images
UN
UN
ဘယ္စာကို ဘယ္လိုေရးမွာလဲ
ခ်စ္ႏိုင္(စိတ္ပညာ) Thursday, 04 July 2019
''ဤေလာက၌ သီလသည္ အထက္ တန္းက်၏။
ပညာရိွျဖစ္လွ်င္ ပိုေကာင္း၏။
ေအာင္ျမင္မႈမွန္သမွ်သည္ သီလႏွင့္ ပညာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္''
အရွင္နႏၵမာလာဘိဝံသ
(ပါခ်ဳပ္ဆရာေတာ္)
နိဒါန္း
လူႏွင့္တိရစၧာန္ အဓိကဘာကြာျခားသ လဲဟု ေမးျမန္းစူးစမ္းေလ့ရိွၾကသည္။ ပညာ ရွင္မ်ား အေျဖရွာသည္။ သိပၸံပညာရွင္မ်ား ႏွင့္ ဒႆနပညာရွင္မ်ားက ျခားနားခ်က္ သံုးမ်ဳိးေတြ႕ရိွရသည္ဟုဆိုပါသည္။
(၁) အသိÓဏ္ႏွင့္ ေၾကာင္း က်ဳိး ပညာ ႀကီးျခင္း၊
(၂) ကိုယ္က်င့္တရားရိွျခင္းႏွင့္
(၃) အလွအပႏွင့္ အႏုပညာကို ခံစား တတ္ျခင္း၊ ဖန္တီးတတ္ျခင္း
တို႔ပင္ျဖစ္၏။
စာေရးျခင္းသည္ လူလူခ်င္းဆက္သြယ္ စကားေျပာျခင္းတစ္မ်ဳိးပင္ျဖစ္သည္။ စာ ေရးသူကေျပာခ်င္ေသာစကား၊ ေျပာစရာရိွ ေသာစကားကို အျခားလူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ သို႔မဟုတ္ လူအမ်ားသို႔ေရးသား၍ ေျပာျခင္း မဟုတ္ပါလား။
ဘာကိုေျပာသလဲဆိုတာထက္ ဘယ္လို ေျပာသလဲဆိုေသာအခ်က္က ပို၍အေရး ႀကီးပါေသးသည္ဟု အခ်ဳိ႕ကဆိုမိန္႔ခဲ့ပါ၏။ ထိေရာက္မႈက အဓိကအေရးႀကီးပံုကို မီး ေမာင္းထိုးျပပံုရပါ၏။
ဘာကိုေျပာသလဲဆိုသည္မွာ What ? ၊
ေရးသူေျပာသူ၏ ရည္ရြယ္ခ်က္ႏွင့္ အေၾကာင္းအရာ ဘယ္လိုေျပာသလဲဆိုသည္ ကား How ? ၊ ဘယ္နည္း ဘယ္ပံု၊ နည္း စနစ္၊ နည္းနာေဗဒ။
စကားေျပာဟန္လား၊ စကားေျပလား၊ ေပးစာလား၊ ကဗ်ာလကၤာလား၊ ျပဇာတ္၊ ဝတၴဳတို၊ ဝတၴဳရွည္လား၊ ေဆာင္းပါးလား၊ ပံုစံသေဘာ၊ အသြင္သဏၭာန္သေဘာလည္း ပါသည္။ နည္းဗ်ဴဟာ။
ခ်ဳိခ်ဳိသာသာ သိမ္သိမ္ေမြ႕ေမြ႕ နားဝင္ စဖြယ္လက္ခံခ်င္စရာေကာင္းေအာင္၊ ခံစား နားလည္ေအာင္ ေရးသား ေျပာဆိုျခင္း လား။
မာေရေက်ာေရ၊ ေငါက္ဆတ္ဆတ္ႏွင့္ ၾကားရသူ ဖတ္ရသူ ႏွာေခါင္း႐ႈံ႕ၿပီး နားခါး သြားရေလာက္ေအာင္ အေပါက္ဆိုးႏွင့္ ဆူညံေအာ္ဟစ္ေနပံုမ်ဳိးေရးထားသလား။
ေစတနာႏွင့္အႏုပညာ
ဘာကိုေျပာတာလဲဆိုသည္ကေစတနာ။
ေစတနာေကာင္းမွ စာေကာင္းျဖစ္ႏိုင္သည္။ အႏွစ္သာရပိုင္းေပပဲ။
''ဘယ္လိုေျပာသလဲဆိုသည္က အႏု ပညာ၊ အတတ္ပညာ၊ တတ္ေျမာက္ကြၽမ္း က်င္မႈပါမွ ထိေရာက္မႈရွိႏိုင္သည္။ တတ္ ေျမာက္ကြၽမ္းက်င္မႈဟူသည္ကား အလကား မရ။ လြယ္လြယ္မရ။ အားအထူးစိုက္မွသာ ရႏုိင္သည္။ ႀကိဳးပမ္းမွသာရလာႏုိင္ပါ သည္။ အခါခါအႀကိမ္ႀကိမ္ေလ့က်င့္ၿပီး က်င့္သားရမွသာ ကြၽမ္းက်င္ပိုင္ႏိုင္မႈရႏိုင္ ေပသည္။ ေလ့က်င့္၊ ေလ့က်င့္၊ ေလ့က်င့္ မႈမ်ားခဲ့မွ ေကာင္းသထက္ေကာင္းမည္။
သက္လံုမည္မွ်ေကာင္းသနည္း။
အေျခခံလိုအပ္ခ်က္ကို သိရမည္။
''စာေပေရးသားျခင္းမွာ
ေအာင္ျမင္ဖို႔ရာ
အဓိက လိုအပ္ခ်က္ႏွစ္ရပ္'' ရိွေနပါ သည္-
(၁) ပရိသတ္အက်ဳိးရွိေစရမည္။(အက်ဳိး)
(၂) ပရိသတ္စာဖတ္သူအႀကိဳက္ က်ရ မည္။ (အႀကိဳက္)
အက်ဳိး
အက်ဳိးရွိေအာင္ေရးတတ္ဖို႔ အေျမာ္ အျမင္ပညာ ျပည့္ဝရေပမည္။ Óဏ္ပညာ ျပည့္စုံဖုိ႔ ဗဟုသုတဝမ္းစာ ရွိရေပမည္။ ဝမ္း စာအသိÓဏ္ပညာ က်ယ္ဝန္းေအာင္ကား စာမ်ားမ်ားဖတ္ရမည္။ စာေကာင္းေပ ေကာင္း စုေဆာင္းဖတ္႐ႈ၍ မိမိကိုယ္ကို အက်ဳိးရွိေသာစာမ်ဳိး၊ ေရးတတ္သူ၊ ေရးႏုိင္ သူျဖစ္ရန္ ပ်ဳိးေထာင္ရေပမည္။
အႏွစ္သာရ၊ အေၾကာင္းျခင္းရာ၊ ရည္ ရြယ္ခ်က္ေကာင္းစြာ ေရြးခ်ယ္ေရးသားတတ္ ဖို႔ ဆည္းပူးရမည္။
အႀကိဳက္
ပရိသတ္အႀကိဳက္က်မွ မိမိစာကုိဖတ္ ၾကပါလိမ့္မည္။ စာဖတ္သူႏွစ္သက္လက္ခံ ေအာင္ ဆြဲေဆာင္စည္း႐ုံးႏုိင္ရမည္။ ရသ အႏုပညာျဖင့္ စာေပအတတ္ပညာျဖင့္ ဖတ္ ခ်င္စဖြယ္၊ စဖတ္မိလွ်င္ ဆက္ဖတ္ခ်င္ ေအာင္ မိမိကေရးသားတတ္ရမည္။ နည္း နာ၊ စာေရးျခင္းအတတ္ပညာကား ဖတ္႐ုံ မွတ္႐ုံမွ်ႏွင့္ တကယ္မတတ္၊ လက္ေတြ႕ ကိုယ္တိုင္ ေရးသားေလ့က်င့္မႈမ်ားမွ အမွား ေတြ၊ ခ်ဳိ႕ယြင္းခ်က္ေတြ၊ ခ်ဳိ႕တဲ့မႈေတြ၊ အား နည္းခ်က္ေတြ ျပင္ရင္းျပင္ရင္း ေကာင္း သထက္ေကာင္းစြာ ပိုမိုတတ္ေျမာက္ကြၽမ္း က်င္လာရျခင္းျဖစ္သည္။
ေလ့က်င့္မႈႀကိမ္ ဖန္မ်ားစြာျပဳမွ ပရိသတ္ကို ဖမ္းစားႏိုင္စြမ္း ေသာ(အႏုပညာေမွာ္ပညာ)အတတ္ကို ရႏိုင္ သည္။ မေလ့က်င့္ဘဲ မည္သူမွမတိုးတက္ ပါ။ ေလ့က်င့္မွ ကြၽမ္းက်င္ႏုိင္၏။
အေၾကာင္းအရာပိုင္း
ဘာကို ေရးမွာလဲ၊ ဘာကို ေျပာမွာလဲ ဟူေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္ႏွင့္အေၾကာင္းအရာ သည္ မိမိက ရွာေဖြရသည္။ ဘာကိုရွာ သနည္း။ မိမိ၏ စ႐ိုက္၊ မိမိ၏ဝါသနာ၊ ရင္းႏွီးမႈ၊ မိမိအႀကိဳက္၊ ႏွစ္သက္ရာဆီသို႔ အာ႐ုံက်စျမဲ။ မိမိက ယင္ေကာင္ေလာ။ ပ်ား ေပေလာ။
ပ်ားႏွင့္ယင္
* ပ်ားေကာင္ေတြ သဘာဝ
ျမင့္လွတဲ့သစ္ကိုင္းတြင္။
သန္႔ရွင္းခ်ဳိၾကည္တဲ့
ပန္းဝတ္ရည္ သယ္ေဆာင္သုံးပါလို႔
စည္းလုံးခ်စ္ခင္။
ပ်ားအုံႀကီးတစ္ခုတြင္
ပ်ားေကာင္လွ်င္ အသိန္းအသန္း။
ပ်ားတစ္ေကာင္ မထိေလႏွင့္
အားေဆာင္သည့္ သဏၭာန္ပုံျဖင့္
ရန္ကုန္ေအာင္ မာန္ဟုန္သစ္လို႔
တိုက္စစ္ဆင္ တပ္လွန္႔ႏႈိးတယ္
မ်ဳိးခ်စ္စိတ္လႊမ္း။
* ယင္ေကာင္ေတြသဘာဝ
နိမ့္က်သည့္ေျမေပၚတြင္။
အပုပ္ အစပ္ေတြနဲ႔
အဟုတ္မွတ္ကာ အညီႇအေဟာက္ကိုမွ
စားေသာက္ခံုမင္
တစ္ေကာင္ႏွင့္ တစ္ေကာင္လွ်င္
ခ်စ္ခင္တဲ့စိတ္မရွိ။
သူ႕အစာ ကိုယ္ဝင္လု
ကိုယ့္အစာ သူဝင္လု
လုယက္ကာအစာမဲရင္း
ေသပြဲဝင္၏။
အမိေျမ ေနျခည္ေအာက္မွာတဲ့
အမိေျမ ေရၾကည္ေသာက္ပါလို႔
ထြန္းေပါက္ကာလူ႕ဘဝ
ရခဲ့တဲ့ အိုအသင္။
ပ်ားေကာင္လိုျဖစ္ခ်င္သလား။
ယင္ေကာင္လိုျဖစ္ခ်င္သလား။
စဥ္းစားဆင္ျခင္
ျမင့္ျမတ္တဲ့စိတ္ဓာတ္လွ်င္
ပ်ားေကာင္ေတြအျပည့္။
နိမ့္က်တဲ့စိတ္ဓာတ္လွ်င္
ယင္ေကာင္ေတြ အရွိ။
ပ်ားျဖစ္ခ်င္ ပ်ားလိုက်င့္
ယင္ျဖစ္ခ်င္ ယင္လိုက်င့္
ျမင့္ျမတ္တဲ့ ႏွလံုးသားအသြင္နဲ႔
အ႐ႈံးသမား မျဖစ္ေရးကိုျဖင့္
မ်ဳိးခ်စ္မာန္ ဇာတိေသြးႏွင့္
ေရြးသင့္တကား။
ျမင္းမူေမာင္ႏိုင္မိုး(၂ဝဝ၅)
ရည္ရြယ္ခ်က္ေကာင္းဖို႔အတြက္ လိုရင္း ကို တိုရွင္းစြာေဖာ္ျပရလွ်င္ကား မ်ားမ်ား မရွိေပ။
(၁) ေလာကေကာင္းက်ဳိးကို ၾကည့္ၾက၊ က်င့္ၾက။
(၂) မိဘ၊ ေဆြမ်ဳိး၊ လူမ်ဳိး အက်ဳိးကိုေဆာင္ ၾက။
(၃) ထိုႏွစ္ခ်က္ကိုသန္မာေသာ ပခံုးႏွစ္ဖက္ ျဖင့္ထမ္း၍ ျမႇင့္တင္ႏိုင္စြမ္းရွိေသာ မိမိ ကိုယ္တိုင္ျဖစ္ေစရန္၊ မိမိကိုယ့္ကိုယ္ ကိုယ္ ဦးစြာပထမအရည္အေသြးျဖည့္ ဆည္းပ်ဳိးေထာင္ေနရမည္။
(က) ကိုယ္က်င့္သီလ
(ခ) ပညာÓဏ္ဗဟုသုတ
(ဆရာေအာင္သင္းကေတာ့ ကိုယ္ က်င့္ႏွင့္ပညာဟု ဆိုခဲ့ပါ၏)
(၄) ဘဝအဆင့္ဆင့္ျမင့္သည္ထက္ျမင့္ေအာင္ ေအာက္ပါ ေကာင္းမႈအျပဳအမူ၊ အေလ့ အက်င့္မ်ားကို အားေပးပ်ဳိးေထာင္-
(က) ဒါနကထာ -လွဴဒါန္းေပးေဝ
(ခ) သီလကထာ-ကိုယ္က်င့္ျဖဴစင္ (ဥပမာ-ေဒါသ ၏ အျပစ္ကို ျမင္ ေအာင္ ၾကည့္။ ေမတၱာ၏ အက်ဳိး ကိုသိေအာင္က်င့္)
(ဂ) သကၠကထာ-ေကာင္းေသာ တန္ဖိုး
(ဃ) မဂၢကထာ-မဂ္ဖိုလ္နိဗၺာန္
ေရးစရာ ေျပာစရာအားလံုးကို အႏွစ္ ခ်ဳပ္လိုက္ပါက ေခါင္းစဥ္ သံုးခုသာရွိပါ လိမ့္မည္-
(၁) မေကာင္းမႈမ်ား၊ ေရွာင္ရွားပယ္ခြာ၊
(၂) ေကာင္းမႈအေပါင္း၊ စုေဆာင္း ၾကပါ။
(၃) မိမိစိတ္ရင္း၊ သန္႔ရွင္းေစရာ၊
(၄) ဤသံုးပါး၊ ဘုရားသာသနာ။
အရွင္ဥာဏိႆရ (သီတဂူဆရာေတာ္)