images
UN
UN
အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံမ်ားတြင္ တိုးပြားလာေသာ သတင္းတုျဖန္႔ခ်ိမႈ ထိန္းခ်ဳပ္ေရးလုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား
ျပည္႕ၿဖိဳးႏုိင္ Wednesday, 07 August 2019
ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ပိုင္းမ်ားအတြင္း၌ အေရွ႕ ေတာင္အာရွႏုိင္ငံမ်ားတြင္ လုပ္ၾကံဖန္တီး ထားသည့္သတင္းမ်ားႏွင့္ သတင္းတု မ်ားျဖန္႔ခ်ိမႈကို ထိန္းခ်ဳပ္ရန္ရည္ရြယ္သည့္ ဥပေဒသစ္မ်ား ျပ႒ာန္းမႈပိုမိုျပဳလုပ္လာ ခဲ့သည္။ ထိုကဲ့သို႔လုပ္ေဆာင္ျခင္း၏ ေနာက္ကြယ္တြင္ စဥ္းစားဖြယ္ရာအေၾကာင္း အရာမ်ားစြာ ပါရွိလ်က္ရွိသည္။ ထို႔အျပင္ အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသအတြင္း၌ ထိုကဲ့ သို႔လုပ္ေဆာင္ျခင္းေၾကာင့္ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ရွိမႈဆိုေသာအေၾကာင္း အရာအေပၚ မည္သည့္အက်ဳိးဆက္မ်ား ျဖစ္ေပၚေစမည္နည္းဟု သံုးသပ္ရမည့္ ျဖစ္စဥ္မ်ားလည္း ေပၚထြက္လာခဲ့သည္။
ၿပီးခဲ့သည့္ ဇြန္ ၂၅ရက္တြင္ စင္ကာပူ ႏုိင္ငံ၌ အြန္လိုင္းကိုအသံုးျပဳကာ လုပ္ၾကံ ထားသည့္အရာမ်ား ျဖန္႔ျဖဴးမႈျပဳလုပ္ျခင္း ကို တားဆီးကာကြယ္ရန္ ရည္ရြယ္သည့္ ဥပေဒသစ္တစ္ရပ္ ျပ႒ာန္းခဲ့သည္။ ဥပေဒ အတြင္း၌ ပါဝင္ေသာျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားအရ စင္ကာပူအစိုးရအဖြဲ႕ဝင္ဝန္ႀကီးမ်ားသည္ ျပည္သူမ်ား၏ အက်ဳိးစီးပြားကို ထိခိုက္ လာႏိုင္သည္ဟု ယူဆႏိုင္ေသာအရာမ်ား ကို ထိထိေရာက္ေရာက္ကာကြယ္ေဆာင္ ရြက္ခြင့္ ရရွိသြားသည္။ ၂ဝ၁၈ ခုႏွစ္ အတြင္း၌လည္း မေလးရွားႏုိင္ငံ၌ သတင္း တုမ်ားျဖန္႔ခ်ိမႈကို တားျမစ္ကာကြယ္ရန္ ရည္ရြယ္သည့္ဥပေဒတစ္ရပ္အား ျပ႒ာန္း ခဲ့သည္။ အဆိုပါဥပေဒသည္ အစိုးရပိုင္း မွ အတိုက္အခံပါတီမ်ားအား ထိန္းခ်ဳပ္ ကာကြယ္ရန္ရည္ရြယ္သည့္ဥပေဒျဖစ္ သည္ဟု ေဝဖန္ခံခဲ့ရသည္။ သို႔ေသာ္ နာဂ်စ္ရာဇက္ဦးေဆာင္သည့္ မေလးရွား အစိုးရသည္ ေရြးေကာက္ပြဲ၌ အႏိုင္ရရွိ ျခင္းမရွိဘဲ မေလးရွားဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ရာထူး အား တာဝန္ယူခဲ့ဖူးသည့္မဟာသီယာ မိုဟာမက္ဦးေဆာင္ေသာမဟာမိတ္ပါတီ မ်ားအား အေရးနိမ့္ခဲ့သည္။ မေလးရွား ႏုိင္ငံအတြင္း၌ အဆိုပါဥပေဒအေပၚ ေဝဖန္မႈမ်ားစြာ ေပၚထြက္ေနဆဲျဖစ္ကာ ေျပာင္းလဲျပင္ဆင္မႈမ်ားျပဳလုပ္ရန္ ေတာင္း ဆိုလ်က္ရွိေသာ္လည္း မေလးရွားလႊတ္ ေတာ္မ်ားတြင္ အာဏာရမဟာမိတ္ပါတီ မ်ားက အလံုးစံုလႊမ္းမိုးႏိုင္ျခင္းမရွိေသာ ေၾကာင့္ ျပင္ဆင္မႈမ်ားျပဳလုပ္ရန္ လြယ္ကူ ဖြယ္မရွိေပ။
စင္ကာပူႏွင့္မေလးရွားႏုိင္ငံမ်ားကဲ့သို႔ ပင္ အျခားအေရွ႕ေတာင္အာရွႏုိင္ငံမ်ား တြင္လည္း သတင္းတုျဖန္႔ခ်ိမႈမ်ားကို တားျမစ္ပိတ္ပင္ရန္ ရည္ရြယ္သည့္ဥပေဒ မ်ား ျပ႒ာန္းခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။ ထိုင္းႏုိင္ငံ တြင္ ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္က ျပ႒ာန္းခဲ့ေသာ ကြန္ ပ်ဴတာႏွင့္ဆက္ႏႊယ္သည့္ ရာဇဝတ္မႈ ဆိုင္ရာဥပေဒသည္ သတင္းတုျဖန္႔ခ်ိမႈ မ်ားကို တားျမစ္ကန္႔သတ္ရန္ရည္ရြယ္ သည့္ဥပေဒဟု ဆိုခဲ့သည္။ အဆိုပါဥပေဒ အတြင္း၌ ပါဝင္သည့္ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားအရ ထိုင္းတည္ဆဲအစိုးရမ်ားအေနျဖင့္ မွားယြင္း သည့္သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားျဖစ္သည္ ဟု ယူဆႏုိင္ေသာလုပ္ရပ္မ်ားကို က်ဴး လြန္သူတိုင္းအား ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းကာ အေရးယူခြင့္ရွိမည္ျဖစ္သည္။ ဖိလစ္ပိုင္ ႏုိင္ငံတြင္လည္း ၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္အတြင္း၌ သတင္းတုျဖန္႔ခ်ိမႈမ်ားကို တားျမစ္ကန္႔ သတ္ႏုိင္ရန္ ရည္ရြယ္သည့္ဥပေဒတစ္ရပ္ ျပ႒ာန္းႏိုင္ရန္အတြက္ အထက္လႊတ္ေတာ္ တြင္ ေဆြးေႏြးသံုးသပ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ သည္။
ေဆြးေႏြးသံုးသပ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ ရာ၌ မွားယြင္းသည့္သတင္းအခ်က္ အလက္မ်ားအား ေဝမွ်ျခင္း၊ ေရးသား ထုတ္ေဝျခင္း၊ ျဖန္႔ျဖဴးျခင္း၊ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေစရန္ ရည္ရြယ္ေဆာင္ရြက္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိပါက ရာဇဝတ္မႈအျဖစ္ သတ္မွတ္ကာ အေရးယူမႈမ်ား ျပဳလုပ္ ရန္ ရည္ရြယ္သည့္အခ်က္မ်ားပါဝင္ခဲ့ သည္။ ထိုင္းႏုိင္ငံအတြင္း၌ ျဖစ္ပြားခဲ့ ေသာ ျဖစ္စဥ္အခ်ဳိ႕တြင္ ထိုင္းဘုရင္ႏွင့္ ေတာ္ဝင္မိသားစု၏ ဂုဏ္သိကၡာက်ဆင္း ေစရန္ ရည္ရြယ္ေသာလုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား အား အြန္လိုင္းကိုအသံုးျပဳ၍ လုပ္ေဆာင္ ေၾကာင္း ထင္ရွားျခင္းေၾကာင့္ အနည္း ဆံုးေထာင္ဒဏ္ ၁၅ႏွစ္မွ အမ်ားဆံုး ေထာင္ဒဏ္တစ္သက္အထိ ခ်မွတ္ခဲ့ေသာ ျဖစ္စဥ္မ်ားလည္း ပါဝင္ခဲ့သည္။ ဖိလစ္ပိုင္ ႏိုင္ငံအတြင္း၌လည္း အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းမွ သတင္းတုျဖန္႔ခ်ိသည္ဟု သတ္မွတ္ႏုိင္ သူမ်ားကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္အေရးယူရန္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ေသာ ျဖစ္စဥ္မ်ားအား ျမင္ေတြ႕ ခဲ့ရသည္။
အေရွ႕ေတာင္အာရွႏုိင္ငံမ်ားရွိ အစိုးရ အခ်ဳိ႕သည္ အမ်ဳိးသားလံုျခံဳေရးအား ထိပါးေစသည့္အေျခအေနသို႔ ေရာက္ရွိ လာသည္ဟု အေၾကာင္းျပကာ ဥပေဒ အသစ္မ်ား ျပ႒ာန္းရာ၌ သတင္းတုျဖန္႔ခ်ိ မႈျပဳလုပ္သည္ဟု ယူဆႏုိင္ေသာလုပ္ရပ္ မ်ားအား ရာဇဝတ္မႈအျဖစ္ သတ္မွတ္ကာ အေရးယူရန္ ရည္ရြယ္ေသာဥပေဒမ်ား လည္း ပါရွိလာခဲ့သည္။ အဆိုပါဥပေဒ မ်ား ျပ႒ာန္းျခင္းသည္ ႏုိင္ငံသားမ်ား အား မွန္ကန္သည့္သတင္းအခ်က္အလက္ မ်ား ရရွိေစ႐ံုသာမက လူမႈေရးက႑ တြင္ မလိုလားအပ္ေသာမတည္ၿငိမ္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚမလာေစရန္ အကာအကြယ္ေပး ႏိုင္ျခင္း၊ ျပည္ပႏုိင္ငံမ်ားက ျပည္တြင္း ရွိ ႏုိင္ငံေရးက႑တြင္ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္ မႈ မျပဳလုပ္ႏုိင္ေစရန္ တားဆီးႏိုင္ျခင္း ဆိုသည့္ အားသာခ်က္မ်ား ပိုင္ဆိုင္ေစ သည္ဟု အေရွ႕ေတာင္အာရွႏုိင္ငံမ်ားရွိ အစိုးရအမ်ားစုက ေျဖရွင္းခဲ့ၾကသည္။ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏုိင္ငံမ်ားတြင္ လက္ရွိ ျဖစ္ေပၚလ်က္ရွိေသာ အေျခအေနမွန္မ်ား အရ သတင္းရင္းျမစ္အမ်ားစုသည္ ဆိုရွယ္ မီဒီယာမ်ားကို အေျခခံသည့္အေနအထား သို႔ ေရာက္ရွိေနသည္ဟု ေတြ႕ရွိရမည္ ျဖစ္သည္။ ဆိုရွယ္မီဒီယာမ်ား၏ အခန္း က႑ျမင့္တက္လာမႈႏွင့္အတူ သတင္း စီးဆင္းမႈႏွင့္ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈမ်ားသည္ ဆိုရွယ္မီဒီ ယာမ်ားအား မွီခိုမႈႀကီးမားသည့္လားရာ သို႔ ေျပာင္းလဲလာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ အေရွ႕ ေတာင္အာရွႏုိင္ငံမ်ားတြင္ လူသံုးအမ်ား ဆံုးဆိုရွယ္မီဒီယာအျဖစ္ ရပ္တည္လ်က္ ရွိေသာ Facebook သည္ သတင္းရယူ မႈႏွင့္ျဖန္႔ခ်ိမႈမ်ားအတြက္ အဓိကအက်ဆံုး အေနအထားသို႔ ေရာက္ရွိခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။
(Ref; 'Fake News', The Law and Self-Censorship in Southeast Asia by Elvil Ong And Isbel Chew)
(ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္)