images
UN
UN
အာဆီယံႏုိင္ငံမ်ား အေလးေပးကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းရန္ လိုအပ္လာေသာ စြန္႔ပစ္ပလတ္စတစ္အမိႈက္ျပႆနာမ်ား
ျပည္႕ၿဖိဳးႏုိင္ Tuesday, 09 July 2019
စနစ္တက်ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာေလ့လာမႈ မ်ားအရ တစ္ကမၻာလံုးမွ စြန္႔ပစ္လိုက္ သည့္အမိႈက္အသြင္ရွိေသာအရာမ်ား၏ ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ အာရွေဒသတြင္ အဆံုးသတ္ေလ့ရွိေၾကာင္း ေတြ႕ရွိခဲ့သည္။ ၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းတြင္ ရင္ဆုိင္လာ ရသည့္အက်ပ္အတည္းမ်ားေၾကာင့္ အာရွ ေဒသႀကီးႏုိင္ငံအက်ယ္အဝန္း က်ယ္ျပန္႔ သည့္ႏုိင္ငံတစ္ႏိုင္ငံျဖစ္ေသာတ႐ုတ္ႏုိင္ငံ သည္ ႏုိင္ငံအတြင္းသို႔ ပလတ္စတစ္မ်ား တင္သြင္းျခင္းကို ပိတ္ပင္ခဲ့သည္။ သို႔ ေသာ္ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏုိင္ငံမ်ားျဖစ္ၾက ေသာအာဆီယံႏုိင္ငံမ်ားသည္ ခ်မ္းသာ ၾ<ြကယ္ဝသည့္ႏုိင္ငံမ်ားမွစြန္႔ပစ္လိုက္သည့္ အမိႈက္အသြင္ပစၥည္းမ်ား စုပံုရာေဒသ တစ္ခုအျဖစ္သို႔ ေရာက္ရွိလာခဲ့သည္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ႏုိင္ငံအတြင္းသို႔ ပလတ္ စတစ္ တင္သြင္းမႈအား ပိတ္ပင္ခဲ့ၿပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္ ဖိလစ္ပိုင္၊ မေလးရွား ႏွင့္ အင္ဒိုနီးရွားႏုိင္ငံမ်ားသို႔ အမိႈက္အသြင္ ရွိေသာပလတ္စတစ္မ်ားတင္သြင္းမႈအေျခ မွာ ႏွစ္ဆနီးပါးအထိ ျမင့္တက္လာခဲ့ သည္။
စြန္႔ပစ္လိုက္သည့္အမိႈက္အသြင္ရွိ ေသာပလတ္စတစ္မ်ား တင္သြင္းမႈ ျမင့္ တက္လာခဲ့ၿပီးေနာက္တြင္ အာဆီယံႏုိင္ငံ မ်ားတြင္ ေနထုိင္သူမ်ား၏မေက်နပ္မႈ အေျခအေနမ်ား တိုးပြားလာခဲ့သည္ဟု ေတြ႕ရွိထားသည္။ အာဆီယံႏုိင္ငံမ်ားရွိ အစိုးရမ်ားအေနျဖင့္ အျခားႏုိင္ငံမ်ားမွ စြန္႔ ပစ္လိုက္သည့္အရာမ်ား စုပံုလာသည့္ေန ရာဟု သတ္မွတ္လာျခင္းမ်ားကိုျငင္းဆန္ မႈမ်ားလည္း ျပဳလုပ္လာခဲ့သည္။ ၿပီးခဲ့ ေသာလပိုင္းမ်ားအတြင္း၌ ဖိလစ္ပိုင္ႏွင့္ မေလးရွားႏုိင္ငံမ်ားသည္ အေနာက္ႏုိင္ငံ မ်ားမွ တင္သြင္းလာေသာကုန္စည္မ်ား ထဲတြင္စြန္႔ပစ္ပစၥည္းမ်ားအသြင္ရွိေနေသာ ကုန္စည္မ်ားအား ႏုိင္ငံအတြင္းသို႔ တင္ သြင္းခြင့္ေပးမည္မဟုတ္ဘဲ တင္ပို႔သည့္ ႏုိင္ငံသို႔ ျပန္လည္တင္ပို႔သြားမည္ဟုဆံုး ျဖတ္ခဲ့ၾကသည္။ ဖိလစ္ပုိင္သည္ ေတာင္ ကိုရီးယားႏွင့္ စပိန္ႏုိင္ငံမ်ားမွတင္သြင္း လာေသာစြန္႔ပစ္ပစၥည္းမ်ားအား ႏုိင္ငံ အတြင္းသို႔ တင္သြင္းခြင့္မေပးဘဲ ျပန္ လည္ေပးပို႔ခဲ့သည္။ မေလးရွား၊ ထုိင္း ႏွင့္ ဗီယက္နမ္ႏုိင္ငံမ်ားသည္ စြန္႔ပစ္ ပလတ္စတစ္မ်ား တင္သြင္းျခင္းကို ပိတ္ ပင္မႈမ်ား စတင္ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္အျပင္ လာ မည့္ႏွစ္ပိုင္းမ်ားအတြင္း စြန္႔ပစ္ပလတ္စ တစ္မ်ား တင္သြင္းျခင္းအား အၿပီးသတ္ ပိတ္ပင္ရန္လည္း ျပင္ဆင္လ်က္ရွိသည္။
သို႔ေသာ္ အမႈိက္အသြင္ရွိေသာစြန္႔ပစ္ ပစၥည္းမ်ားအား တင္ပို႔သည့္ႏိုင္ငံမ်ားသို႔ ျပန္လည္တင္ပို႔ျခင္းႏွင့္တားဆီးကန္႔သတ္ မႈမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္းမ်ားသည္ အာဆီယံ ေဒသတြင္း၌ စြန္႔ပစ္အမိႈက္မ်ားႏွင့္ဆုိင္ ေသာအေၾကာင္းအရာမ်ားအား အေျပာင္း အလဲျဖစ္ေစျခင္း သို႔မဟုတ္ တိုးတက္မႈ ျဖစ္ေစျခင္းမ်ား ပိုင္ဆိုင္မည္လားဟု သံုး သပ္ၾကည့္ရန္ လိုအပ္မည္ျဖစ္သည္။ စြန္႔ ပစ္အမိႈက္မ်ားႏွင့္ပလတ္စတစ္မ်ားေၾကာင့္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိခိုက္ပ်က္စီးမႈ မ်ား ပိုမိုျဖစ္ေပၚလာလ်က္ရွိသည့္အျပင္ လူမႈေရးက႑အေပၚအက်ိဳးသက္ေရာက္ မႈမ်ားလည္း ပိုမိုႀကီးမားလာသည္ဟု ေတြ႕ရွိထားၿပီးျဖစ္သည္။ Global Alliance for Incinerator Alternatives မွ ထုတ္ျပန္ေသာအစီရင္ခံစာအတြင္း၌ အာ ဆီယံႏုိင္ငံမ်ားပိုင္ဆုိင္သည့္ေရထုမ်ား သည္စြန္႔ပစ္အမိႈက္မ်ားႏွင့္ပလတ္စတစ္ မ်ားေၾကာင့္ ညစ္ညမ္းမႈႏႈန္း ပိုမိုျမင့္တက္ ေနေၾကာင္း ေဖာ္ျပခဲ့သည္။
ထုိ႔အျပင္ ေကာက္ပဲသီးႏွံထြက္ရွိမႈႏႈန္းေလ်ာ့က်လာ ျခင္း၊ ေလထုညစ္ညမ္းမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚ လာျခင္း၊ ပလတ္စတစ္မ်ားအား စားသံုး မိျခင္းေၾကာင့္ ေရေနသတၲဝါမ်ား ေသ ဆံုးမႈႏႈန္း ျမင့္တက္လာျခင္းကဲ့သို႔ေသာ အက်ိဳးဆက္မ်ားကိုပါ ပိုမိုရင္ဆုိင္လာရ ေၾကာင္း အစီရင္ခံစာအတြင္း၌ ေဖာ္ျပခဲ့ သည္။ ဆိုးကိ်ဳးရင္ဆုိင္ရမႈမ်ား ျမင့္တက္ လာျခင္းေၾကာင့္အာဆီယံႏုိင္ငံအခ်ိဳ႕သည္ စြန္႔ပစ္အမိႈက္မ်ားႏွင့္ပလတ္စတစ္မ်ား တင္သြင္းမႈအေပၚ ကန္႔သတ္ပိတ္ပင္မႈမ်ား စတင္ျပဳလုပ္ရန္ ဆံုးျဖတ္လာခဲ့ျခင္းျဖစ္ သည္။ အထူးသျဖင့္ ေငြေၾကးခ်မ္းသာ ၾ<ြကယ္ဝသည့္အေနာက္အုပ္စုဝင္ႏုိင္ငံမ်ား မွ တင္ပို႔လာေသာစြန္႔ပစ္အမိႈက္မ်ားကို ပစ္မွတ္ထားရန္ အေလးေပးလာျခင္းျဖစ္ သည္ဟု ဆိုရမည္ျဖစ္သည္။
အႏၲရာယ္ရွိေသာစြန္႔ပစ္အမိႈက္မ်ား ႏွင့္ဆုိင္သည့္တစ္ကမၻာလံုးဆုိင္ရာအဖြဲ႕ အစည္းတစ္ရပ္ျဖစ္ေသာBasel Convention က ၿပီးခဲ့သည့္ေမလအတြင္း၌ လိုက္နာရမည့္အခ်က္အခ်ိဳ႕အား ျပင္ဆင္ မႈ ျပဳလုပ္ခဲ့ရာတြင္ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ်ားသို႔ တစ္ဆင့္ျပန္လည္အသံုးျပဳႏုိင္ျခင္းမရွိေသာ ပလတ္စတစ္မ်ား တင္ပို႔ရာတြင္ ၄င္းတုိ႔ ၏သေဘာတူညီခ်က္ ရယူရမည္ဆုိေသာ အခ်က္သို႔ ေျပာင္းလဲခဲ့ျခင္းမွာ အေပါင္း လကၡဏာေဆာင္သည့္ေျခလွမ္းတစ္ရပ္ ျဖစ္ခဲ့သည္ဟု သတ္မွတ္ရဖြယ္ရွိသည္။ သို႔ေသာ္ အဆိုပါျပင္ဆင္ခ်က္သည္ ၂ဝ၂ဝ ျပည့္ႏွစ္ေရာက္ရွိမွသာ စတင္ အသက္ဝင္လာမည္ျဖစ္သည့္အျပင္ အေမ ရိကန္ကဲ့သို႔ ကမၻာေပၚတြင္ စြန္႔ပစ္ပလတ္ စတစ္အမိႈက္မ်ားအမ်ားဆံုးတင္ပို႔ေနသည့္ ႏုိင္ငံကအဆုိပါသေဘာတူညီခ်က္အတြင္း ၌ ပါဝင္လက္မွတ္ေရးထိုးထားျခင္း မရွိ မႈမ်ားက စိန္ေခၚမႈမ်ားႏွင့္ဆက္လက္ရင္ ဆုိင္ရမည္ဟု သတိေပးသကဲ့သို႔ျဖစ္ေန သည္။ သို႔ေသာ္ Basel Convention က ထိုကဲ့သို႔ ျပင္ဆင္မႈမ်ား ျပဳလုပ္လိုက္ ျခင္းေၾကာင့္ တစ္ဦးခ်င္းဝင္ေငြျမင့္မား သည့္ႏိုင္ငံမ်ားအား ၄င္းတုိ႔၏အမိႈက္ ျပႆနာမ်ားအား ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏုိင္ငံမ်ားသို႔ တင္ပို႔ကာ ေျဖရွင္းျခင္းထက္ ကိုယ္ပိုင္ နည္းလမ္းမ်ားျဖင့္သာ ေျဖရွင္းသည့္ အေျခအေနသို႔ ေျပာင္းလဲလာေစရန္ေမွ်ာ္ လင့္ထားေၾကာင့္ သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့ သည္။ ဝင္ေငြျမင့္မားေသာဖြံ႕ၿဖိဳးၿပီးႏုိင္ငံ မ်ားမွ တင္ပို႔လုိက္ေသာ အမိႈက္မ်ားႏွင့္ ပလတ္စတစ္မ်ားသည္ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏုိင္ငံမ်ား အား ဝန္ပိေစျခင္းမ်ားအျပင္ အျခားဆိုး က်ိဳးသက္ေရာက္မႈမ်ားၾကံဳေတြ႕လာသည္ အထိအက်ိဳးသက္ေရာက္လာျခင္းေၾကာင့္ သတိျပဳကိုင္တြယ္ရမည့္အေနအထားသို႔ ေရာက္ရွိခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။
(Ref; Southeast Asia’s plastic waste problem By Danny Marks )
(ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္)