images
UN
UN
CERP သည္ ေရတိုကုစားမႈသာျဖစ္ ကာလလတ္ႏွင္႕ ကာလရွည္အတြက္ COVID-19 Impact Assessment အေပၚ အေျခခံၿပီး ႏိုင္ငံတကာျဖစ္စဥ္မ်ားကိုသံုးသပ္ကာ ေဆာင္ရြက္ရမွာျဖစ္
ကိုေန၊ ထက္ျမက္ေအာင္ Monday, 20 July 2020

အားလံုးမဂၤလာပါခင္ဗ်ာ
ကြၽန္ေတာ္ကေတာ့တပ္မေတာ္ သားျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စား လွယ္ဗိုလ္မွဴးသူရိန္ေဇာ္ျဖစ္ပါတယ္။
COVID-19 ကပ္ေရာဂါ ေၾကာင့္ စီးပြားေရးထိခိုက္မႈ သက္ သာေရးစီမံခ်က္ (COVID-19 Economic Relief Plan- CERP) ႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ အၾကံဳျပဳေဆြးေႏြး သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
နာယကခင္ဗ်ာ
ကမၻာ့စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈအေန နဲ႕ ၁၉၃ဝျပည့္ႏွစ္ ကမၻာ့စီးပြားေရး ပ်က္ကပ္ေနာက္ပိုင္းမွာ ယခုဃဥဠ ႈီ-၁၉ ကပ္ေရာဂါေၾကာင့္ ကမၻာ့ စီးပြားေရးကို ႀကီးမားစြာ ထိခိုက္ က်ဆင္းေစေၾကာင္း၊ႏိုင္ငံအသီး သီး၏ စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈကို ၾကည့္႐ႈ၍ သိရွိႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ အလားတူ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္ လည္း အဆိုပါအက်ဳိးဆက္မ်ားကို ေျမႀကီးလက္ခတ္မလြဲ ေတြ႕ၾကံဳ ခံစားရမွာျဖစ္ၿပီး လက္ေတြ႕ေျမ ျပင္မွာ အမွန္တကယ္ေက်ာ္လႊား ႏိုင္ေရးေျဖရွင္းရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ၾကံဳေတြ႕လာမည့္ အေျခအေနမ်ားကို ရင္ဆိုင္ေက်ာ္ လႊားႏိုင္ရန္အားလံုးတေပါင္းတည္း ေက်ာ္လႊားျခင္းCOV ID-19 စီးပြား ေရးကုစားမႈအစီအစဥ္(COVID-19 Economic Relief Plan- CERP) ကို ၂ဝ၂ဝ ျပည့္ႏွစ္ ဧၿပီ လ ၂၇ရက္ေန႕တြင္ ျပည္ေထာင္စု အစိုးရက ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီ CERP စီမံခ်က္ဟာ မျဖစ္မေန ေဆာင္ရြက္သင့္တဲ့အတြက္ေထာက္ ခံပါေၾကာင္းေျပာၾကားလိုပါတယ္။
နာယကခင္ဗ်ာ
ကမၻာတြင္ COVID-19 ကို ယေန႕အခ်ိန္ထိ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္မႈမရွိ ေသးဘဲ အထူးသျဖင့္ အေမရိကန္၊ ဘရာဇီး၊အိႏၵိယႏွင့္ဥေရာပႏိုင္ငံမ်ား တြင္ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈႏွင့္ေသဆံုးမႈ ျမင့္မားေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ကမၻာ့ ႏိုင္ငံအသီးသီးဟာ COVID-19 ကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းေနၾကၿပီး ယင္းေရာဂါကို မည္မွ်ၾကာရွည္စြာ ဆက္လက္ရင္ဆုိင္ရမည္ကုိ မခန္႔ မွန္းႏုိင္ေသးပါ။ COVID-19 ေၾကာင့္ ကမၻာ့ကုန္သြယ္မႈ၊ ထုတ္ လုပ္ျဖန္႔ျဖဴးေရာင္းဝယ္ျခင္း ဆက္ ေၾကာင္းမ်ား (ွSupply Chains)၊ ခရီးသြားလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ အလုပ္ အကုိင္မ်ား မၾကံဳစဖူးမ်ားျပားစြာ ထိခုိက္က်ဆင္းၿပီး ၂ဝ၂ဝ ျပည့္ႏွစ္ မတ္လတြင္ အေမရိကန္၊ ဥေရာပ ႏုိင္ငံမ်ား၊ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲ ႏုိင္ငံမ်ား အပါအဝင္ ကမၻာတစ္ ဝန္းစီးပြားေရးက်ဆင္းမႈ(Global Economic Recessions) ျဖစ္လာခဲ့ ၿပီဟူ၍ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ေငြ ေၾကးရန္ပံုေငြအဖြဲ႕(IMF)က ထုတ္ ျပန္ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။
ကုစားမႈအေနျဖင့္ ကမၻာ့ႏုိင္ငံ အသီးသီးရွိ သက္ဆုိင္ရာအစုိးရမ်ား ကလည္း အတုိးႏႈန္းထား၊ အခြန္ ႏႈန္းထားမ်ားေလွ်ာ့ခ်ျခင္း၊ ကယ္ ဆယ္ေရးေခ်းေငြမ်ားႏွင့္ ေငြျဖစ္ လြယ္ေရးအကူအညီ အေျမာက္ အျမားပံ့ပုိးျခင္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ ေပးျခင္းျဖင့္ စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈ ကုိ ဆယ္မရန္ႀကိဳးပမ္းေနၾကၿပီး ႏုိင္ငံတကာဖြံ႕ၿဖိဳးေရး မိတ္ဖက္အဖြဲ႕ အစည္းမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ ရြက္မႈကုိ တုိးျမႇင့္ေဆာင္ရြက္လ်က္ ရွိပါတယ္။ ႏုိင္ငံတကာပညာရွင္ မ်ား၏ သံုးသပ္ခ်က္မ်ားအရ COVID-19 ကုိ ကာလတုိအတြင္း ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္စြမ္းရွိႏုိင္ေသာ္လည္း အက်ဳိးဆက္အျဖစ္ ကမၻာ့စီးပြား ေရး ထိခုိက္က်ဆင္းမႈႏွင့္ ေၾ<ြကးၿမီ ဝန္ထုပ္ဝန္ပုိးျဖစ္မႈမ်ားကုိ အခ်ိန္ ကာလ ႀကီးျမင့္စြာ ကုိင္တြယ္ေျဖ ရွင္းၾကရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သံုးသပ္ ေနၾကၿပီျဖစ္ပါတယ္။
CERP ေၾကာင့္ ယခုအခ်ိန္ တြင္ ႏုိင္ငံတကာေငြေၾကးရန္ပံုေငြ အဖြဲ႕(IMF)၊ ကမၻာ့ဘဏ္(World Bank)၊ အာရွဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဘဏ္ (ADB))၊ ဂ်ပန္အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးေအဂ်င္စီ (JICA)စတဲ့ႏုိင္ငံတကာအဖြဲ႕အစည္း အသီးသီးက အကူအညီအေထာက္ အပံ့မ်ားရႏုိင္ဖုိ႔ ေဆြးေႏြးညႇိႏႈိင္း ထားၿပီးတဲ့ပမာဏမွာ အေမရိကန္ ေဒၚလာႏွစ္ဘီလီယံခန္႔ရွိၿပီး ၂ဝ၁၉-၂ဝ၂ဝ ဘ႑ာႏွစ္မွာ သက္ဆုိင္ရာ ဌာနမ်ားက အျမန္ဆံုး အေကာင္ အထည္ေဖာ္ဖုိ႔ က်ပ္ဘီလီယံ၂၈၅ဝ ခန္႔လ်ာထားေဆာင္ရြက္ထားၿပီး ျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည့္ အတြက္ သက္ဆိုင္ရာဌာန အသီး သီးအေနျဖင့္ လ်ာထားေငြမ်ားကို ထိထိေရာက္ေရာက္ အက်ဳိးရွိစြာ သံုးစြဲေဆာင္ရြက္သြားရန္ လိုအပ္ ေၾကာင္း အၾကံျပဳလိုပါတယ္။
ပန္းတိုင္ ခုနစ္ခုမွာ ငါးခုဟာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား၊ဘဏ္လုပ္ငန္း မ်ား ပံုမွန္လည္ပတ္ေရးကို ဦးစား ေပးထားၿပီး အလုပ္သမားမ်ား၊ အိမ္ေထာင္စုမ်ားကို ကူညီေပးတဲ့ အစီအစဥ္ဟာ ပန္းတိုင္ႏွစ္ခုနဲ႕သာ သက္ဆိုင္ေနတာကိုေတြ႕ရပါတယ္။

ေရာဂါကပ္ေဘးကာကြယ္ ထိန္းခ်ဳပ္ကုသ တုံ႕ျပန္ေရးသည္ ဦးစားေပး(၁)ျဖစ္ၿပီး ျပည္သူတို႕၏ စားဝတ္ေနေရး၊လူမႈစီးပြားေရးလို အပ္ခ်က္မ်ား ျမင့္တက္ေနျခင္း ေၾကာင့္ စီးပြားေရးကပ္ေဘးသည္ ဦးစားေပး(၂)ျဖစ္သျဖင့္ ႏိုင္ငံေတာ္ အစိုးရမ်ား၏ မူဝါဒဆိုင္ရာတုံ႕ျပန္ စီမံပံုတို႕ဟာထိေရာက္မႈမတူညီသလို ျပည္သူမ်ားအေပၚသက္ ေရာက္မႈ ပမာဏသည္လည္း အနည္းအမ်ား ကြာျခားလာခဲ့ေၾကာင္း ေလ့လာ သိရွိရပါတယ္။ Power Point သံုးစြဲခြင့္ျပဳပါခင္ဗ်ာ။
သာဓကအားျဖင့္Juan Carlos ေရးသားတဲ့Visualizing Coronavirus Stimulus Programs Around the World ေဆာင္းပါးပါအတိုင္း အေမရိကန္ ၂ ဒသမ ၃ထရီလီယံ၊ဂ်ာမနီ ၁၈၉ ဒသမ ၃ ဘီလီယံ၊ တ႐ုတ္ ၁၆၉ ဒသမ ၇ ဘီလီယံ၊ ကေနဒါ၁၄၅ ဒသမ ၄ ဘီလီယံ၊ ၾသစေၾတးလ် ၁၃၃ ဒသမ ၅ ဘီလီယံတင္ျပ ပါအတိုင္းCoronavirus Stimulus Programs မ်ားမွာ အသံုးျပဳ လုပ္ေဆာင္ေနတာ ေလ့လာသိရွိ ရပါတယ္။ အဆိုပါ ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္ရင္ မိမိႏိုင္ငံက အသံုးျပဳ မည့္အေမရိကန္ေဒၚလာ ႏွစ္ဘီလီ ယံမွာ နည္းေနေသးေသာ္လည္း ရရွိထားတဲ့ ေငြေၾကးပမာဏျဖင့္ COVID-19 ကာကြယ္ထိန္းခ်ဳပ္ ေရးလုပ္ငန္းမ်ားမွာ ထိေရာက္စြာ အသံုးျပဳသြားဖို႔အၾကံျပဳလိုပါတယ္။
ယခုကဲ့သို႕ ႏိုင္ငံတကာေခ်းေငြ မ်ား၊ အေထာက္အပံ့မ်ားရရွိလာခဲ့ ရင္ COVID-19 ေၾကာင့္ စီးပြား ေရးထိခိုက္မႈေလ်ာ့ပါးေရး လုပ္ငန္း စဥ္ေတြမွာ ထိထိေရာက္ေရာက္ ေထာက္ပံ့ ေဆာင္ရြက္သြားႏိုင္မွာ ျဖစ္သလို COVID-19 အလြန္ ႏိုင္ငံစီးပြားေရး ျပန္လည္ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုး တက္ရန္၊ အလုပ္အကိုင္ ဖန္တီး ေဆာင္ရြက္ရန္ကိစၥေတြမွာ ေဆာင္ ရြက္သြားႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီ လိုသံုးစြဲရာမွာလည္း ဘ႑ာေရး စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းႏွင့္အညီ ျဖစ္ ေစေရး၊ အေလအလြင့္မရွိေအာင္ သံုးစြဲေရးႏွင့္ေစာင့္ၾကည့္ၾကပ္မတ္ သြားေရး အထူးလိုအပ္ေၾကာင္း အၾကံျပဳလိုပါတယ္။
နာယကခင္ဗ်ာ
ကမၻာ့ႏိုင္ငံ အသီးသီးဟာCOVID-19 ကာလအလြန္ ျပန္ လည္ထူေထာင္ေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ေဆာင္ရြက္ၾကရာမွာ အစိုးရ၏ စြမ္းေဆာင္ရည္အေပၚမူတည္ၿပီး ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ စီးပြားေရးျပန္လည္ဖြံ႕ ၿဖိဳးမႈနဲ႔ တိုးတက္မႈဟာ အေျပာင္း အလဲျဖစ္သြားလိမ့္မယ္လို႔ ႏိုင္ငံ တကာပညာရွင္မ်ားက သံုးသပ္ ထားၾကပါတယ္။
မိမိတို႔ တပ္မေတာ္အေနျဖင့္ COVID-19 ႏွင့္ပတ္သက္၍ ႀကိဳ တင္ျပင္ဆင္မႈမ်ားေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ ကာကြယ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားေဆာင္ ရြက္ေပးျခင္း၊ ျပည္သူမ်ားအတြက္ လိုအပ္ေသာစားနပ္ရိကၡာႏွင့္က်န္းမာ ေရးေစာင့္ေရွာက္ျခင္းမ်ားကို ဌာန ဆိုင္ရာအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ အစိုးရ မဟုတ္ေသာအဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိတာ ကို အားလံုးအသိပဲျဖစ္ပါတယ္။
နိဂံုးခ်ဳပ္အားျဖင့္
ယခုတင္ျပပါ CERP သည္ ေရတိုကုစားမႈသာျဖစ္ပါတယ္။ ကာလလတ္ႏွင့္ကာလရွည္အတြက္ COVID-19 Impact Assessment (ကုိဗစ္-၁၉ အႏၲရာယ္ကိုဆန္းစစ္ ျခင္း)အေပၚ အေျခခံၿပီး ႏိုင္ငံ တကာျဖစ္စဥ္မ်ားကို သံုးသပ္ကာ မိမိႏိုင္ငံအတြက္ ေဆာင္ရြက္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုေဆာင္ရြက္ရာမွာ တစ္ဦးေကာင္း၊ တစ္ဖြဲ႕ေကာင္းျဖင့္ ေဆာင္ရြက္၍မရဘဲ အစိုးရ၊ လႊတ္ ေတာ္၊ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ျပည္သူတို႔ အားလံုးတစ္ေပါင္းတစ္စည္းတည္း လက္တြဲညီညီျဖင့္ ဝိုင္းဝန္းႀကိဳးပမ္း ေဆာင္ရြက္ၾကမွသာ ထိခိုက္ဆံုး႐ံႈး မႈအနည္းဆံုးျဖစ္ကာ ေရာဂါဆိုးကို ေအာင္ျမင္စြာေက်ာ္လႊားႏိုင္မွာျဖစ္ ေၾကာင္း အၾကံျပဳေဆြးေႏြးရင္း နိဂံုးခ်ဳပ္ပါတယ္။