images
UN
UN
အႏုပညာဟူသည္
ခ်စ္ႏိုင္(စိတ္ပညာ) Saturday, 31 October 2020
မင္းသား
၁၉၆ဝ-၁၉၇ဝ ကာလဆီက ျမန္မာ့ ႐ုပ္ရွင္ေလာကတြင္ ထူးထူးျခားျခား ထြန္းထြန္းေပါက္ေပါက္ တစ္ဟုန္ထိုး ေက်ာ္ၾကားေအာင္ျမင္ေသာ မင္းသား တစ္ေယာက္ရွိခဲ့သည္။ အမည္ေျပာျပ လွ်င္ ဟုတ္ပါ့ဗ်ာဟု အသက္ (၇ဝ)ေက်ာ္ ႐ုပ္ရွင္ခ်စ္သူမ်ားက ေထာက္ခံၾကပါလိမ့္ မည္။ မင္းသားေဇာ္ခင္ေလ။ ခ်ိန္းမိေလ ေသာည၊ ေရပြက္ပမာ စေသာ ႐ုပ္ရွင္ကား မ်ားကို ပရိသတ္အလြန္ႏွစ္သက္သေဘာ က်ခဲ့ၾကသည္။ ဝါဝါဝင္းေရႊ၊ ခင္သန္းႏု၊ ေဒစီေက်ာ္ဝင္း စေသာ မင္းသမီးမ်ားႏွင့္ ဇာတ္ကားမ်ားစြာ ပါဝင္သ႐ုပ္ေဆာင္ခဲ့ သည္။ သူ၏စန္းတက္ပံုႏွင့္ ေအာင္ျမင္မႈ မွာ တစ္ဟုန္ထိုးတက္၏။ တက္ၿပီးေတာ့ လည္း အရြယ္အရ အက်ဘက္သို႔ေရာက္ ရ၏။ အေသာက္လည္း ဖက္မိသျဖင့္ အသံုးလည္း ရမ္းခဲ့မိေပလိမ့္မည္။ ဘာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ တစ္ခ်ိန္တစ္ခါက ေဇာ္ခင္သည္ ပရိသတ္ခ်စ္ခင္ႏွစ္သက္ခဲ့ၾကေသာ မင္း သားတစ္ေယာက္ျဖစ္၏။ အမွန္ပင္။
၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လမွာ ေဇာ္ခင္ ကြယ္လြန္ခဲ့သည္။ အသက္ ၇ဝ ေက်ာ္ ေလၿပီ။ မင္းသားေဇာ္ခင္ ကြယ္လြန္ျခင္း အတြက္ အမွတ္တရစာအုပ္မွာ သူႏွင့္ရင္း ႏွီးခင္မင္ၾကသူေတြက လက္မွတ္ထိုးကာ စာတစ္ေၾကာင္း ႏွစ္ေၾကာင္း၊ ဝမ္းနည္း ေၾကာင္း၊ ေကာင္းရာဘံုဘဝရရွိ ေရာက္ ရွိပါေစေၾကာင္း စသျဖင့္ ဆုေတာင္းေမတၱာ စကားမ်ဳိးေတြ ေရးသားၾကသည္။ မင္း သားအခ်င္းခ်င္း၊ သူငယ္ခ်င္း သုေမာင္ ကမူ မင္းသားသာမက စာေရးဆရာ လည္းျဖစ္သည့္အေလ်ာက္ ခ်က္ခ်င္းစိတ္ ထဲေပၚရာကို တခၤႏုပၸတၱိÓဏ္ျဖင့္ ကဗ်ာ တစ္ပုဒ္ (လက္ေရးလက္သား ေသသပ္ မွန္ကန္စြာျဖင့္ ဖ်က္ရာျခစ္ရာျပင္ရာ တစ္ လံုးမွမပါဘဲ ေအာက္ပါကဗ်ာလကၤာ)ကို ဖြဲ႕ဆိုသီကံုးခဲ့ေလသည္-
''သူငယ္ခ်င္း''တဲ့
ေသတယ္ဆိုတာ ေမြးေန႔ပါပဲ
အခါခါျဖစ္ ျပန္ျပန္သစ္သတဲ့။
မအိုခ်င္ရင္ အရင္ေသၾက
တစ္ခဏေပါ့။



မနာခ်င္ရင္ အရင္ေသၾက
ေနနဲ႔လလို ဘဝဆိုတာဒါၿပီးဒါပဲ။
မေသခ်င္ရင္ အရင္လွဴၾက
ျမတ္ဒါနတဲ့။
အႏုပညာ ႐ိုးသားပါမွ
ခမ်ာမေသ ကမၻာရွည္မယ္
မေတြေဝနဲ႔ဟဲ့ ဖိုးတာရဲ႕။
နင့္သူငယ္ခ်င္း သုေမာင္
(၁၃-၈-၂ဝဝ၉)
႐ုပ္ရွင္အႏုပညာနယ္ပယ္မွ ထင္ရွားခဲ့ ေသာ မင္းသားတစ္ေယာက္ ကြယ္လြန္ အနိစၥေရာက္ေသာအခါ ရင္းႏွီးေသာ သူငယ္ခ်င္းမင္းသား စာေရးဆရာတစ္ ေယာက္က ရင္ဖြင့္ရာတြင္ အႏုပညာဆို ေသာေဝါဟာရအေပၚ သူ၏သေဘာထား ကို ထုတ္ေဖာ္ေရးဖြဲ႕ခဲ့ပါ၏။
အႏုပညာ
''အႏုပညာ႐ုိးသားပါမွ
ခမ်ာမေသ ကမၻာရွည္မယ္''တဲ့...
ဆရာသုေမာင္က အႏုပညာဆိုသည္ ႐ုိးသားရပါမည္ဟု ခံယူသည္။ စာေပ၊ ဂီတ၊ ပန္းခ်ီ၊ ဇာတ္သဘင္၊ ႐ုပ္ရွင္၊ အႏုပညာ အဝန္းအဝိုင္းတြင္ ကမၻာရွည္ ေအာင္ ခုိင္မာျမဲျမံေသာ ေက်ာက္စိုင္ ေက်ာက္သားလို အႏုပညာလက္ရာတြင္ လည္း ရွိသည္။ ကမ္းေျခသဲေသာင္ျပင္ မွာ အ႐ုပ္ေရးခဲ့သလို အခ်ိန္တိုအတြင္းမွာ ေရလႈိင္းဖံုးသြားခဲ့ၿပီး ေပ်ာက္ပ်က္သြား ေသာ လက္ရာမ်ဳိးလည္း မ်ားစြာ။
အႏုပညာႏွင့္ပတ္သက္၍ မိမိစိတ္ထဲ တြင္ ဆက္၍စဥ္းစားၾကည့္မိသည္။ စိတ္ ထဲမွတ္မိေသာစကားသံုးခြန္းေပၚလာသည္။
ဆရာေဇာ္ဂ်ီ (၁၉ဝ၇-၁၉၉၁)က ''အႏုပညာဟူသည္ ႏွစ္သက္ျခင္း ဂယက္ျဖင့္ ဘဝကိုအသိေပးျခင္းသာ'' ဟု မိန္႕ဆိုခဲ့ပါ၏။
ဂြၽန္ကိJohm Keatကမူ ''အလွ သည္ သစၥာတရားျဖစ္သည္။ ထိုသစၥာ တရားကို ရွာေဖြျခင္းသည္ အႏုပညာျဖစ္ သည္'' ေျပာခဲ့၏။
ဟားဘတ္ရိဒ္(ံHerbert Read)က ''အႏုပညာဟူသည္ လူသားတို႕၏ အလွ ႀကိဳက္ေသာ အာ႐ုံကို ႏွစ္သက္ေက်နပ္မႈ ေပးႏိုင္ေသာ ပံုေကာင္းပံုလွမ်ား ျပဳစုပ်ဳိး ေထာင္ေပးသည့္ စိတ္လႈပ္ရွားမႈပင္ျဖစ္ သည္''ဆို၏။
ေက်ညက္ေအာင္ဆက္လက္စဥ္းစား ၾကပါကုန္။
အဂၤါလကၡဏာ
အႏုပညာဖန္တီးရာမွာ စကားေျပာ ျခင္း၊ စာေရးျခင္းတို႔မွာ ကြၽမ္းက်င္ ထိ ေရာက္စြာ ေျပာဆိုတတ္၊ ေရးသားတတ္ လွ်င္ပိုေကာင္းေလာက္ပါသည္။ စာေရး သူက ဆည္းပူးမွတ္သားဖူးခဲ့သည့္ အခ်က္အခ်ဳိ႕ကို ေဖာ္ျပမွ်ေဝလိုပါ၏။ သို႔ေသာ္ စာေရးသူတို႔ ခ်စ္ခင္ေလးစား ရေသာ အဘိုးဆရာတကၠသိုလ္ဘုန္းႏိုင္ ၏ လက္စြဲေဆာင္ပုဒ္ကို ႏွစ္သက္စြာ လက္ခံလိုက္နာပါသည္။ ဆရာႀကီး၏ သေဘာထားမွာ ေအာက္ပါအတိုင္း-
သစၥာ
ငါ့စာဖတ္၍မျမတ္တိုင္ေစ
မ႐ႈံးေစသား
ပ်င္းေျပႏွစ္ျခိဳက္ ေတြးဖြယ္ထိုက္ရာ
တစ္ပိုဒ္တေလ ပါျငားေပမူ
စာေပေက်းကြၽန္ ငါ့ဝတ္ပြန္ၿပီ
ငါမြန္အျမတ္ ငါသာတတ္ဟု
စာဖတ္သူေပၚ ေခါင္းကိုေက်ာ္၍
ငါေသာ္ဆရာ မလုပ္ပါတည့္။
တကၠသိုလ္ဘုန္းႏိုင္
အႏုပညာသေဘာမွာ ေျပာဆိုျခင္း ျဖစ္ေစ၊ ေရးသားျခင္းျဖစ္ေစ က်င့္သံုး လွ်င္ ေကာင္းမြန္ေစေသာ လကၡဏာအဂၤါ ရပ္ေတြ ရွိေပသည္။ ရရွိပိုင္ဆိုင္ေအာင္ ေသခ်ာစြာေလ့က်င့္အသံုးခ်သင့္ပါသည္။
ထိေရာက္ေစ
ေရးေရးေျပာေျပာ ထိေရာက္ေစေသာ ခုနစ္ခ်က္-
(၁) Clean သပ္ရပ္ေသသပ္ျခင္း၊
(၂) Clearရွင္းရွင္းလင္းလင္းရွိျခင္း၊
(၃) Conclusive ျပည့္စံုခုိင္လံု၊
(၄) Compulsive တသသစြဲမက္ဖြယ္၊
(၅) Compassion ေစတနာေမတၱာ အေျခခံ၊
(၆) Concise လုိရင္းတုိရွင္းက်စ္လ်စ္၊
(၇) Concrete ခုိင္ခုိင္မာမာ ထင္ရွား ျပႏုိင္ရ၊
ေျပာရာေရးရာစဥ္းစားပါ ခုနစ္ခ်က္
(၁) Shortတုိတုိက်ဥ္းက်ဥ္း၊
(၂) Sharpထိထိမိမိ တိတိက်က် ျပတ္ သားရ၊
(၃) Simple ႐ုိး႐ုိးရွင္းရွင္း ျမင္လြယ္သိ လြယ္ရ၊
(၄) Sincere ႐ိုးသားပြင့္လင္း ခင္မင္ ရင္းႏွီး၊
(၅)Smile ျပံဳးျပံဳးရႊင္ရႊင္၊
(၆) Smooth ေျပျပစ္ေခ်ာေမြ႕၊
(၇) Sweet ခ်ဳိသာေခ်ငံ။
ရသစာေပ
အႏုပညာဘာသာရပ္ေတြ မ်ားစြာရွိ ေလရာ အေျခခံသေဘာတူညီသည္မ်ား လည္းရွိသည္။ ကြဲျပားၾကျခင္းလည္း ရွိၾကသည္။ ပန္းခ်ီ၊ ပန္းပု၊ ဓာတ္ပံုတို႔၏ ပညာရပ္တူျခင္း၊ ကြဲျခင္းမ်ားကို စဥ္းစား သံုးသပ္ၾကည့္ႏိုင္ပါ၏။ မိမိက စာေပ ေလ့လာဆည္းပူးေနသူျဖစ္သျဖင့္ ဝတၴဳ ရွည္ႏွင့္ ေဆာင္းပါးအေၾကာင္းကိုသာ တင္ျပလိုပါ၏။
ရသစာေပ အႏုပညာမွာ ကဗ်ာက အခက္ဆံုးႏွင့္ အဆင့္ျမင့္ဆံုးဟု ႏိုင္ငံ တကာမွာ သတ္မွတ္တန္ဖိုးထားၾကပါ သည္။ ကဗ်ာအေၾကာင္းကို မေျပာလို ေပ။ မိမိက ဘာမွ်မသိလွ။ ဝတၴဳတိုလည္း ခက္ခဲသည္ပဲ။ ဝတၴဳရွည္ကား မေရး တတ္မေရးဖူးေသာ္ျငားလည္း ဖတ္ခဲ့ ေသာ ဝတၴဳရွည္မ်ားကား မနည္းလွေပ။ ဝတၴဳရွည္ေကာင္းျဖစ္လာဖို႔ရာ စာေရးသူ မွာ မူလပထမ ဒါေတြရွိရမည္ဟု မွတ္ သားဖူး၏-