images
UN
UN
ဝတ္စားဆင္ယင္မႈႏွင့္စိတ္အလွ
Sunday, 01 September 2019
တစ္ေန႔က သတင္းစာတစ္ေစာင္မွာ ဗီဒီယို႐ုပ္ရွင္မင္းသမီးသ႐ုပ္ေဆာင္တစ္ဦး နဲ႔ ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းတာကို ဖတ္လိုက္မိ တယ္။
အဲဒီမင္းသမီးက ွနထပ က်တဲ့ ဖက္ ရွင္ေတြဝတ္လို႔ လူေတြစိတ္ဝင္စားျခင္း ခံေနရသူျဖစ္တယ္။ သူ႔ကိုအဝတ္အစား နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဆင္ဆာျဖတ္ခံရတာကို ဘယ္လိုခံစားရလဲ လို႔ေမးတဲ့အခါ သူက အခုလို ေျဖပါတယ္။
''ဒီဇာတ္ကားမွာ ကိုယ္ပါဝင္ရတဲ့ ဇာတ္ေကာင္နဲ႔လိုက္ဖက္မယ့္ ဝတ္စား ဆင္ယင္မႈမ်ဳိးေတြ ပါဝင္ခဲ့တာပါပဲ။ ဒါ ေပမဲ့ တခ်ဳိ႕ဇာတ္ဝင္ခန္းေတြမွာ ဆင္ဆာ ျဖတ္ခံထိတဲ့အတြက္ေတာ့ စိတ္မေကာင္း ျဖစ္မိပါတယ္။ ဒီဇာတ္ထဲကမိန္းကေလး လိုမ်ဳိးကအျပင္မွာဆိုရင္လည္းရင္အဟိုက္ ေတြ ေဘာင္းဘီတိုေတြက ဝတ္ေနၾကတာ ပဲေလ။ ဝမ္းကြာတား ေဘာင္းဘီဝတ္ တယ္ဆိုတာကလည္း အရမ္းႀကီး ထူး ဆန္းတာမ်ဳိးမဟုတ္ေတာ့ဘူး။ ႏိုက္ကလပ္ သြားတယ္ဆိုရင္လည္း ဘယ္သူမွ လံုလံု ၿခံဳၿခံဳ မသြားၾကဘူးေလ။ အားလံုးက မေပၚ့တေပၚေလးေတြ ဝတ္သြားၾကတာ ပါပဲ''
ဝတ္စားဆင္ယင္ထံုးဖြဲ႕မႈနဲ႔ ပတ္သက္ ၿပီး သေဘာထားကြဲလြဲတယ္ဆိုတာ အဆန္းတၾကယ္ကိစၥေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။ စာေရးသူတို႔ ငယ္ငယ္ကလည္း စာေရး သူတို႔ မိဘေတြ၊ အဘိုးအဘြားေတြနဲ႔ ေျပာၾကဆိုၾကတာေတြ ရွိခဲ့တာပါပဲ။ အထူးသျဖင့္ မိန္းကေလးေတြရဲ႕ ဝတ္စား ဆင္ယင္ပံုနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေျပာၾကဆိုၾက တာေတြ ရွိပါတယ္။ မိန္းကေလးေတြက ေခ်ာင္ေခ်ာင္ခ်ိခ်ိနဲ႔ ဝတ္လို႔ေကာင္းတယ္ ထင္ရင္ လူႀကီးသူမေတြက ျဖစ္ကတတ္ ဆန္းႏိုင္လြန္းတယ္လို႔ထင္တယ္။ မိန္း ကေလးေတြက ခ်စ္စရာေလးလို႔ ထင္တဲ့ အဝတ္အစားေတြကို လူႀကီးသူမေတြက စိတ္ကိုႏႈိးဆြေပးတဲ့ အဝတ္အစားေတြလို႔ ယူဆၾကတယ္။ ေပါေပါေလာေလာနဲ႔ ဝယ္လို႔ရတဲ့ အဝတ္အစားေတြကို လူႀကီး သူမေတြက တိုနံ႔နံ႔အဝတ္အစားေတြလို႔ ယူဆတယ္။
အသက္အရြယ္ရလာတဲ့ စာေရးသူ လည္း ဒီေန႔ဒီေခတ္လူငယ္တခ်ဳိ႕ရဲ႕ ဝတ္ စားဆင္ယင္ပံုေတြၾကည့္ၿပီး ဘဝင္မက် တာေတြရွိပါတယ္။သည္းခံၿပီး ဖတ္႐ႈေပး ၾကပါ။ မိန္းကေလးေတြရဲ႕ အေရာင္ဆိုး ထားတဲ့ ဆံပင္နီၾကန္႔ၾကန္႔ကို သေဘာ မေတြ႕မိဘူး။ ေယာက်္ားေလးေတြ နား ကပ္ဝတ္တာကိုလည္း ဘဝင္မက်ဘူး။မိန္းကေလးေတြ အေရာင္ဆိုးထားတဲ့ ဆံပင္နီၾကင္ၾကင္ကို သေဘာမေတြ႕မိ တာကေတာ့ ဆံပင္နဲ႔ပတ္သက္ရင္ ပိ တုန္းေရာင္ ေကသာဆိုတာကိုပဲ ၾကားခဲ့ ဖူးတာေလ။ နီၾကန္႔ၾကန္႔ ဆံပင္ အေရာင္ကစာေရးသူတို႔ျမန္မာမိန္းကေလး ေတြရဲ႕မူလဆံပင္အေရာင္ မဟုတ္ပါဘူး။အဲဒီနီၾကင္ၾကင္ ဆံပင္ေတြစၿပီး ေပၚ လာတုန္းက 'ပန္းရန္ေက'ဆိုၿပီး ေနာက္ ေျပာင္ေခၚဆိုတာကို ၾကားဖူးပါတယ္။ ပန္းရန္လုပ္ဖို႔ မဆလာသယ္ရတဲ့ မိန္းက ေလးေတြခမ်ာ သူတို႔ရဲ႕ ဆံပင္ကို မၿဖီး မလိမ္း မျပင္မဆင္ႏိုင္တဲ့အတြက္ သူတို႔ ေလးေတြရဲ႕ ဆံပင္အေရာင္က နီၾကန္႔ ၾကန္႔ ျဖစ္ေနရွာတယ္ေလ။
ေယာက်္ားေလးေတြနားကပ္ဝတ္တာ ကိုလည္း သေဘာမေတြ႕ျဖစ္မိတယ္။


စာေရးသူတို႔ငယ္႐ြယ္စဥ္အခါက အဲဒါ မ်ဳိးေတြမေတြ႕ရဘူးေလ။ ရာဇဝင္ထဲမွာ ေတာ့ဖတ္ခဲ့ဖူးပါရဲ႕။ အဲဒါကေတာ့ ေတာင္ငူဘုရင္ တပင္ေရႊထီး ဟံသာဝတီ ပဲခူးက ေရႊေမာ္ေဓာဘုရားမွာ နားကပ္ ပန္ဖို႔ နားသတာကို ဖတ္ခဲ့ဖူးပါတယ္။ရန္သူ႔နယ္ေျမထဲမွာ နားသတာျဖစ္တဲ့ အတြက္ သူရဲေကာင္းေတြကို ေရြးခ်ယ္ ၿပီး ေရႊေမာ္ေဓာဘုရားမွာ သြားေရာက္ နားသခဲ့တယ္။ အဲဒါကိုအားက်ၿပီး လူ ငယ္ေလးေတြ နားကပ္ဝတ္တာလားလို႔ ေတြးမိပါရဲ႕။ ဒါေပမဲ့ သူတို႔ေလးေတြ ကိုၾကည့္မိျပန္ေတာ့လည္း တပင္ေရႊထီး လိုဟုတ္ပံုမရ။ ေပ်ာ့စိေပ်ာ့ညက္နဲ႔၊ အဆိုး ဆံုးကေတာ့ မိန္ကေလးေရာ ေယာက်္ား ေလးေတြပါ အစုတ္အၿပဲေတြကို တမင္ တကာ ရွာေဖြဝယ္ယူ ဝတ္ဆင္ၾကတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဂ်င္းေဘာင္းဘီအစုတ္အၿပဲ ေတြကို ဝင့္ဝင့္ၾ<ြကားၾ<ြကားနဲ႔ ဝတ္ဆင္ၾက တယ္။ အစုတ္အၿပဲေတြကို ဖက္ရွင္တစ္ခု အျဖစ္ဝတ္ဆင္တာဟာ သ႐ုပ္ပ်က္တာ လို႔ ပဲယူဆမိပါတယ္။ အဲဒါကို မႏွစ္ၿမိဳ႕ မိတာကလည္းအေၾကာင္းရွိတယ္။ နိမိတ္ မရွိ နမာမရွိဆိုတဲ့စကားကို ၾကားဖူးၾကပါ လိမ့္မယ္။ ဟိုတုန္းကေတာ့ စာေရးသူ အဲဒါေတြကို သိပ္ၿပီးအယံုအၾကည္မရွိ ဘူး။ အတိတ္တို႔နိမိတ္တို႔ ဆိုတာေတြကို သိပ္ၿပီးမယံုဘူး။ တစ္ေလာက သူငယ္ခ်င္း တစ္ဦးရဲ႕ ေျပာစကားေၾကာင့္ အတိတ္၊ နိမိတ္္ စတာေတြကိုဂ႐ုစိုက္လာမိတယ္။
စာေရးသူ သူငယ္ခ်င္းက စာေရးသူ ကို အခုလိုေျပာတယ္။
''ငါတို႔ သံုးေနတဲ့ပိုက္ဆံက က်ပ္ ျပားျဖစ္ေနလို႔လားေတာ့မသိဘူး။ ငါတို႔ လည္း က်ပ္လိုက္ျပားလိုက္နဲ႔ ျဖစ္ေန တယ္''။
စာေရးသူသူငယ္ခ်င္းေျပာမွ အတိတ္ နိမိတ္ေတြကို သတိထားမိၿပီး စာအုပ္ေတြ မွာလွန္ေလွာရွာေဖြဖတ္႐ႈမိပါေတာ့တယ္။
''ဇမၺဴဒီပါလက်္ာေတာင္ကြၽန္း နိမိတ္ ထြန္း''တဲ့၊ နိမိတ္ဆိုတာတစ္စံုတစ္ရာျဖစ္ လာမွာကိုႀကိဳတင္ၿပီးျပသတဲ့အေၾကာင္း အရိပ္ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုတယ္။ ဇမၺဴဒီပါ လက်္ာေတာင္ကြၽန္းမွာ အတိတ္နိမိတ္ေတြ ႀကိဳတင္ျဖစ္ေပၚတတ္လို႔ အတိတ္နိမိတ္ ကို အေလးထားသင့္တယ္လို႔ဆိုတယ္။အဲဒီေတာ့ အစုတ္အျပဲကို ဝင့္ဝင့္ၾ<ြကား ၾ<ြကားနဲ႔ဝတ္ဆင္ၿပီး လမ္းသလားေနၾက တာဟာ ဘယ္လိုအတိတ္နိမိတ္ကိုေဆာင္ ေနသလဲဆိုတာ စဥ္းစားသာၾကည့္ၾကပါ ေတာ့။ အစုတ္အျပဲေတြဟာ ၾကမ္းသုတ္၊ လက္သုတ္အဆင့္မွာမရွိဘဲ ပြဲလမ္းသဘင္ အခမ္းအနားေတြမွာ တင့္ေတာင့္တင့္တယ္ ျဖစ္ေနတာဟာ လြဲမွားေနမႈပဲျဖစ္ပါတယ္။
တစ္ေန႔က အလုပ္ကိစၥတစ္ခုနဲ႔ ေရႊ ျပည္သာဘက္ကို ကားစီးၿပီးထြက္လာ ခဲ့တယ္။ မီးပိြဳင့္တစ္ခုမွာ မီးနီေနလို႔ကား ရပ္ထားတုန္းမွာ ကားေမာင္းတဲ့သူက ေရွ႕မွာရပ္ထားတဲ့ကားကိုလက္ညႇိဳးထိုးၿပီး အခုလိုေျပာလိုက္ပါတယ္။''အဲဒါလည္း တစ္ဒုကၡပဲ'' သူဘာကိုဆိုလိုမွန္း စာေရး သူ မသိဘူး။ သူက ဆက္ၿပီးေျပာပါ တယ္။
''ေက်ာမွာတက္တူးထိုးထားေတာ့ ေနခ်စ္ခ်စ္ေတာက္ပူလည္း အက်ႌမဝတ္ ႏိုင္၊ မိုးသဲသဲမဲမဲ ရြာလည္း အက်ႌ မဝတ္ႏုိင္ ျဖစ္ေနၾကတာေလ''။ အဲဒီ ေတာ့မွ စာေရးသူသေဘာေပါက္မိတယ္။ေရွ႕မွာရပ္ထားတဲ့ကားရဲ႕ ေနာက္ဘက္မွာ ထိုင္ေနတဲ့လူငယ္တစ္ဦးက အက်ႌဝတ္ မထားဘူး။ ေက်ာျပင္တစ္ျပင္လံုးမွာ လည္းတက္တူးေတြထိုးထားတာကို ေတြ႕ ရပါတယ္။ ကားေမာင္းတဲ့သူက အခုလို ေျပာေသးရဲ႕။ ''တခ်ဳိ႕က်ျပန္ေတာ့လည္း လက္ေမာင္းမွာ တက္တူးထိုးထားေတာ့ ခ်မ္းရင္ေတာင္ လက္ျပတ္ကေလးပဲ ဝတ္ၾကတယ္။ တက္တူးထိုးတာက လည္း အခန္႔မသင့္ရင္ အဖုအပိမ့္ေတြ ထြက္တတ္ေသးတယ္'' သူေျပာတာကို နားေထာင္ရင္း အဲဒါေတြဟာ ယဥ္ေက်း မႈလား၊ တလြဲဆံပင္ေကာင္းတာလားလို႔ စာေရးသူ ေတြးမိတယ္။ တလြဲဆံပင္ ေကာင္းတယ္ဆိုတာကေတာ့ မလိုတဲ့ေန ရာမွာ ဆံပင္ေကာင္းေနတာကိုဆုိလိုတာ ပါ။
အဲဒီလိုအေရးအရာ မဟုတ္တာေတြ ကို စြန္႔စားတာ၊ ႀကိဳးစားတာ၊ ထူးခြၽန္တာ ေတြကို တလြဲဆံပင္ေကာင္းတယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။ဝတ္စားဆင္ယင္မႈဆိုတာက ကိုယ့္ရဲ႕ ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြးအေပၚမွာလည္း သက္ေရာက္မႈရွိပါတယ္။ အဲဒါနဲ႔ပတ္ သက္ၿပီး မဟာၿမိဳင္ေတာရဆရာေတာ္ ဦးေဇာတိကက ''ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြး ျမင့္မားေစရန္'' ဆိုတဲ့စာအုပ္ထဲမွာ ေအာက္ပါအတိုင္း ဖတ္လိုက္ရပါတယ္။
''ကိုယ့္ရဲ႕ ဏနမ်သညေူငအပ ကိုယ္ရည္ ကိုယ္ေသြးပိုေကာင္းလာဖို႔ အစစအရာရာ စဥ္းစားပါ။ ဆံပင္ထားပံု၊ အဝတ္အစား ဝတ္ပံု၊ ေျပာပံု ဆိုပံု၊ ျပဳမူက်င့္ၾကံပံု၊ ေနထိုင္သြားလာပံု၊ စကားလံုးအသံုး အႏႈန္း၊ လူအမ်ားႏွင့္ ဆက္ဆံပံုက အစ သတိထားပါ။ ေပါ့ေပါ့တန္တန္မလုပ္ပါ နဲ႔။ အထူးသျဖင့္ အခုေခတ္ကေလးေတြ သူတို႔ဝတ္ပံုစားပံုၾကည့္ရတာ သူတို႔ ဏန-မ်သညေူငအပ ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြးကိုသူတို႔ ဖ်က္ဆီးသလိုျဖစ္ေနတယ္''။
စကားပံုတစ္ခုကိုလည္းသတိရမိပါရဲ႕၊ ''ေတာင္းမွာအကြပ္၊ လူမွာအဝတ္''တဲ့။ ရက္လုပ္ထားတဲ့ေတာင္းေတြမွာ အနား ကြပ္တာက အေရးပါသလို လူတစ္ဦး တစ္ေယာက္မွာလည္းဝတ္စားဆင္ယင္ ထံုးဖြဲ႕မႈကအေရးပါ အရာေရာက္ပါတယ္။အနားကြပ္ထားတဲ့ေတာင္းက ေသသပ္ ခိုင္ခံ့သလို ေနရာဌာနအလိုက္ သင့္တင့္ ေလ်ာက္ပတ္တဲ့အဝတ္ကို ဝတ္ဆင္သူ ဟာ တင့္တယ္ခံ့ညားတယ္လို႔ ဆိုလို တာပဲျဖစ္တယ္။ အစုတ္အျပဲေတြကို တခမ္းတနားဝတ္ဆင္တာ၊ တက္တူးထိုး ထားတဲ့အတြက္ ေက်ာဗလာက်င္းေနတာ ေတြဟာ ဝတ္စားဆင္ယင္မႈကို ဂ႐ု မစိုက္အေလးမထားရာ ေရာက္ေနတယ္။ဝတ္စားဆင္ယင္ေနထိုင္မႈမွာ နေမာ္နမဲ့ ေပါ့ေပါ့ဆဆ မျပဳလုပ္သင့္ပါဘူး။
လိင္ကိုအသားေပးတဲ့ ဝတ္စားဆင္ ယင္မႈမ်ဳိးကုိေရွာင္ၾကဥ္သင့္တယ္။အဲဒီလို ဝတ္ဆင္တာဟာတျခားသူေတြ အာ႐ံုစိုက္ တာကို ခံခ်င္လြန္းတာ၊ ကိုယ္လုပ္ခ်င္ရာ ကိုယ္လုပ္တာမ်ဳိး သေဘာသက္ေရာက္ ေနတယ္။ မလံု႔ တလံု ဝတ္ဆင္တဲ့မိန္း ကေလးေတြကို လူအေတာ္မ်ားမ်ားက မေလးစားခ်င္ၾကဘူး။ အဝတ္အစားဝယ္ ဖို႔ စမ္းဝတ္တဲ့အခါမွာလည္း မွန္ထဲမွာ ေတြ႕ရတာကိုပဲအဟုတ္မထင္သင့္ပါဘူး။အဝတ္အစားတခ်ဳိ႕ဟာ မွန္ထဲမွာဣေျႏၵ ရွိပံုေပၚေပမယ့္လည္း ထိုင္တဲ့အခါ ကုန္း တဲ့အခါမွာ ဣေျႏၵမရွိေတာ့ဘူး။ အဲဒါ ေၾကာင့္ မိဘေတြကိုျဖစ္ေစ ရင့္က်က္တဲ့ မိန္းကေလးမိတ္ေဆြကိုျဖစ္ေစ ေမးစမ္း ၾကည့္သင့္တယ္လို႔ ဆိုတယ္။ အစြန္း မေရာက္တဲ့ေခတ္နဲ႔ ေလ်ာ္ညီတဲ့ ဝတ္ဆင္ မႈကို ျပဳလုပ္သင့္ပါတယ္။
ဝတ္စားဆင္ယင္မႈကို မိန္းကေလး ေရာ ေယာက်္ားေလးပါ ဂ႐ုစိုက္သင့္ပါ တယ္။ မိန္းကေလးတစ္ဦးအေနနဲ႕ မလံု မျခံဳဝတ္ဆင္တာဟာ ဟီရိၾသတၱပၸကင္းမဲ့ ေစပါတယ္။ သူတစ္ပါးကို ရာဂစိတ္ျဖစ္ ေပၚေစတတ္တယ္။ ရာဇဝတ္မႈကို တိုး ပြားေစတယ္။ မုဒိမ္းမႈတခ်ဳိ႕မွာ က်ဴးလြန္ သူအေပၚကိုပဲ အျပစ္ဆိုလို႔ မရတာေတြ ရွိပါတယ္။ ဝတ္စားဆင္ယင္မႈ၊ လ်ပ္ေပၚ ေလာ္လီမႈနဲ႔ အေနအထိုင္ မဆင္ျခင္မႈ ေတြလည္း ပါဝင္ပတ္သက္ေနတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ဝတ္စား ဆင္ယင္မႈကို ေပါ့ေပါ့တန္တန္ သေဘာ မထားသင့္ပါဘူး။
စာေရးသူတို႔ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ ဝတ္ စားဆင္ယင္မႈနဲ႔ လူမႈဆက္ဆံေရးဟာ အရွက္အေၾကာက္ကို အေျခခံပါတယ္။အဲဒါကို သတိမျပဳဘဲ ႏိုင္ငံရပ္ျခားလို မလံု႔တလံုဝတ္တာ၊ လူေရွ႕သူေရွ႕မေရွာင္ အရွက္အေၾကာက္ကင္းမဲ့စြာျပဳမူဆက္ဆံ တာဟာ မျပဳလုပ္သင့္တဲ့ ကိစၥရပ္ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ယဥ္ေက်းမႈဆိုတဲ့ ႀကီး က်ယ္တဲ့ စကားလံုးကို မသံုးခ်င္ပါဘူး။လုပ္သင့္သလား၊ မလုပ္သင့္ဘူးလား ဆို တာကိုေတာ့ စဥ္းစားခ်င့္ခ်ိန္ေစခ်င္ တယ္။
ကိုယ္က်င့္တရား၊ စာရိတၱတရားေတြ ပ်က္ျပားဆုတ္ယုတ္လာတဲ့အခါ ဟီရိ ၾသတၱပၸ ဆိုတဲ့ အရွက္အေၾကာက္ေတြ ကင္းမဲ့လာတတ္ပါတယ္။ အဲဒီအခါမွာ ျဖစ္ခ်င္တိုင္းျဖစ္ေနတာေတြကို ေတြ႕ရ ၾကံဳရသလို ပ်က္ခ်င္တိုင္းပ်က္ေနတာကို လည္း ေတြ႕ရၾကံဳရပါေတာ့တယ္။ အဲဒါ ဟာလူတိုင္းအတြက္ ေကာင္းမြန္တဲ့ အစဥ္ အလာမဟုတ္ပါဘူး။ ဝက္သတၱဝါဟာ မစင္က်င္ႀကီးကို စားရမွာမ႐ြံသလို ဟီရိ ဆိုတဲ့ အရွက္တရားကင္းမဲ့သူ အေန နဲ႔လည္း မေကာင္းမႈ ဒုစ႐ိုက္လုပ္ရမွာကို မရွက္ေတာ့ဘူး။ ပိုးဖလံဟာ မီးေရာင္ကို ေရႊေတာင္ထင္မွတ္ၿပီး မီးအပူကို အေသခံ တိုးပါတယ္။ အဲဒီလိုပါပဲ ၾသတၱပၸဆိုတဲ့ အေၾကာက္တရား မရွိသူေတြအေနနဲ႔ မေကာင္းမႈ ဒုစ႐ိုက္လုပ္ရမွာကိုလည္း မေၾကာက္ေတာ့ပါဘူး။
အလွအပဆိုတဲ့ေနရာမွာ ႐ုပ္အလွနဲ႔ စိတ္အလွဆိုၿပီး ႏွစ္မ်ိဳးႏွစ္စားရွိပါတယ္။႐ုပ္အလွက အဓိက အေၾကာင္းတရား မဟုတ္ပါဘူး။ စိတ္အလွကသာ အဓိက အေၾကာင္းတရား ျဖစ္ပါတယ္။ ႐ုပ္လွ ေအာင္ေငြေၾကးအကုန္အက်ခံၿပီး ျပဳလုပ္ လို႔ ရႏိုင္ေပမယ့္လည္း စိတ္လွေအာင္ ဆိုရင္ေတာ့ ေငြေၾကးအကုန္အက်ခံၿပီး ျပဳလုပ္လို႔မရပါဘူး။ ကိုယ့္ရဲ႕စိတ္ဓာတ္ ကို ကိုယ့္ဘာသာႀကိဳးစားျပဳျပင္မွပဲရမယ္ ဆိုတာကုိ သေဘာေပါက္ နားလည္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။