images
UN
UN
ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေရြးေကာက္ခံဒီမိုကေရစီစနစ္ႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ
ျပည္႕ၿဖိဳးႏုိင္ Wednesday, 11 September 2019
(ယမန္ေန႔မွအဆက္)
ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္သမၼတအျဖစ္ ေရြး ခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ခံရရန္အတြက္ လႊတ္ ေတာ္မ်ားတြင္ ေနရာအမ်ားစုအႏုိင္ရထား ရန္ မလိုအပ္သည့္အျပင္ ၫြန္႔ေပါင္းဖြဲ႕ကာ ေထာက္ခံမႈမ်ဳိး ရရွိရန္လည္း လိုအပ္ျခင္း မရွိေပ။ ထို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ၫြန္႔ ေပါင္းအစိုးရတစ္ရပ္ေပၚထြက္လာရန္ ျဖစ္ႏိုင္ေျခနည္းပါးသည္ဟုသာ သတ္ မွတ္ရမည္ျဖစ္သည္။
(ခ) ေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္ဆိုင္ေသာ
အစဥ္အလာမ်ား ခုိင္မာေစျခင္း
ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ရာစုႏွစ္ဝက္ခန္႔ ေရြးေကာက္ခံဒီမိုကေရစီစနစ္ႏွင့္ ေဝးကြာ ခဲ့ေသာအေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ လက္ရွိ အခ်ိန္တြင္ ေရြးေကာက္ပြဲကို အေျချပဳ သည့္ ဒီမိုကေရစီစနစ္ႏွင့္ဆက္စပ္ေနေသာ အစဥ္အလာမ်ားႏွင့္လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား ခုိင္မာေအာင္ ႀကိဳးပမ္းေနရသည့္အေန အထားတြင္သာ ရွိေနသည္။ ၁၉၅ဝ ျပည့္ ႏွစ္ေနာက္ပိုင္းတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၌ အမ်ား ယံုၾကည္လက္ခံခဲ့သည့္ ေရြးေကာက္ပြဲ ႏွစ္ႀကိမ္သာ က်င္းပခဲ့သည္ဟု သတ္မွတ္ ရမည္ျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ဆိုင္ေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ားအပါအဝင္ တပ္မေတာ္ အား ထင္သာျမင္သာရွိသည့္အဆံုးအျဖတ္ ေပးႏိုင္ခြင့္မ်ား ေပးအပ္ထားျခင္းေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ သည္ အေျခခံသေဘာတရားမ်ားအရ ဒီမိုကေရစီစံႏႈန္းမ်ားႏွင့္ မကိုက္ညီေသာ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ား ပါဝင္ေနဆဲျဖစ္သည္ဟု သံုးသပ္ၾကသည္။ လာမည့္ ၂ဝ၂ဝ ျပည့္ ႏွစ္တြင္ က်င္းပမည့္ေရြးေကာက္ပြဲကို ဗဟိုျပဳကာ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ဆိုင္ေသာ အျမင္ ခ်င္းဖလွယ္မႈမ်ား၊ အျငင္းအခံုျဖစ္မႈမ်ား ေပၚထြက္လာခဲ့ပါက အံ့အားသင့္ဖြယ္မရွိ ပါ။
ႏုိင္ငံအတြင္းရွိ ေဒသအခ်ဳိ႕တြင္ တိုက္ ပြဲမ်ား ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိေသာ္လည္း ေရြး ေကာက္ခံမဟုတ္သည့္အေျခအေနမွ တစ္ ႏုိင္ငံလံုး၏ ၾသဇာအာဏာကို ခ်ဳပ္ကိုင္ သြားဖြယ္ရွိသူမ်ဳိး ေပၚထြက္လာႏုိင္သည့္ လားရာမ်ဳိး ျမင္ေတြ႕ရျခင္းမရွိေသးေပ။ ႏုိင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ဦးေဆာင္ ေသာ လက္ရွိအစိုးရဘက္မွ ခ်မွတ္လိုက္ ေသာဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားသည္ ေက်နပ္ လက္ခံဖြယ္အေနအထား၌ အစဥ္အျမဲရွိ ေနျခင္း မရွိေသာ္လည္း တပ္မေတာ္ အေနျဖင့္ အာဏာသိမ္းယူျခင္းကဲ့သို႔ လုပ္ ရပ္မ်ဳိးကို လုပ္ေဆာင္ရန္ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ နည္းပါးသည္ဟု သတ္မွတ္ရဖြယ္ရွိသည္။ ဒီမိုကေရစီအစဥ္အလာမ်ား၊ အမူအက်င့္ မ်ား အားေကာင္းျခင္းမရွိေသးသည့္အျပင္ နက္႐ိႈင္းသည့္အကြဲအျပဲမ်ားပါ ျဖစ္တည္ ေနသည့္ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေရြးေကာက္ပြဲ ကို ဗဟိုျပဳသည့္ျဖစ္စဥ္မ်ား ျဖစ္ေပၚလာ ႏိုင္သည္။ ေရြးေကာက္ပြဲကို ဗဟိုျပဳသည့္ ျဖစ္စဥ္မ်ားသည္ ႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံေရးတည္ ၿငိမ္မႈကို ထိခိုက္မလာေစရန္ သတိျပဳရ မည္ျဖစ္သည္။ ေရြးေကာက္ပြဲကို အေျချပဳ သည့္ ဒီမိုကေရစီစနစ္သည္ ၉၆ပါးေရာဂါ အားလံုးကို ေပ်ာက္ကင္းေစသည့္ေဆးမ်ဳိး မဟုတ္ေသာေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္ ပိုမိုၿငိမ္းခ်မ္းေသာ၊ သည္းခံရင့္က်က္မႈ ျပည့္ဝေသာႏုိင္ငံအျဖစ္သို႔ အလိုအေလ်ာက္ ေရာက္ရွိမည္မဟုတ္ပါ။
ထို႔အျပင္ ဒီမို ကရက္တစ္ ဦးတည္ရာမ်ား နည္းပါးစြာ ျဖင့္ ခရီးဆက္မည္ဆိုပါက တည္ၿငိမ္ ေသာ တိုးတက္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚလာမည္ ဟု ယူဆရန္လည္း လြယ္ကူမည္မဟုတ္ ေပ။
၂ဝ၂ဝျပည့္ႏွစ္တြင္ က်င္းပမည့္ေရြး ေကာက္ပြဲလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားတြင္ အနာဂတ္ တြင္ ဒီမိုကရက္တစ္လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ပိုမို အားေကာင္းလာေရးကို အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစမည့္ အခြင့္အလမ္းမ်ား ဖန္တီးႏုိင္ ေရးကို ဦးစားေပးသင့္သည္။ ဗမာတိုင္း ရင္းသားအမ်ားစုေနထိုင္ေသာ တိုင္းေဒသ ႀကီးမ်ားတြင္ အားေကာင္းမႈမ်ား ဆက္ လက္ပိုင္ဆိုင္ထားျခင္းေၾကာင့္ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္အေနျဖင့္ အာဏာ ဆက္လက္ဆုပ္ကိုင္ထားႏိုင္ရန္ အေလး သာဖြယ္ရွိေနသည္။ သို႔ေသာ္ ေခါင္းေဆာင္ ပိုင္းအဆင့္တြင္ အားၿပိဳင္မႈနည္းပါးမႈမ်ား သည့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းႏွင့္ ႏုိင္ငံေရးအရ အျမင္မတူညီမႈမ်ား ရွိသင့္သည့္အပိုင္း မ်ားအေပၚ အက်ဳိးသက္ေရာက္ေစမည္ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ဒီမိုကေရစီစနစ္အေပၚ ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရမႈ ရွိျခင္းဆိုေသာ အေၾကာင္းအရာအား ယိုင္နဲ႔သြားေအာင္ တြန္းအားေပးသကဲ့သို႔ျဖစ္လာႏုိင္သည္ကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားရမည္ျဖစ္သည္။ တစ္ ခ်ိန္တည္းတြင္ တည္ၿငိမ္မႈရွိေရးသည္ လည္း အေရးႀကီးသည့္လုိအပ္ခ်က္တစ္ ရပ္အျဖစ္ ရွိေနမည္ျဖစ္ကာ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုး တက္မႈေဖာ္ေဆာင္ေရး၊ ေရြးေကာက္ပြဲ အတြက္ လုပ္ေဆာင္ရမည့္အင္စတီက်ဳရွင္း မ်ား ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိေရး၊ လုပ္ထံုး လုပ္နည္းမ်ားႏွင့္အညီ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ေရး ဆိုေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ားအတြက္ မျဖစ္မေနလုိအပ္သည့္ အေျခအေနတြင္ လည္း ရွိေနမည္ျဖစ္သည္။ ၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္ တြင္ က်င္းပခဲ့ေသာေရြးေကာက္ပြဲတြင္ မဲစာရင္းေကာက္ခံမႈမ်ား၊ အတည္ျပဳမႈ မ်ား၊ မဲဆႏၵရွင္မ်ားအား သိသင့္သိထိုက္ သည္မ်ားကို သင္ၾကားေပးမႈလုပ္ေဆာင္ ျခင္းမ်ား၊ မဲေပးမႈျပဳလုပ္ရာတြင္ လံုျခံဳ စိတ္ခ်ရမႈရွိေစမည့္လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့ျခင္းသည္ အထက္ပါ လိုအပ္ခ်က္အား ျဖည့္ဆည္းေပးႏုိင္ခဲ့ျခင္း ေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ေရြးေကာက္ပြဲေစာင့္ ၾကည့္ေရးအဖြဲ႕မ်ားသည္ ၂ဝ၂ဝ ျပည့္ႏွစ္ ၌ က်င္းပမည့္ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ျမန္မာ ႏိုင္ငံ၏ ေရြးေကာက္ပြဲစနစ္ႏွင့္ဆိုင္ေသာ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားတြင္ တိုးတက္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးျခင္းျဖင့္ အနာဂတ္ကာလတြင္ ေပၚထြက္လာႏုိင္ သည့္ စိန္ေခၚမႈမ်ားအား ရင္ဆိုင္ရာတြင္ အေထာက္အကူျဖစ္ေစရန္ ကူညီႀကိဳးပမ္း ေပးသင့္သည္။ အေရးအႀကီးဆံုးအခ်က္ မွာ ေရြးေကာက္ပြဲလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားအား ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရမႈရွိသည္ဟု မ်ဳိးဆက္ သစ္မ်ားက လက္ခံသြားေအာင္ေဆာင္ ရြက္ႏုိင္ေရးျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ေဆာင္ရြက္ ႏုိင္မွသာလွ်င္ ဒီမိုကေရစီစနစ္အတြက္ အဓိကအက်ဆံုးျဖစ္သည့္ ေရြးေကာက္ ပြဲမ်ား၏ အခန္းက႑အေပၚ မ်ဳိးဆက္ သစ္လူငယ္မ်ားက ယံုၾကည္လက္ခံလာ မည္ျဖစ္သည္။
(Ref; Peace and Electoral Democracy in Myanmar By ICG)
(ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္)