိအားေပးစကားမဆုိ။
ထရန္႔၏ အမ်ဳိးသားလုံျခံဳေရးဆုိင္ရာ အႀကံေပး John Bolton ၊ CIA ႏွင့္ ေမာ့ ဆက္တုိ႔က စစ္ေရးအခင္းအက်င္းဆီသုိ႔ ဆြဲ ေခၚပုံေဖာ္ေနသည္ဟုေတာ့ သတင္းအခ်ဳိ႕ တက္လာ၏။ ထရန္႔ကိုယ္တုိင္က သူ႔အၾကံ ေပး ဘုိလ္တန္ႏွင့္ ခပ္စြာစြာျဖစ္ေနသည္ ဟူသည္ကတုိက္႐ုိက္စစ္ေရးအတြက္ ထရန္႔ အေနျဖင့္မ်ားစြာ စိတ္မထက္သန္လွ ဟု ေကာက္ခ်က္ဆြဲႏုိင္ပါလိမ့္မည္။