images
UN
UN
သစ္သီးစားသူတုိင္း မလြဲမေသြလိုက္နာသင္႕သည္႕ အခ်က္အလက္မ်ား
ေပါက္ေပါက္ Monday, 09 September 2019
သစ္သီးမ်ားသည္ သဘာဝအတိုင္း အမွ်င္ဓာတ္၊ ဗီတာမင္ႏွင့္ သတၱဳဓာတ္ အမ်ဳိးမ်ဳိးစသည့္ လူ႕ခႏၶာကိုယ္အတြက္ သက္ေစာင့္ဓာတ္မ်ား ေပါၾကြယ္ဝသျဖင့္ ကိုယ္တြင္းကိုယ္ပ က်န္းမာေရးအတြက္ ေရာဂါအမ်ဳိးမ်ဳိးကုစားရာတြင္ အက်ဳိး ေက်းဇူးမ်ားစြာျဖစ္ထြန္းေစသည္။ ၄င္း သက္ေစာင့္ဓာတ္မ်ားအျပင္ သစ္သီးမ်ား သည္ ကယ္လိုရီနည္းပါးေသာေၾကာင့္ ျပင္းထန္ေသာေရာဂါမ်ား ျဖစ္ႏိုင္ေျခကို လည္းေလွ်ာ့ခ်ေပးသည္။ ထို႔ျပင္သစ္ သီးမ်ားကို ပံုမွန္စားသံုးသူမ်ားသည္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ေလ်ာ့က်ႏိုင္ေျခအလား အလာပိုမ်ားၿပီး မွတ္ဉာဏ္ပိုမိုေကာင္းမြန္ ေစႏိုင္ေၾကာင္းႏွင့္ အာ႐ံုစူးစိုက္မႈကို လည္း အားေကာင္းေစေၾကာင္း ေလ့လာ ေတြ႕ရွိရသည္။
သို႕ေသာ္ သစ္သီးမ်ားကိုအခ်ိန္မေရြး စားသံုးျခင္းသည္ မွန္ကန္ေသာနည္း လမ္းမဟုတ္ေပ။ သစ္သီးမ်ားစားသံုးရန္ အေကာင္းဆံုးအခ်ိန္ႏွင့္ သစ္သီးစားသံုး ျခင္းအား လံုးဝေရွာင္ရွားသင့္သည့္အခ်ိန္ ကိုသိဖို႕လိုအပ္ေၾကာင္း က်န္းမာေရး သုေတသီမ်ားက ေအာက္ပါအတိုင္း အထူးအၾကံျပဳထားသည္။

သစ္သီးစားရန္ အသင့္ေလ်ာ္ဆံုးအခ်ိန္
*************************************
ဗီတာမင္အမ်ဳိးမ်ဳိး၊ သတၱဳဓာတ္မ်ား ႏွင့္ျပည့္ဝေနေသာ သစ္သီးမ်ားကိုစား သံုးရန္ အေကာင္းမြန္ဆံုးနည္းလမ္းသည္ ဗိုက္ဆာေနခ်ိန္ ေရတစ္ခြက္ျဖင့္စားသံုး ျခင္းျဖစ္သည္။ သစ္သီးဝလံေတြစားသံုး ရန္ အသင့္ေလ်ာ္ဆံုးအခ်ိန္မ်ားမွာ -
(၁) နံနက္အိပ္ရာထ ေရေသာက္ ၿပီးခ်ိန္
(၂) ေန႕လယ္ (သို႕မဟုတ္) ညစာ ထမင္းမစားခင္ တစ္နာရီခန္႔ အလို၊
(၃) ေန႕လယ္(သို႕မဟုတ္) ညစာ ထမင္းစားၿပီးေနာက္ အခ်ိန္ ႏွစ္နာရီအၾကာ
စသည့္အခ်ိန္မ်ားျဖစ္ၾကသည္။

အထက္ေဖာ္ျပပါ အခ်ိန္သံုးမ်ဳိး အနက္ သစ္သီးစားရန္ အေကာင္းဆံုး အခ်ိန္သည္ အမွတ္စဥ္(၁)ျဖစ္ေသာ နံနက္ အိပ္ရာထခ်ိန္ ျဖစ္သည္။ အေၾကာင္းမွာ နံနက္ပိုင္းတြင္ လူသားတို႕၏ခႏၶာကိုယ္ စနစ္သည္ အားအင္ျပည့္ဝေနၿပီး အစာ ေျခစနစ္ကလည္း အသီးမွ သၾကားဓာတ္ ကိုလ်င္ျမန္စြာ ေခ်ဖ်က္ကာ ခႏၶာကိုယ္က လိုအပ္ေသာ အာဟာရဓာတ္အားလံုးကို စုပ္ယူႏိုင္ေရး အကူအညီေပးသည္။ ဓာတ္တိုးဆန္႕က်င္ပစၥည္းမ်ားလည္း ၾကြယ္ဝသျဖင့္ သစ္သီးမ်ားသည္ လူသား တို႔ခႏၶာကိုယ္က ေရာဂါပိုးမ်ားကို တိုက္ ဖ်က္ရာတြင္ အကူအညီေပးၿပီး ပ်က္စီး ေနေသာဆဲလ္မ်ားႏွင့္ ေရာင္ရမ္းမႈမ်ား ကိုလည္းဖယ္ရွားေပးႏိုင္သည္။ စြမ္းအင္ ကိုျဖည့္ဆည္းေပးသျဖင့္ အားကစားေလ့ က်င့္မႈႏွင့္ ေယာဂ (Yoga) မလုပ္မီႏွင့္ ၄င္းကိုယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္းမ်ား လုပ္ၿပီး ခ်ိန္တြင္ငွက္ေပ်ာသီး၊ သရက္သီးမ်ား စားေပးသင့္သည္။
အထက္ေဖာ္ျပပါအခ်ိန္သံုးမ်ဳိးအနက္ အမွတ္စဥ္(၂)ႏွင့္ အမွတ္စဥ္(၃) အခ်ိန္ တို႕သည္ သစ္သီးစားသင့္ေသာ အခ်ိန္ ျဖစ္ၿပီး ထမင္းစားခ်ိန္ႏွင့္ သစ္သီးစား ခ်ိန္ကို အခ်ိန္ကာလတစ္ခုစီျခားၿပီးမွသာ စားေပးသင့္သည္။ အေၾကာင္းမွာ ထမင္း စားၿပီးၿပီးခ်င္း သစ္သီးမ်ားစားပါက အမွ်င္ဓာတ္ၾ<ြကယ္ဝေသာ ၄င္းသစ္သီး မ်ားေၾကာင့္ အစာေျခစနစ္ကိုႀကီးစြာ ေသာ အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ေစႏိုင္သည္။ အထူးသျဖင့္အစာအိမ္၊ အူလမ္းေၾကာင္း မေကာင္းသူမ်ားႏွင့္ အစာေၾကညက္ရန္ ခက္ခဲသူမ်ား (ဝမ္းမီးမေကာင္းသူမ်ား) တြင္အူလမ္းေၾကာင္းပိတ္ဆို႕၍ အဆိပ္ သင့္ျခင္းကို ျဖစ္ေစသည္။
သန္႕ရွင္းလတ္ဆတ္ေသာ ေၾသာ္ဂဲနစ္ သစ္သီးဝလံေတြက အဆိပ္အေတာက္ ေျပေစျခင္း၊ ခႏၶာကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ေစ ျခင္း၊ သက္ရွည္က်န္းမာေစျခင္း၊ က်န္း မာစြာဘဝေနထိုင္မႈကိုပံံ့ပိုးျခင္း စသည့္ အက်ဳိးေက်းဇူးမ်ားစြာ ေပးစြမ္းႏိုင္သည္။ ထို႕ျပင္ဗိုက္ဆာေနခ်ိန္ (အစာအိမ္ေဟာင္း ေလာင္းျဖစ္ေနခ်ိန္)တြင္ သစ္သီးေတြစား ျခင္းက ဆံပင္ျဖဴျခင္းကိုသက္သာေစ ေၾကာင္း၊ ဦးေခါင္းထိပ္ေျပာင္ျခင္းျဖစ္ ႏိုင္ေျခအလားအလာကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္ ေၾကာင္း၊ စိတ္ဖိစီးမႈကိုထိန္းခ်ဳပ္ေပး ႏိုင္ေၾကာင္း၊ မ်က္ကြင္းညိဳျခင္းကိုသက္ သာေစေၾကာင္း စသည္ျဖင့္က်န္းမာေရး ႏွင့္ အစားအေသာက္ကြပ္ကဲမႈဆိုင္ရာ သုေတသီမ်ားက အၾကံျပဳထားၾကသည္။

သစ္သီး(လံုးဝ)မစားသင့္ဆံုးအခ်ိန္
**********************************
ထမင္းစားေနခ်ိန္သို႕မဟုတ္ ထမင္း စားၿပီးၿပီးခ်င္း သစ္သီးကိုအခ်ိဳပြဲအျဖစ္ တြဲဖက္စားသံုးေသာ အေလ့အထသည္
က်န္းမာေရးအတြက္လြန္စြာမွားယြင္း ေသာအေလ့အက်င့္ဆိုးတစ္ခုျဖစ္သည္။ အေၾကာင္းမွာ ထမင္းစားၿပီးခါစခ်က္ ခ်င္းဆိုသလို အသီးတစ္ခုခုကိုဆက္ တိုက္စားမိပါက သို႕မဟုတ္ ေၾကညက္ ခဲေသာဟင္းအဆီအႏွစ္မ်ားႏွင့္ သစ္သီး ကိုတြဲဖက္စားမိပါက သစ္သီးႏွင့္ ၄င္း ထမင္းဟင္းမ်ားေပါင္းစပ္ဓာတ္ျပဳကာ ဂက္စ္(gas)ထြက္လာၿပီး အစာအိမ္ကို အခ်ဥ္ေဖာက္ေစသည္။ ထိုအခါမ်ဳိးတြင္ 'ဖရဲသီးစားၿပီးတိုင္းေလခ်ဥ္တက္တယ္'၊ 'ပန္းသီးစားတဲ့အခါတိုင္း ေလပြလာ တယ္'၊ 'ငွက္ေပ်ာသီး စားၿပီးတာနဲ႕ ဗိုက္နာသလိုလိုျဖစ္ေနလို႔ သန္႕စင္ခန္း ဝင္ရတယ္'စသည္ျဖင့္ ခံစားရသည့္ သာဓကမ်ားစြာျဖစ္ေစတတ္သည္။ တစ္ ခ်ိန္တည္းမွာပင္ ၄င္းအစာေတြ ပုပ္သိုး ေဆြးျမည့္သြားကာ အစာေျခလမ္း ေၾကာင္း၊ အစာအိမ္ႏွင့္ အူသိမ္အူမမ်ားကို ျပႆနာျဖစ္ေစသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ဗိုက္ထဲ တြင္မည္သည့္အစာမွ်မရွိေသာအခ်ိန္ (အစာအိမ္ေဟာင္းေလာင္းျဖစ္ေနေသာ အခ်ိန္)တြင္သာ သစ္သီးမ်ားကိုစားသံုး သင့္ပါသည္။
ထို႔ျပင္ ဝမ္းမီးမေကာင္းသူမ်ားအေန ျဖင့္ ညဘက္သစ္သီးမ်ားစားသံုးျခင္း သို႕မဟုတ္ အိပ္ရာမဝင္မီစားသံုးျခင္း ကလည္း က်န္းမာေရးကိုေကာင္းက်ဳိး ထက္ ဆိုးက်ဳိးကုိသာ ျဖစ္ေစနိုင္သည္။ သစ္သီးမ်ားက ေသြးတြင္းသၾကားဓာတ္ ကိုျမင့္တက္ေစၿပီး အိပ္စက္မႈကိုေႏွာင့္ ယွက္ႏိုင္သည္။

အေကာင္းဆံုးေရြးခ်ယ္မႈ
**************************
က်န္းမာေရးအက်ိဳးေက်းဇူးအမ်ားဆံုး ရရွိေစရန္ သစ္သီးမ်ားကိုအခြံအပါအဝင္ လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္စားသံုးသင့္သည္။ အေျခာက္ခံျခင္းႏွင့္ ေဖ်ာ္ရည္စုပ္ထုတ္ ျခင္းျဖင့္ ဗီတာမင္ႏွင့္ အမွ်င္ဓာတ္မ်ား ဆံုး႐ံႈးသြားသည္။ သစ္သီးမွရေသာ အမွ်င္ဓာတ္ကို လူ႕ခႏၶာကိုယ္ကလိုအပ္ေန သည္။ အေၾကာင္းမွာအမွ်င္ဓာတ္က လူသားတို႕အတြက္ နာရီေပါင္းမ်ားစြာ ဗိုက္ျပည့္ေနသလို တင္းတိမ္ေရာင့္ရဲမႈ ကိုခံစားရေစၿပီး ကယ္လိုရီစားသံုးမႈကို ထိန္းခ်ဳပ္ေပးကာ ကုိယ္အေလးခ်ိန္ ေလ်ာ့က်ေရးအတြက္ မ်ားစြာအေထာက္ အကူျဖစ္ေစသည္။ လူသားတို႕က်န္းမာ ေရးသင့္တင့္မွ်တေစရန္အတြက္ သဘာဝ တရားႀကီးက ဥတုရာသီအလိုက္ ရာသီ ေပၚသီးႏွံမ်ားကိုအဆင္သင့္ေပၚထြန္းေပး လ်က္ရွိသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ရာသီေပၚသီးႏွံ မ်ားစားသံုးျခင္းကလည္း အေကာင္းဆံုး ေရြးခ်ယ္မႈျဖစ္သည္။

ဗိုက္ဆာေနခ်ိန္စားသံုးသင့္ေသာသစ္သီးမ်ား
********************************************
ကီဝီသီးတြင္ ပိုတက္စီယမ္၊ မဂၢနီစီ ယမ္၊ ဗီတာမင္အီး၊ အမွ်င္ဓာတ္တို႔ပါရွိ သျဖင့္ က်န္းမာေရးကိုဘက္စံုေကာင္းမြန္ ေစသည္။ ထို႔ျပင္ ကီဝီသီးထဲတြင္ ပါရွိ ေသာ ဗီတာမင္စီက လိေမၼာ္သီးထက္ ႏွစ္ဆမွ်ပုိမိုပါရွိသည္။
ပန္းသီးထဲတြင္ဗီတာမင္စီပါဝင္မႈမမ်ား လွေသာ္လည္း က်န္းမာေရးအတြက္ မရွိ မျဖစ္ဓာတ္တိုးဆန္႕က်င္ပစၥည္းမ်ားႏွင့္ ဖေလဗိုႏိြဳက္ဓာတ္ေပါင္းစုတို႔ ပါရွိေနၾက သည္။ ထို႕ေၾကာင့္ အူမႀကီးကင္ဆာ၊ ႏွလံုးေရာဂါႏွင့္ ေလျဖတ္ျခင္းစသည့္ ေရာဂါမ်ားျဖစ္လာႏိုင္ေျခအလားအလာ ကို ေလ်ာ့ပါးသက္သာေစသည္။
စေတာ္ဘယ္ရီသီးက ဓာတ္တိုးဆန္႕ က်င္ပစၥည္းျမင့္မားေသာအသီးျဖစ္၍ ကင္ဆာေရာဂါမ်ားကိုကာကြယ္ေပးႏိုင္ သည္။ မလိုလားအပ္ေသာ free radicals မ်ားကိုတိုက္ထုတ္ေပးၿပီး ေသြးေၾကာမ်ား ပိတ္ဆို႕ျခင္းမွလည္းကာကြယ္ေပးႏိုင္သည္။
တစ္ေန႕လွ်င္ လိေမၼာ္သီးႏွစ္လံုး ပံုမွန္စားေပးျခင္းျဖင့္ အေအးမိျခင္းကို လံုးဝမျဖစ္ေစႏိုင္ေတာ့ေပ။ လိေမၼာ္သီးက အက္စစ္ဓာတ္ၾကြယ္ဝေသာ္လည္း ခႏၶာ ကိုယ္အတြက္အယ္လ္ကာလီမွ်တေစသျဖင့္ ကိုလက္စထေရာက်ေစျခင္း၊ဆီးေက်ာက္ ေၾကေစျခင္း၊ အူမႀကီးကင္ဆာျဖစ္ႏိုင္ ေျခအလားအလာကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးျခင္း စသည့္ ေကာင္းက်ဳိးမ်ားစြာကို ေပးစြမ္း ႏိုင္သည္။
ဖရဲသီးမွာခြန္အားျပည့္ glutathione ဓာတ္ေတြအေျမာက္အျမားပါ ရွိသည့္ အျပင္ ကင္ဆာမ်ားကို တိုက္ထုတ္ေပး ေသာ lycopene ဓာတ္ရရွိရာ အရင္း အျမစ္ျဖစ္သည္။ ထို႕ျပင္ ဖရဲသီးတြင္ ေရဓာတ္ ၉၂ ရာခိုင္ႏႈန္းျဖင့္ ဖဲြ႕စည္းထား သျဖင့္ ကိုယ္ခံစြမ္းအားကို တိုးတက္ျမင့္ မားေစသည္။
မာလကာသီးႏွင့္ သေဘၤာသီးစသည့္ အသီးႏွစ္မ်ိဳးစလံုးထဲတြင္ ဗီတာမင္စီ ၾကြယ္ဝစြာ ပါရွိေနၾကသည္။ မာလာကာ သီးမွာ အမွ်င္ဓာတ္ၾကြယ္ဝစြာပါရွိ၍ ဝမ္း ခ်ဳပ္ျခင္းမွကာကြယ္ေပးသည္။ သေဘၤာ သီးထဲတြင္ပါရွိေနေသာ ကယ္႐ိုတင္း ဓာတ္က မ်က္စိအားေကာင္းေစသည္္။