images
UN
UN
ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားတြင္ အသံုးျပဳသည့္ ဆိုက္ဘာလံုျခံဳေရးစနစ္အား ခ်ဳိးေဖာက္ကာ ၾကားဝင္စြက္ဖက္ရန္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့သည့္ျဖစ္စဥ္မ်ား
ျပည္႕ၿဖိဳးႏုိင္ Sunday, 05 January 2020

(ယမန္ေန႔မွအဆက္)
ၿဗိတိန္
ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ဖြဲ႕စည္းပုံ
ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံအတြင္း၌ က်င္းပေသာ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားကုိေဒသဆုိင္ရာအာဏာ ပုိင္အဖြဲ႕ကုိအေျခခံကာ လြတ္လပ္သည့္ တာဝန္ရွိသူမ်ားကတာဝန္ယူက်င္းပသည္။ သုိ႔ေသာ္ ေျမာက္အုိင္ယာလန္တြင္မူ ေရြး ေကာက္ပြဲဆုိင္ရာအရာရွိခ်ဳပ္က ဦးေဆာင္ က်င္းပသည္။ ၄င္းတုိ႔အား ၿဗိတိန္ေရြး ေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ကေစာင့္ၾကပ္ကြပ္ကဲ သည္။ၿဗိတိန္ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္သည္ လြတ္လပ္သည့္တရားဝင္အဖြဲ႕အစည္း လည္းျဖစ္သည္။ ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ားမွတ္ ပုံတင္ျခင္း၊ ေရြးေကာက္ပြဲအားအေထာက္ အပံ့ေပးျခင္း၊ လူထုဆႏၵခံယူပြဲမ်ားက်င္းပ ျခင္းစသည္မ်ားကုိႀကီးၾကပ္ကြပ္ကဲသည္။ အစုိးရပုိင္းအေနျဖင့္ ေရြးေကာက္ပြဲဆုိင္ရာ မူဝါဒမ်ားခ်မွတ္ျခင္းႏွင့္ ဥပေဒမ်ားျပင္ ဆင္ျပ႒ာန္းျခင္းအတြက္တာဝန္ယူလုပ္ ေဆာင္ရသည္။
ဆက္သြယ္ေရးနည္းပညာမ်ား အသုံး ျပဳျခင္း
ၿဗိတိန္ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားတြင္ အြန္ လုိင္းကုိအသုံးျပဳကာ မဲေပးျခင္းမ်ဳိးကုိ ခြင့္ျပဳျခင္းမရွိေပ။ မဲစာရင္းမွတ္ပုံတင္မႈ ျပဳလုပ္ရာတြင္လည္း ေဒသဆုိင္ရာတာဝန္ ရွိသူမ်ားကသာ မွတ္ပုံတင္မႈျပဳလုပ္ၿပီး ဗဟုိအဆင့္မဲစာရင္းမ်ဳိးအား ျပဳစုျခင္းႏွင့္ ထိန္းသိမ္းျခင္းမ်ဳိးလုပ္ေဆာင္ျခင္းမရွိသည့္ အျပင္ ေရြးေကာက္ပြဲဆုိင္ရာလုပ္ငန္းစဥ္ မ်ားကုိလည္း စာရြက္စာတမ္းႏွင့္လူသား အရင္းအျမစ္မ်ားကုိသာ အသုံးျပဳလုပ္ ေဆာင္သည္။ ဆက္သြယ္ေရးနည္းပညာ မ်ားအားေအာက္ပါလုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား တြင္အသုံးျပဳသည္-
* ေဒသအလုိက္မဲစာရင္းမွတ္ပုံတင္ မႈမ်ားျပဳလုပ္ႏုိင္ရန္အတြက္ အတည္ျပဳမႈျပဳလုပ္ေပးမည့္ အြန္ လုိင္းကုိအေျချပဳေသာစနစ္ႏွင့္ Application မ်ားအသုံးျပဳႏုိင္ ရန္ဖန္တီးေပးျခင္း။


* မဲစာရင္းမွတ္ပုံတင္ျခင္းႏွင့္ ေရြး ေကာက္ပြဲဆုိင္ရာလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ကိုႀကီးၾကပ္ျခင္းမ်ားျပဳလုပ္ရာ ၌ စီမံခန္႔ခြဲမႈႏွင့္ဆုိင္ေသာအပုိင္း မ်ားကုိအေထာက္အကူျဖစ္ေစမည့္ Software မ်ားအားေပါင္းစပ္ အသုံးျပဳျခင္း။
* ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားက မဲဆြယ္ စရိတ္အတြက္ အသုံးျပဳေသာ သုံးစြဲေငြမ်ားအား အြန္လုိင္းမွ တစ္ဆင့္အတည္ျပဳႏုိင္ရန္ဖန္တီး ေပးျခင္း။
* ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္က က်င္းပခဲ့ေသာ ဥေရာပသမဂၢမွႏုတ္ထြက္ေရး အတြက္ လူထုဆႏၵေတာင္းယူခဲ့ ေသာလူထုဆႏၵခံယူပြဲတြင္ရလဒ္ မ်ားအား Software မ်ားကုိ အသုံးျပဳကာ စုေဆာင္းျခင္း။
စြန္႔စားရႏုိင္ေျခမ်ား
ေဒသအလုိက္ မဲစာရင္းမွတ္ပုံတင္ မႈမ်ားျပဳလုပ္ရာတြင္ ၿဗိတိန္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၲရားအတြင္း၌ပါဝင္ေနေသာ ဝက္ဘ္ ဆုိက္မ်ားကုိအသုံးျပဳလုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိ သည္။ အဆုိပါဝက္ဘ္ဆုိက္မ်ားကုိၿဗိတိန္ အစုိးရအဖြဲ႕႐ုံးလက္ေအာက္ရွိ အစုိးရ၏ ဒီဂ်စ္တယ္ဝန္ေဆာင္မႈဌာနက တာဝန္ယူ ႀကီးၾကပ္သည္။ အြန္လုိင္းမွတစ္ဆင့္ မဲ စာရင္းမွတ္ပုံတင္မႈျပဳလုပ္ျခင္းမ်ားသည္ ၿဗိတိန္ျပည္သူမ်ားၾကား၌ ပုိမုိေရပန္းစား လာသည့္အေနအထားသုိ႔ေရာက္ရွိလ်က္ ရွိသည္။ သုိ႔ေသာ္ အမ်ားျပည္သူႏွင့္ဆုိင္ ေသာဝက္ဘ္ဆုိက္မ်ားမွတစ္ဆင့္မဲစာရင္း မွတ္ပုံတင္မႈမ်ားျပဳလုပ္ရန္ ခြင့္ျပဳမည္ ဆုိပါက ရင္ဆုိင္ရႏုိင္သည့္စြန္႔စားရႏုိင္ ေျခမ်ားႏွင့္ၾကံဳေတြ႕မည္ျဖစ္သည္။
ေဒသဆုိင္ရာေရြးေကာက္ပြဲမ်ားကုိ တာဝန္ယူႀကီးၾကပ္သူမ်ားအသုံးျပဳရန္ ဖန္တီးေပးထားသည့္ေရြးေကာက္ပြဲစီမံ ခန္႔ခြဲမႈစနစ္အားမတူညီသည့္ အဖြဲ႕အစည္း ေလးခုက ေရးဆြဲေပးထားျခင္းျဖစ္သည္။ အြန္လုိင္းကုိအသုံးျပဳျခင္းမရွိေသာအဆုိပါ စနစ္အတြက္ ရင္ဆုိင္ေနရေသာ စြန္႔စား ရႏုိင္ေျခမ်ားမွာ Ransomware မ်ားႏွင့္ Malware မ်ားထည့္သြင္းကာ ေထာက္ လွမ္းျခင္းႏွင့္ပုဂၢိဳလ္ေရးဆုိင္ရာသတင္း အခ်က္အလက္မ်ားေပါက္ၾကားႏုိင္ျခင္း တုိ႔ျဖစ္သည္။ လက္ရွိအခ်ိန္အထိႀကီးမား ေသာတုိက္ခုိက္မႈမ်ားႏွင့္ၾကံဳေတြ႕သည္ ဆုိေသာ သတင္းမ်ားေပၚထြက္ျခင္းမရွိ ေသးေပ။
ၿဗိတိန္ဆုိက္ဘာလုံျခံဳေရးစင္တာ သည္ ေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္သက္ဆုိင္ေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ လုံျခံဳမႈအပါအဝင္ တာဝန္ယူေဆာင္ရြက္မည့္သူမ်ားလုိက္နာ ရမည့္အခ်က္မ်ားကုိ အၾကံျပဳသည့္လမ္း ညႊန္ခ်က္မ်ားအား ပုံမွန္ထုတ္ျပန္ေပးေလ့ ရွိသည္။ လမ္းညႊန္ခ်က္မ်ားအတြင္း၌ အသိပညာေပးျခင္းႏွင့္ေဆာင္ရန္ ေရွာင္ ရန္အခ်က္မ်ားကုိထည့္သြင္းေပးသည္။ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားအား ေဒသ ဆုိင္ရာေရြးေကာက္ပြဲအရာရွိမ်ားက ပုိင္း ျခားကုိင္တြယ္ျခင္းေၾကာင့္ တစ္ဦးခ်င္း အလုိက္ပစ္မွတ္ထားတုိက္ခုိက္မည့္ ဆုိက္ ဘာတုိက္ခုိက္မႈမ်ားကုိ ကာကြယ္ထား သကဲ့သုိ႔ျဖစ္ေနသည္။ ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္က က်င္းပခဲ့ေသာ လူထုဆႏၵခံယူပြဲတြင္အသုံး ျပဳခဲ့သည့္ရလဒ္စုေဆာင္းသည့္စနစ္ကုိ လည္း အျပန္အလွန္ထိန္းေက်ာင္းႏုိင္ရန္ အတြက္တစ္ခ်ိန္တည္းတြင္ စာရြက္စာ တမ္းမ်ားႏွင့္ၿပိဳင္တူလုပ္ေဆာင္ႏုိင္ရန္ ဖန္ တီးထားသည္။ သုိ႔ေသာ္ မီဒီယာမ်ားႏွင့္ အျခားသတင္းထုတ္ျပန္မႈမ်ားမွတစ္ဆင့္ ေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္သက္ဆုိင္ေသာ သတင္း အခ်က္အလက္မ်ားေပါက္ၾကားႏုိင္သည့္ စြန္႔စားရႏုိင္ေျခမ်ားရွိေနဆဲျဖစ္သည္။
ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ားအတြက္ အဓိက အက်ဆုံးစြန္႔စားရႏုိင္ေျခမွာ ပုဂၢိဳလ္ေရး ေက်ာ္ၾကားသူမ်ား၏ ပုဂၢိဳလ္ေရးဆုိင္ရာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားေပါက္ၾကား ႏုိင္မႈျဖစ္သည္။ ထုိ႔အျပင္ ပါတီ၏အတြင္း စည္းသာသိသင့္သည့္သတင္းအခ်က္ အလက္မ်ားေပါက္ၾကားႏုိင္သည့္စြန္႔စား ရႏုိင္ေျခမ်ားလည္းရွိေနသည္။
(Ref; Cybersecurity in Elections by Sam Van Der Staak and Peter Wolf)
(ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္)