images
UN
UN
ပိုမို႐ႈပ္ေထြးလာမည့္ဆီးရီးယားပဋိပကၡ
ေနလင္း Sunday, 18 October 2015

ဆီးရီးယားျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမရွိသျဖင့္ျပည္သူ ၂၄ဝဝဝဝ ခန္႔ အသက္ဆုံး႐ႈံးခဲ့သည္။ ဆီးရီးယား ႏုိင္ငံတြင္ ဒုကၡသည္ေပါင္း ၇ ဒသမ ၆ သန္း ရွိသည့္အနက္ ေလးသန္းခန္႔မွာ ျပည္ပႏုိင္ငံမ်ားသို႔ ထြက္ေျပးခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။ ယခုအခါ ဆီးရီးယားဒုကၡ သည္ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာတို႔သည္ အႏၲရာယ္ႀကီးမားလွသည့္ ေျမထဲပင္ လယ္ကိုျဖတ္ေက်ာ္ၿပီး ဥေရာပတိုက္သို႔ လွိမ့္ဝင္လ်က္ရွိသည္။ ၾသဂုတ္လတြင္ ဆီးရီးယားအေရးႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ႏုိင္ငံ တကာမွ သံတမန္နည္းျဖင့္ ေျဖရွင္းရန္ ႀကိဳးပမ္းလာစဥ္ ႐ုရွားႏုိင္ငံက ဆီးရီးယား ၌ စစ္ေရးအရ ပါဝင္ပတ္သက္ရန္ ေျခ လွမ္းျပလာေသာေၾကာင့္ အေမရိကန္ျပည္ ေထာင္စုအပါအဝင္ အေနာက္အုပ္စုမဟာ မိတ္ႏိုင္ငံမ်ားအေနျဖင့္ အထိတ္တလန္႔ ျဖစ္ခဲ့ၾကသည္။
၂ဝ၁၁ ခုႏွစ္၌ စတင္ခဲ့ေသာ ဆီးရီး ယားျပည္တြင္းစစ္တြင္ ႐ုရွားႏိုင္ငံက သမၼတအာဆတ္အစိုးရကို လက္နက္မ်ား ႏွင့္ သတင္းေထာက္လွမ္းမႈမ်ားကို အကူ အညီေပးခဲ့သည္။ ႐ုရွားေရတပ္စခန္းရွိရာ 'တာတု'တြင္ ႐ုရွားေရတပ္သေဘၤာမ်ား ဆိုက္ကပ္ထားသည္။ ထို႔ျပင္ ေျခလ်င္ တပ္မ်ားကိုေစလႊတ္ထားရာ စစ္သား ဦးေရ ၁ဝဝဝ ခန္႔ရွိသည္။

႐ုရွား-ဆီးရီးယားမဟာမိတ္ဆက္ဆံ ေရးမွာ ႏွစ္ေပါင္း ၅ဝ ခန္႔ ၾကာၿပီျဖစ္ သည္။ ဆီးရီးယားစစ္ဘက္အရာရွိမ်ား သည္ ႐ုရွားသင္တန္းဆင္းမ်ားျဖစ္ၾက သလို ဆီးရီးယားစစ္တပ္တြင္ ႐ုရွားလုပ္ စစ္လက္နက္ပစၥည္းမ်ားကို အဓိကအသုံး ျပဳသည္။ ဆီးရီးယားပဋိပကၡတြင္ ႐ုရွား က အာဏာရွင္အာဆတ္ဘက္မွ ရပ္တည္ ခဲ့သည္။ သမၼတပူတင္သည္ အျခားေသာ အာရပ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆုံၿပီး ဆီးရီးယားအေရးကိုေျဖရွင္းရန္ ႀကိဳးစားခဲ့ သည္။ သမၼတအာဆတ္ကို ရာထူးမွဖယ္ ရွားရန္ ေတာင္းဆိုမႈမ်ားကို ႐ုရွားက လုံးဝလက္မခံေပ။ အာဆတ္မရွိလွ်င္ အိုင္အက္စ္စစ္ေသြးၾကြမ်ားအား ႏွိမ္နင္း ေရး ပိုမိုျမန္ဆန္လာမည္ဆိုေသာ ေျပာ ၾကားခ်က္ကိုလည္း ႐ုရွားကျငင္းပယ္ခဲ့ သည္။ ႐ုရွားသည္ အီရန္ႏိုင္ငံႏွင့္လက္ တြဲၿပီး သမၼတအာဆတ္အစိုးရကို စစ္ေရး၊ သံတမန္ေရးအရ ပံ့ပိုးမႈမ်ားျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး ဆက္လက္၍လည္းအကူအညီေပးေနသည္။
တစ္ဖက္တြင္ အေမရိကန္ျပည္ ေထာင္စုသည္ ဆီးရီးယားပဋိပကၡ၌ထဲထဲ ဝင္ဝင္ ပါဝင္ပတ္သက္မႈမရွိျခင္းေၾကာင့္ စစ္ပြဲၾကာရွည္ေနျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဆီးရီး ယားအေရး ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေနသူ မ်ားက သုံးသပ္ၾကသည္။ အီရတ္ႏွင့္ အာဖဂန္စစ္ပြဲမ်ားတြင္ ပါဝင္ပတ္သက္မႈ ေၾကာင့္ ဆုံး႐ႈံးမႈမ်ားကို သင္ခန္းစာယူကာ သမၼတအိုဘားမားအစိုးရသည္ အေမ ရိကန္တပ္ဖြဲ႕မ်ားကို ဆီးရီးယားသို႔ေစ လႊတ္ျခင္းမျပဳရန္ဆုံးျဖတ္ခဲ့သည္။ အေမ ရိကန္ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ မဟာမိတ္မ်ား သည္ ဆီးရီးယား၌ ေျမျပင္တပ္ဖြဲ႕မ်ား ျဖန္႕ၾကက္မႈမျပဳဘဲ ေလေၾကာင္းမွသာ အိုင္အက္စ္တို႔ကို တုိက္ခိုက္မႈမ်ားျပဳလုပ္ လ်က္ရိွသည္။ ၿပီးခဲ့သည့္အပတ္က အုိင္ အက္စ္တို႔သိမ္းပိုက္ထားေသာ ရက္ကာၿမိဳ႕ တြင္ ေလေၾကာင္းမွတိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ အရပ္သား ၂ဝ ေသဆံုးခဲ့ရသည္။
အေမရိကန္အစိုးရ၏ မူဝါဒအေျပာင္း အလဲမရိွပါက ဆီးရီးယားပဋိပကၡေျပ လည္ႏိုင္မည္မဟုတ္ေပ။ သက္တမ္းကုန္ ဆံုးေတာ့မည့္ အိုဘားမားအစိုးရအေနျဖင့္ ဆီးရီးယားအေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ လက္ ေတြ႕က်သည့္ ကိုင္တြယ္မႈျပဳလုပ္မည့္ လကၡဏာလည္းမရိွေပ။

႐ုရွား၏စစ္ေရးတည္ေဆာက္မႈ
႐ုရွားသည္ သမၼတအာဆတ္အစိုးရ ၏ အခုိင္အမာေျခကုပ္စခန္းျဖစ္သည့္ လာတာကီးယားျပည္နယ္ အပါအဝင္ ဆီးရီးယားႏုိင္ငံ ေဒသအခ်ဳိ႕တြင္ စစ္ေရး တည္ေဆာက္မႈမ်ားကို တုိးျမႇင့္လုပ္ေဆာင္ ေနေၾကာင္း အေမရိကန္အရာရိွမ်ားက မၾကာေသးမီ ရက္သတၱပတ္မ်ားအတြင္း ေျပာၾကားခဲ့ၾကသည္။ ထို႔ျပင္ ႐ုရွားသည္ လာတာကီးယားျပည္နယ္ရိွ ေလဆိပ္ တစ္ခုသို႔ အေျမာက္တပ္ဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ တင့္ ကားမ်ားကိုေရႊ႕ေျပာင္းေနေၾကာင္းလည္း သတင္းမ်ားရရိွသည္။ ယင္းေလဆိပ္တြင္ ႐ုရွားတပ္ဖြဲ႕ဝင္ဒါဇင္ေပါင္းမ်ားစြာေရာက္ ရိွေနၿပီး လူရာေပါင္းမ်ားစြာ ေနထုိင္ႏိုင္ ေသာ ယာယီအေဆာက္အအံုတစ္လံုးကို တည္ေဆာက္ေနသည္ဟုဆိုသည္။