images
UN
UN
၂ဝ၂ဝ တြင္ လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တေသာ ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္ရန္ တည္ဆဲေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္သည္ပင္ အဟန္႔အတားျဖစ္ေနေပၿပီ
အမတ္ဒိန္ Tuesday, 11 June 2019
ေမလ ၂၁ ရက္ နံနက္ ၁ဝ နာရီတြင္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတက ျပည္ေထာင္စုေရြး ေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ ဦးလွသိန္းႏွင့္ အဖြဲ႔ဝင္မ်ားကို သမၼတအိမ္ေတာ္သို႔ ေခၚ ယူေတြ႕ဆံုကာ ၂ဝ၂ဝ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ လြတ္လပ္၍တရားမွ်တေသာ ေရြးေကာက္ပြဲ ျဖစ္လာေစေရးအတြက္မွာၾကားခဲ့သည္။ ထို သတင္းကိုဖတ္ျခင္းျဖင့္ သမၼတကိုယ္တုိင္ ပင္ ၂ဝ၂ဝေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္သည္ လြတ္လပ္ ၍ တရားမွ်တေသာ ေရြးေကာက္ပြဲတစ္ရပ္ က်င္းပႏိုင္ရန္ စိုးရိမ္စရာျဖစ္လ်က္ရွိၿပီ လားဟု ေကာက္ခ်က္ဆြဲစရာျဖစ္လာသည္။
ဒီမိုကေရစီစနစ္၏ ထင္ရွားေသာ အဂၤါ ရပ္တစ္ခုမွာ လြတ္လပ္၍တရားမွ်တေသာ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား က်င္းပႏိုင္ျခင္းျဖစ္ သည္။ သို႔အတြက္ လြတ္လပ္၍ တရားမွ် တေသာ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္တစ္ရပ္ ရွိေနရန္မွာ ဒီမိုကေရစီ၏ အေျခခံအက်ဆံုး အင္စတီက်ဴးရွင္းျဖစ္သည္။ ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ကို 'စစ္မွန္ခိုင္မာ ေသာဒီမိုကေရစီ စနစ္တည္ေဆာက္ႏိုင္ ရန္အတြက္ အမ်ားယံုၾကည္လက္ခံေသာ လြတ္လပ္၍ တရားမွ်တသည့္ေရြးေကာက္ပြဲ မ်ားကို တူညီေသာအခြင့္အေရးျဖင့္ ဘက္ လိုက္ျခင္းမရွိဘဲ ပြင့္လင္းျမင္သာစြာ က်င္းပ ေပးရန္' ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ဖြဲ႕စည္းတာဝန္ ေပးအပ္ထားသည္။
ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ ဖြဲ႕စည္းျခင္း ပုဒ္မ ၃၉၈ ပါျပ႒ာန္းခ်က္ မ်ားတြင္ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္ မရွင္ဥကၠ႒ႏွင့္ အဖြဲ႕ဝင္မ်ားသည္ 'သိကၡာ သမာဓိႏွင့္ျပည့္စံုျပီး အေတြ႔အၾကံဳရင့္က်က္ သူျဖစ္ရမည္။ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စား လွယ္အျဖစ္ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ခံပိုင္ခြင့္ မရွိေစေသာ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားႏွင့္ ၿငိစြန္းျခင္း မရွိသူျဖစ္ရမည္။ ႏိုင္ငံေရးပါတီဝင္မဟုတ္ သူျဖစ္ရမည္။ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ မဟုတ္သူျဖစ္ရမည္။
လစာ၊စရိတ္၊ ေၾကးေငြ ရေသာ အျခားမည္သည့္ရာထူးကိုမွ်လက္ခံ ျခင္းမျပဳသူျဖစ္ရမည္'ဟုပါရွိေလရာဖြဲ႕စည္း ပံုအေျခခံဥပေဒအားျဖင့္ မည္သို႔ေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ိဳးမ်ားျဖင့္ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ ပြဲေကာ္မရွင္ကို ဖြဲ႕စည္းေစအပ္ေၾကာင္းႏွင့္ လြတ္လပ္၍တရားမွ်တေသာေရြးေကာက္ပြဲ မ်ားျဖစ္ရန္ ကိုယ္က်င့္သိကၡာအရ၊ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာအရ၊ အဂတိကင္းမႈအရ ဦးေဆာင္ႏိုင္ မည့္ပုဂၢိဳလ္ကိုရည္မွန္းေၾကာင္း သိသာလွေပသည္။
လြတ္လပ္၍ တရားမွ်တေစျခင္းရည္ ရြယ္ခ်က္ကို ေအာင္ျမင္စြာအေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏိုင္ရန္ ေကာ္မရွင္အဆင့္ဆင့္၏ စိတ္ ကူးÓဏ္၊ ထင္ျမင္ယူဆခ်က္၊ လုပ္ပိုင္ခြင့္၊ ဆံုးျဖတ္ပိုင္ခြင့္တို႔ကို အသံုးခ်ေဆာင္ရြက္႐ံု သက္သက္မွ်ျဖင့္ တရားမွ်တ၍ လြတ္လပ္ ေသာေရြးေကာက္ပြဲမ်ားလည္း ေပၚေပါက္ ႏိုင္မည္ မဟုတ္ပါ။ ေကာ္မရွင္၊ ႏိုင္ငံေရး ပါတီမ်ား၊ မဲဆႏၵရွင္ျပည္သူမ်ားအၾကား ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ၊ အျပန္အလွန္ယံုၾကည္မႈ၊ ေလးစားမႈ၊ ရိုးသားေျဖာင့္မတ္မႈ၊ ရင္းႏွီးပြင့္ လင္းမႈအေျခခံတို႔ျဖင့္ တည္ေဆာက္ႏိုင္မွသာ လြတ္လပ္၍ တရားမွ်တသည့္ေရြးေကာက္ ပြဲမ်ား အမွန္တကယ္ေပၚေပါက္ၿပီး ဒီမိုက ေရစီအုပ္ျမစ္ရွင္သန္ခိုင္မာႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။
'တည္ဆဲေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္၏ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားကို သံုးသပ္ပါကရည္ ရြယ္ခ်က္ေပါက္ေျမာက္ႏိုင္ေျခမရွိဘဲ ဆန္႔ က်င္ဘက္လားရာသို႔သာ ဦးတည္ေန ေၾကာင္းေတြ႕ရွိရပါသည္'ဟု ေမလ ၂၃ ရက္ေန႔တြင္ ႏိုင္ငံေရးပါတီ ၂၆ ပါတီက ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ ဦးလွသိန္းထံေပးပို႔ေသာ အိတ္ဖြင့္ေပးစာတြင္ အတိအလင္း ေရးသားေဖာ္ျပထားသည္။ အဆိုပါအိတ္ဖြင့္ေပးစာ၌ ယခင္သက္တမ္း တြင္ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ႏွင့္ႏိုင္ငံေရး ပါတီမ်ား ၃၇ ႀကိမ္ေတြ႔ဆံုညိႇႏိႈင္းၿပီး၊ ၂ဝ၁၃ ခုႏွစ္မွ ၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္အထိ သံုးႏွစ္ တြင္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတကိုယ္တိုင္ တစ္ႏွစ္ လွ်င္ တစ္ႀကိမ္ပါဝင္ေဆြးေႏြးခဲ့ေၾကာင္း၊ တည္ဆဲေကာ္မရွင္အေနျဖင့္မူ သက္တမ္း သံုးႏွစ္အတြင္း ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားႏွင့္သံုး ႀကိမ္သာေတြ႕ဆံုခဲ့ေၾကာင္းေဖာ္ျပသည္။
ထို႔ျပင္ေကာ္မရွင္သည္ ႏိုင္ငံေရးပါတီ မ်ားကို ဆက္သြယ္ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ ႏိုင္ငံ ေရးပါတီမ်ားအား ၄င္း၏လက္ေအာက္ခံ ဌာနမ်ားသဖြယ္သေဘာထားျခင္း၊ ႏိုင္ငံေရး ပါတီတစ္ရပ္၏ ဥပေဒႏွင့္အညီေဆာင္ရြက္ မႈမ်ားကိုကန္႔သတ္ျခင္း၊ ဥပေဒႏွင့္မညီေသာ ဆင့္ဆိုမႈမ်ားကို ေဆာင္ရြက္ျခင္းတို႔ကိုျပဳ လုပ္ခဲ့ေၾကာင္းလည္း ဆိုပါသည္။
တိုင္းေဒသႀကီး၊ ျပည္နယ္မ်ားမွအစ ရပ္ကြက္၊ ေက်းရြာအဆင့္အထိေကာ္မရွင္ အဆင့္ဆင့္ကိုျပန္လည္ ေရြးခ်ယ္ဖြဲ႔စည္းရာ တြင္ မိမိလိုလားသူမ်ားမပါမခ်င္း အႀကိမ္ ႀကိမ္ေရြးခ်ယ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္းမ်ားက ေကာ္မရွင္၏ သမာသမတ္ရွိမႈႏွင့္ ယံုၾကည္ စိတ္ခ်ရမႈကို ဆိုးရြားစြာထိခုိက္ပ်က္စီးေစ ခဲ့ၿပီဟု ေဖာ္ျပထားပါသည္။ မိမိတို႔စိတ္ တိုင္းက် ပုဂၢိဳလ္မ်ားႏွင့္ ဖြဲ႔စည္းျခင္းအေပၚ ေဝဖန္ရာ၌ သူေကာင္းျပဳမႈႏွင့္မွီခိုသူစနစ္ကို သတိျပဳရန္လိုအပ္ေၾကာင္း။ ဒီမိုကရက္ တစ္ႏိုင္ငံေတာ္ တည္ေဆာက္မႈ Democratic state building ေအာင္ျမင္မႈ ရွိ၊ မရွိသိရွိႏိုင္ရန္ အေၾကာင္းအခ်က္မ်ားတြင္ သူေကာင္းျပဳသူႏွင့္ မွီခိုသူစနစ္သည္လည္း အေၾကာင္းတစ္ရပ္အျဖစ္ ပါဝင္ေၾကာင္း၊ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံတစ္ခုတြင္ သူေကာင္းျပဳသူ ႏွင့္မွီခိုသူစနစ္အားေကာင္းေမာင္းသန္ျဖစ္ေန မည္ဆိုလွ်င္ ဒီမိုကရက္တစ္ႏိုင္ငံေတာ္ တည္ေဆာက္မႈသည္လည္း ေအာင္ျမင္ရန္ ခက္ခဲမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သံုးသပ္ၾကသည္။

မွတ္မွတ္သားသား ျဖစ္စဥ္တစ္ခုမွာ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္သည္ ျမိဳ႕နယ္စီမံခန္႔ခြဲမႈေကာ္မတီမ်ား၊ ၿမိဳ႕မိၿမိဳ႕ဖ မ်ားႏွင့္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက ၫႊန္ၾကားခ်က္ႏွင့္အညီ စနစ္တက်ေရြးေပး လိုက္သည့္ ၿမိဳ႕နယ္ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲဝင္မ်ားကိုသတ္မွတ္ရက္တြင္ ဆႏၵျပဳ လႊာတင္ထားသူစာရင္းတြင္မပါဝင္ခဲ့ေသာ ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးအပါအဝင္ပုဂၢိဳလ္ ႏွစ္ဦး၏ အမည္စာရင္း ေျပာင္းလဲျပင္ဆင္ခဲ့ျခင္းအေပၚ ဥပေဒႏွင့္မညီညြတ္သျဖင့္ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ ေပးရန္ အေထာက္အထားႏွင့္တကြ တင္ျပ ေမးျမန္းခ်က္ကို ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ ပြဲေကာ္မရွင္ကအဖြဲ႔ဝင္က မေရမရာ ေျဖ ၾကားမႈျပဳခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
ေပ်ာ္ဘြယ္လႊတ္ေတာ္အမတ္ႀကီးက 'မႏၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး ေပ်ာ္ဘြယ္ၿမိဳ႕နယ္ တြင္ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ခြဲဖြဲ႔စည္း ေရးအတြက္တိုင္းေဒသႀကီးေကာ္မရွင္ အဖြဲ႔ခြဲ ၏ ၫႊန္ၾကားခ်က္ႏွင့္အညီ ၿမိဳ႕နယ္စီမံခန္႔ခြဲ မႈေကာ္မတီဝင္မ်ား၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စား လွယ္မ်ား၊ရပ္မိရပ္ဖမ်ားႏွင့္ညိႇႏိႈင္းေရြးခ်ယ္ ေပးပို႔ခဲ့သည့္ ေပ်ာ္ဘြယ္ၿမိဳ႕နယ္ေရြးေကာက္ ပြဲေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲ၏အမည္စာရင္းႏွင့္ ျပည္ ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ကျပန္လည္ ေပးပို႔လာသည့္ အမည္စာရင္းတြင္ အဖြဲ႕ဝင္ ႏွစ္ဦးကြဲလြဲေနသည္ကိုေတြ႕ရေၾကာင္း။ မည္ သည့္အတြက္လြဲမွားသည္ကိုသိရွိလိုေၾကာင္း ႏွင့္ လြဲမွားသူႏွစ္ဦးကို ျပန္လည္ျပင္ဆင္ ေပးႏိုင္ရန္ အစီအစဥ္ရွိမရွိ သိရွိလိုျခင္းျဖစ္ ပါေၾကာင္း'ေမးျမန္းခဲ့သည္။
ဆက္လက္၍ တိုင္းေဒသၾကီး၏ ညႊန္ ၾကားစာမ်ား၊ ျမိဳ႕နယ္စီမံခန္႔ခြဲမႈေကာ္မတီမွ ျမိဳ႕နယ္ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲအတြက္ ပုဂၢိဳလ္ ေျခာက္ဦး၏ အမည္စာရင္း တင္ျပသည့္စာ မ်ား၊ သို႔ေသာ္ တိုင္းေဒသၾကီးေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲ၏ ေပ်ာ္ဘြယ္ျမိဳ႕နယ္ ျမိဳ႕နယ္ေရြး ေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲအမည္စာရင္း၌ ပုဂၢိဳလ္ႏွစ္ဦး၏ အမည္စာရင္း လြဲမွားပါဝင္ လာသည့္ ေၾကညာခ်က္တို႔ကို အေထာက္ အထားတင္ျပသည္။ ''ဦးေမာင္ေမာင္တင္ ေနရာတြင္ ဦးဝင္းျမင့္ေအာင္ျဖစ္ေနေၾကာင္း၊ ေဒၚခင္မာရီေနရာတြင္ ေဒၚႏွင္းႏုရည္ျဖစ္ေန ေၾကာင္း၊ ေဒၚႏွင္းႏုရည္မွာ မူလဆႏၵျပဳရာ တြင္ပင္ပါဝင္ျခင္းမရွိေၾကာင္း၊ မည္ကဲ့သို႔ မွားယြင္းသည္ကို သိရွိလိုျခင္းႏွင့္ အမည္ စာရင္းမွားယြင္းမႈကို ျပန္လည္ျပင္ဆင္ႏိုင္ ရန္အတြက္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ၾကီးမွ တစ္ဆင့္ေမးျမန္းရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း''ဟူ၏။
ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ဝင္က''ဥပေဒတြင္ ျမိဳ႕နယ္မွတင္ျပလာ ေသာ ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲဝင္ အမည္စာရင္း မ်ားအား မျပင္ဆင္ရဟုမပါရွိေၾကာင္း၊လႊတ္ ေတာ္အမတ္၏ ေမးျမန္းခ်က္မွာ ပုဂၢိဳလ္ေရး ထင္ျမင္ခ်က္သာျဖစ္၍ အေျဖေပးရန္ အေၾကာင္းမရွိေၾကာင္း''ေျဖၾကားသြားသည္ ကိုမွတ္သားလိုက္ရသည္။ယခင္ကပင္အစိုးရ သစ္အစီအစဥ္ျဖင့္ အသစ္ျပန္လည္ဖြဲ႕စည္း သည့္ ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္ မရွင္အေပၚ ျပည္သူမ်ားအတြင္း သံသယရွိ ေနခဲ့သည္။(ဤသို႔ေသာ သံသယမ်ဳိးမွာ ၂ဝ၁၅ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲကာလက အမ်ဳိး သားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္အပါအဝင္အတိုက္ အခံအုပ္စုမ်ား၏ ထိုစဥ္ကေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္အေပၚသံသယျဖစ္ပံုမ်ဳိးပင္) ေပ်ာ္ ဘြယ္ျမိဳ႕နယ္ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ ေရြး ခ်ယ္ရာတြင္ လႊတ္ေတာ္အတြင္း ရွင္းလင္း ပံုမွာသံသယကို ပိုမိုႀကီးမားေစခဲ့သည္။
ဒီမိုကေရစီဒုတိယသက္တမ္းအစိုးရက ပေဟဠိဆန္ေသာအစီအမံတစ္ခုကို႐ုတ္ျခည္း လုပ္ေဆာင္လိုက္ျခင္းအေပၚတြင္လည္းလူထု ၏ေဝဖန္သံုးသပ္ျခင္းမ်ား ျပင္းထန္ခဲ့သည္။အခ်ိဳ႕ေနရာမ်ားတြင္ လမ္းေပၚထြက္ဆႏၵျပ သည္ အထိျဖစ္ခဲ့သည္။ ဤသည္မွာ ရပ္ ေက်းအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးအသစ္မ်ား ျပန္လည္ ေရြးခ်ယ္ျခင္းကိစၥျဖစ္သည္။ အစိုးရ၏ ေဆာင္ရြက္မႈတြင္ ေမးစရာေမးခြန္းမ်ား မ်ားစြာရွိေနခဲ့သည္။
ရပ္ေက်းေရြးခ်ယ္ပြဲတြင္ ဥပေဒႏွင့္အညီ ေရြးခ်ယ္ခံထားရသည့္ ရပ္ေက်းအုပ္ခ်ဳပ္ေရး မွဴးမ်ားသက္တမ္းသည္သမၼတ၏သက္တမ္း ႏွင့္ညီသည္ဆိုေသာ ျပ႒ာန္းခ်က္ကိုဆန္႔က်င္ ရာေရာက္သျဖင့္ ဥပေဒႏွင့္ ညီ၊မညီ။ မူလေရြးခ်ယ္ခံ ရပ္ေက်းအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး မ်ားသည္ မည္သည့္ပုဒ္မျဖင့္ ၿငိစြန္းသျဖင့္ အသစ္ျပန္လည္ ေရြးခ်ယ္ရသနည္း။ ယခု ကဲ့သို႔ တိုင္းျပည္အဘက္ဘက္က ယိုယြင္း လ်က္ စိန္ေခၚမႈမ်ား မ်ားျပားေနခ်ိန္တြင္ ရပ္ေက်း အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးအသစ္ေရြးခ်ယ္ ျခင္းကို အဘယ္ေၾကာင့္ အေလာတၾကီး လုပ္ေဆာင္ေနရသနည္း။ ရပ္ေက်းအုပ္ခ်ဳပ္ ေရးမွဴးေရြးခ်ယ္ပြဲ ဥပေဒတြင္မပါသည့္ ပင္နီဝတ္လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကို ေရြးခ်ယ္ပြဲၾကီးၾကပ္ရန္ အေၾကာင္းျပခ်က္ျဖင့္ အဘယ္ေၾကာင့္ ထည့္သြင္းရသနည္း။ ေမးစရာမ်ားျဖစ္လာသည့္အျပင္ ရပ္ေက်းအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ားေရြးခ်ယ္မႈ၌ ေကာ္မရွင္သည္ တရားမွ်တမႈမရွိေၾကာင္းဆိုၾကသည္။ ယေန႔တိုင္ အဆိုပါ ပဋိပကၡမ်ား မဆံုးႏိုင္ေသးေပ။ ျပိဳင္ဘက္ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားအေနျဖင့္ လည္း ၂ဝ၁၅ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲမွစ၍ ၂ဝ၁၇၊ ၂ဝ၁၈ ၾကားျဖတ္ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ေသာ အျငင္းပြားမႈမ်ားအေပၚ ေကာ္မရွင္၏ ဆံုးျဖတ္မႈမ်ားသည္ က်ဳိးေၾကာင္းဆီေလ်ာ္မႈႏွင့္ မွ်တမႈမရွိေၾကာင္း၊ ေကာ္မရွင္၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္ကိုအသံုးခ်ကာ တစ္ဖက္သတ္ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္ခဲ့သည့္အတြက္ ျပိဳင္ဘက္ပါတီၾကီးျဖစ္သည့္ ျပ