images
UN
UN
တန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္ညႏွင့္ ေဆးဖက္ဝင္မဲဇလီပင္ေလးမ်ားအေၾကာင္း
ေပါက္ေပါက္ Monday, 04 November 2019
မဲဇလီဆိုသည္မွာ ရြက္ေပါင္းအရြက္ ရွိ၍အဝါေရာင္အပြင့္မ်ားအခ်ိန္လိုက္ဖူး ပြင့္သည့္ပင္ေစာက္ႀကီးတစ္မ်ဳိး(အရြက္၊ အဖူးစသည္ကို ဟင္းလ်ာအျဖစ္စားသံုး ၿပီး အရသာခါး၍ေဆးဖက္ဝင္သည္)ဟု မဲဇလီႏွင့္ပတ္သက္၍ ျမန္မာအဘိဓာန္ တြင္ ဖြင့္ဆိုထားပါတယ္။
မဲဇလီပင္အေၾကာင္းကိုေရးလွ်င္ တန္ ေဆာင္မုန္းလအေၾကာင္းကိုလည္း ခ်န္ ထား၍မျဖစ္ႏိုင္ေပ။
တန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္ေန႔မွာ ျမတ္ စြာဘုရားရွင္က ရာဇျဂိဳဟ္ျပည့္ရွင္ အဇာ တသတ္မင္းႏွင့္အေပါင္းပါတို႔အား သာမ ညဖလသုတ္ေဟာၾကားသည့္ေန႔ထူးေန႔ ျမတ္ျဖစ္ပါတယ္။ တန္ေဆာင္မုန္းလ ျပည့္ညမွာ ဆီးႏွင္း၊ ျမဴ၊ တိမ္၊ သူရိန္၊ မီးခိုးစသည့္ ငါးမ်ဳိးကင္းစင္ေနတာ ေၾကာင့္ ထက္ေကာင္းကင္တစ္ခြင္လံုး ၾကည္လင္ကာ နကၡတ္တာရာစံုထြန္း လင္းေနပါတယ္။ မပီဝိုးဝါးေသးမႊားတဲ့ ၾကတၱိကာၾကယ္(ေခၚ)ေဖ်ာက္ဆိပ္ၾကယ္ စုေလးမ်ားလည္း လင္းလက္ခြင့္ရတဲ့ ညျဖစ္ပါတယ္။ မဇၥ်ိမေဒသမွလာတဲ့ သာရေကာမုဒိေဆးက်မ္းအရ၊တန္ေဆာင္ မုန္းလျပည့္ည သန္းေခါင္ယံလမင္းႀကီး ဝိုင္းစက္ျပည့္ဝန္းေနစဥ္ ၾကတၱိကာနကၡတ္ ႏွင့္စန္းယွဥ္၍ ပု႑ာတိထီ (ေဗဒင္အေခၚ တိထီ ၁၅ လံုးအတြင္း) ေဆးပင္ အေပါင္းကို ေစာင့္ေရွာက္ေသာ
နတ္တို႔ သည္ မဲဇလီပင္ေစာင့္နတ္မင္းႀကီးထံလာ ေရာက္ခစားၾကသည္ဟု ဆိုပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ထိုအခ်ိန္မွာ မဲဇလီကို ေဆးဖက္ဝင္ေအာင္စီရင္ျခင္းဟာ အခ်ိန္ အခါေကာင္းတစ္ရပ္လို႔ဆိုႏိုင္ပါတယ္တဲ့။ ဒါေၾကာင့္လည္း တန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္ ေန႕ည ၁၂ နာရီတိတိအခ်ိန္ကို ေဆး ေပါင္းခတဲ့ညရဲ႕ အျမင့္ဆံုး၊ အစြမ္းထက္ ဆံုးအခ်ိန္လို႔သတ္မွတ္ၿပီး တိုင္းရင္းေဆး ဆရာႀကီးမ်ားက ေဆးဝါးမ်ဳိးစံုကို ေဖာ္ စပ္ေလ့ရွိၾကပါတယ္။
မဲဇလီႏွင့္က်န္းမာေရး
႐ုကၡေဗဒအမည္အရ Cassiasiamea Linn မ်ဳိးရင္းျဖစ္ပါတယ္။ ၁ဝဝ ဂရမ္ အေလးခ်ိန္ရွိတဲ့ မဲဇလီဖူးႏွင့္ အရြက္တို႔ ကို ေဆးသိပၸံနည္းအရ ဓာတ္ခြဲစမ္းသပ္ ၾကည့္ရာ၊ ကယ္လိုရီ ၁ဝဝ၊ ပ႐ိုတင္း ၇ ဒသမ ၁ ဂရမ္၊ အဆီဓာတ္ ၁ ဒသမ သုညဂရမ္၊ ကစီဓာတ္ ၁၇ ဒသမ ၉ ဂရမ္၊ ထံုးဓာတ္ ၄၄ ဒသမ၁ မီလီဂရမ္၊ သံဓာတ္ ၁ ၇ဒသမ သုည မီလီဂရမ္၊ ဗီတာမင္ ေအအိုင္ ယူ ၁၄၅ဝဝ၊ ဗီတာ မင္ဘီဝမ္း သုည ဒသမ ၄ မီလီဂရမ္၊ ဗီတာမင္ဘီတူး သုည ဒသမ ၆၉ မီလီ ဂရမ္၊ ႏိုင္ယာစင္ ၁ ဒသမ ၃ မီလီဂရမ္၊ ဗီတာမင္စီ ၁ဝ၁ မီလီဂရမ္တို႔ အသီးသီး ပါရွိၾကပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဟင္းသီးဟင္း ရြက္မ်ားမွာ ရွားရွားပါးပါးေတြ႕ရခဲေသာ ေဆးဖက္ဝင္ glycosides, terpenoids, tannins, saponins, flavonoids ႏွင့္ steroids ေတြလည္းပါရွိၾကပါေသးတယ္။
ခ်ဳိ၊ ဆိမ့္၊ ဖန္အရသာ သံုးမ်ဳိး ေရာ ျပြမ္း၍ ခါးသက္သက္အရသာလႊမ္းမိုး ေသာ မဲဇလီပင္မွာ အာေပါဓာတ္ႀကီး စိုး၍ ဝါေယာဓာတ္ပူးတြဲပါရွိေနတာေၾကာင့္ ေရွးတိုင္းရင္းသမားေတာ္ႀကီးမ်ားကျမန္မာ့ ႐ိုးရာေဆးၿမီးတိုအျဖစ္ အိပ္မေပ်ာ္ျခင္း၊ ေသြးတက္ျခင္း၊ ႐ုပ္ရည္ခန္းေျခာက္ျခင္း၊ အသက္႐ႈျ>ြပန္ ေခ်ာင္းေရာင္ျခင္း၊ ေခ်ာင္း ေျခာက္ဆိုးျခင္းစတဲ့ ေရာဂါမ်ားအတြက္ ကုသေပးခဲ့ၾကပါတယ္။ အိႏိၵယႏိုင္ငံမွာ ေတာ့ ကာလသားေရာဂါ ရွန္ကာနာကို မဲဇလီရြက္ျဖင့္ ကုသေလ့ရွိပါတယ္။ သမ္းေဝၿပီး အိပ္မေပ်ာ္ျခင္းအတြက္ မဲဇလီဖူးကို သုပ္၍စားက ႏွစ္ႏွစ္ၿခိဳက္ ၿခိဳက္ အိပ္ေပ်ာ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ပါးစပ္ အတြင္း အပူထြက္ျခင္း၊ သြားဖံုးေရာင္ ျခင္းတို႔အတြက္ မဲဇလီရြက္ႏွင့္ အပြင့္တုိ႔ ကို ခပ္က်က်ျပဳတ္၍ ငံုေပးပါက သက္ သာေပ်ာက္ကင္းႏိုင္ပါတယ္။ မ်က္စိနာ ျခင္းအတြက္ မဲဇလီျမစ္ကို ေသြး၍ မ်က္စိ တစ္ဝိုက္ကြင္းေပးပါ။ ကနခိုေစ့စား၍ ဝမ္းသြားလြန္ျခင္းအတြက္ မဲဇလီျမစ္ကို ထန္းလ်က္ႏွင့္ ျပဳတ္၍ ေသာက္ေပးျခင္း ျဖင့္ ဝမ္းရပ္တန႔္ပါလိမ့္မယ္။
ေခ်ာင္းဆုိး၊ ရင္က်ပ္၊ လည္ေခ်ာင္း နာျခင္းတို႔အတြက္ မဲဇလီရြက္ႏွင့္ မုရား ႀကီးရြက္တို႔ကို ဆတူေရာ၍ သံုးခြက္ တစ္ခြက္တင္က်ဳိၿပီးေနာက္ ငံုေပးျခင္းျဖင့္ သက္သာေပ်ာက္ကင္းႏိုင္ပါတယ္။ ကေလးမ်ား သန္ထပါက မဲဇလီရြက္ လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္ေထာင္းရည္(သတၱဳ ရည္)ႏွင့္
သံပရာရည္ေရာစပ္ တိုက္ေပး ျခင္းျဖင့္ သန္က်ေစႏုိင္ပါတယ္။ ဝမ္း ခ်ဳပ္ၿပီး စျမင္းခံျခင္းအတြက္ မဲဇလီဖူး ကိုျပဳတ္၍ တို႔စရာအျဖစ္စားေပးပါက ဝမ္းမွန္၍ ေလသက္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ကင္း၊ ပုရြက္ဆိတ္စတဲ့အဆိပ္ရွိ သတၱဝါ ေတြအကိုက္ခံရပါက မဲဇလီရြက္ကို ႀကိတ္၍ ဒဏ္ရာေပၚအံုေပးပါက အဆိပ္ ေျပေစပါတယ္။ ႏွင္းခူအစိုအတြက္ မဲဇလီရြက္ကို သံပရာရည္ႏွင့္ႀကိတ္၍ ႏွင္းခူေပၚအံုျခင္း၊မဲဇလီရြက္ျပဳတ္ရည္ျဖင့္ ဖန္ရည္ေဆးေပးျခင္းတို႔ ျပဳလုပ္ေပးပါ။
အမ်ဳိးသမီးမ်ား မ်က္ႏွာေပၚတြင္ မီး ယပ္ကြက္ထြက္ျခင္းအတြက္ မဲဇလီပြင့္ (သို႔မဟုတ္) အရြက္ကို အေျခာက္လွန္း အမႈန္႔ႀကိတ္၍ ေရျဖင့္ေဖ်ာ္ၿပီး လိမ္းေပး ပါ။ မဲဇလီရြက္ျပဳတ္ရည္ျဖစ္ေစ၊ အရြက္ ကို အေျခာက္လွန္းအမႈန္႔ႀကိတ္၍ျဖစ္ေစ ပ်ားရည္ႏွင့္ေရာစပ္စားေပးပါက ေသြး သားသန္႔စင္၍ အားအင္ျပည့္ၿဖိဳးေစပါ တယ္။ မဲဇလီဖူးထဲတြင္ပါရွိေသာ သဘာဝ အခါးဓာတ္က အသည္းအားေကာင္း ေစ ပါတယ္။ အစာေျခစနစ္ကိုေကာင္းမြန္ ေစ႐ုံသာမက ပ်ဳိ႕အန္ျခင္း၊ အက္စစ္ဆန္ တက္၍ေလခ်ဥ္တက္ျခင္း၊ ရင္ပူျခင္းတို႔ ကို သက္သာေစပါတယ္။
ခႏၶာကိုယ္အတြက္လိုအပ္ေသာ ပ႐ုိ တင္းဓာတ္ကိုျဖည့္တင္းေပးျပီး ကိုယ္ ခႏၶာႀကီးထြားမႈကိုေကာင္းစြာအေထာက္ အပ႔ံေပးပါတယ္။ အူမႀကီးကို ေကာင္း စြာအလုပ္လုပ္ေစလို႕ ဝမ္းေပ်ာ့ေပ်ာ့သြား ေစပါတယ္။ ထို႔ျပင္ အူမၾကီးႏွင့္ အူသိမ္ အူမမ်ားထဲရွိ တုတ္ေကာင္/သန္ေကာင္ စတဲ့ ကပ္ပါးေကာင္မ်ားကို ဖယ္ရွားေပး လို႔ အူကိုသန႔္စင္ေစပါတယ္။ ကစီဓာတ္ ၾ<ြကယ္ဝစြာပါရွိျခင္းေၾကာင့္ ခႏၶာကိုယ္ တြင္းဇီဝျဖစ္စဥ္ကိုေကာင္းက်ိဳးျပဳပါတယ္။သရက္ရြက္ထဲရွိေကာင္းေသာဆဲလ္အသစ္ မ်ားကို တိုးပြားေစတာေၾကာင့့္၊ သရက္ ရြက္ကိုက်န္းမာေစပါတယ္။ မဲဇလီဖူးထဲ တြင္ပါရွိေသာ သဘာဝအဆီဓာတ္က ခႏၶာကုိယ္ထဲရွိမေကာင္းေသာဓာတ္မ်ား ကို ေလာင္ကြၽမ္းေစပါတယ္။
အစြမ္းထက္ဓာတ္တိုးဆန္႕က်င္ပစၥည္း မ်ားအျပင္ ပိုလီဖီေနာဓာတ္မ်ားပါရွိသျဖင့့္ ခႏၶာကိုယ္အတြက္ မလိုလားအပ္ေသာ ဖရီးရယ္ဒီကယ္မ်ားကို သုတ္သင္ဖယ္ ရွားေပးတာေၾကာင့္ အူမၾကီးကင္ဆာ၊ အစာအိမ္ကင္ဆာေရာဂါမ်ား မျဖစ္ေစ ႏိုင္ပါ။ မဲဇလီဖူးထဲတြင္ပါရွိေသာ သတၱဳ ဓာတ္ေပါင္းစုမ်ားက သူငယ္နာ အ႐ိုးေပ်ာ့ ေရာဂါကိုကာကြယ္ေပးတာေၾကာင့္ ေမြး ဖြားလာေသာ ကေလးမ်ားတြင္ ပိုလီယုိ ေရာဂါမျဖစ္ေစရန္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ သည့္အေနျဖင့္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္မ်ား မဲဇလီဖူးကိုမျဖစ္မေနစားသံုးသင့္ပါတယ္။
ဓာတ္ခြဲစမ္းသပ္ခ်က္မ်ားအရ မဲဇလီ ဖူး၊ ရြက္၊ ပြင့္ထဲတြင္ပါရွိေသာ အာဟာရ ဓာတ္မ်ားက ဟင္းႏုနယ္တြင္ ပါရွိေသာ အာဟာရဓာတ္မ်ားႏွင့္ အလားတူတယ္ လို႔ ဆိုပါတယ္။
ေဆးဖက္ဝင္တဲ့ မဲဇလီဖူးသုပ္
အိမ္ရွင္မမ်ားဟာ တန္ေဆာင္မုန္းလ ျပည့္ေန႔ နံနက္ကတည္းက ေစ်းထဲမွာ မဲဇလီဖူးအစည္းေလးေတြ ဝယ္လာၿပီး ခ်စ္ခင္ရတဲ့မိသားစုကို သုပ္ေကြၽးေလ့ ရွိၾကပါတယ္။
တန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္ညမွာ ကာလ သားေတြဟာ အိမ္တကာ၊ လမ္းတကာမွ ပစၥည္းမ်ားကို ဟိုဟိုဒီဒီ ေနရာေရႊ႕ကာ စေနာက္ေလ့ရွိၾကတဲ့ 'က်ီးမႏိုးပြဲ' သုိ႔ မဟုတ္'ေစာရပြဲ'ဟာလည္း ခ်စ္စရာ့ျမန္မာ့ ႐ုိးရာဓေလ့ေလးပါ။ေဆးေပါင္းခတဲ့ တန္ ေဆာင္မုန္းလျပည့္ညေလးမွာ မိသားစု ေတြ ေပ်ာ္ရႊင္စြာဝိုင္းဖြဲ႕ကာ မဲဇလီဖူးသုပ္ ေလးစားရင္း ေရာဂါဘယကင္းေဝးၾက ပါေစလို႔ ဆႏၵျပဳရင္း။