images
UN
UN
ျပည္သူ႔ဆႏၵသည္ ႏိုင္ငံႏွင္႕အစိုးရအတြက္ အဓိကမ႑ိဳင္ျဖစ္သည္ တူရကီအာဏာသိမ္းမႈ၏ေနာက္ဆက္တြဲျဖစ္စဥ္မ်ားႏွင္႕ ႐ႈံးနိမ္႕ရသည္႕အေၾကာင္းအခ်က္မ်ား
ေဒါက္တာေက (IR) Saturday, 23 July 2016
ဇူလိုင္လ ၁၅ရက္ေန႔တြင္ျဖစ္ပြားခဲ့ သည့္ တူရကီႏိုင္ငံ၏မေအာင္ျမင္သည့္ အာဏာသိမ္းမႈအၿပီးတြင္ အစိုးရက ႏိုင္ငံ ေတာ္အာဏာကို ေသခ်ာျပန္လည္တည္ ေဆာက္ႏိုင္ရန္အတြက္ အာဏာသိမ္းမႈ တြင္ ပါဝင္သူေထာင္ႏွင့္ခ်ီကာ ဖမ္းဆီး ခဲ့ၿပီး စစ္သား ၃ဝဝဝ ေက်ာ္ကိုလည္း ဖမ္းဆီးထားကာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ငါးဦး၊ ဗိုလ္မွဴးႀကီး ၂၉ ဦးတို႔ကိုလည္း ရာထူး ျဖဳတ္ခ်ခဲ့ၿပီး တရားသူႀကီး ၂၅ဝဝ ေက်ာ္ ကိုလည္း ရာထူးမွဖယ္ရွားခဲ့သည္။
သမၼတ ႏမိသါေည က ယင္းပုန္ကန္မႈ သည္ တူရကီစစ္တပ္သန္႔စင္ေရးလုပ္ႏိုင္ ရန္ ဘုရားသခင္ကေပးလာသည့္ လက္ ေဆာင္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည့္ အတြက္ ၄င္း၏အာဏာပိုမိုခိုင္မာေရးႏွင့္ စစ္တပ္ကိုသာမက ၄င္းအား ဆန္႕က်င္ သူမ်ားကိုပါ ရွင္းထုတ္ႏုိင္မည္ဟု ႏိုင္ငံ ေရးေလ့လာ အကဲခတ္ကြၽမ္းက်င္သူမ်ား က သံုးသပ္ၾကသည္။
အာဏာသိမ္းရန္ၾကံစည္ေဆာင္ရြက္ သူမ်ားသည္ ပါလီမန္၊သမၼတႏွင့္ ဝန္ႀကီး ခ်ဳပ္အိမ္မ်ား၊ စစ္ဌာနခ်ဳပ္မ်ားဆီသို႔သာ ဦးတည္ခဲ့ၾကၿပီး Bosphorus ေရလက္ ၾကားကိုျဖတ္သည့္တံတားမ်ားႏွင့္ Ataturk ေလဆိပ္ကိုပိတ္ထားခဲ့ၾကေသာ္ လည္း ပုဂၢလိကအသံလႊင့္ဌာနမ်ားႏွင့္ အျခားဆက္သြယ္ေရးစနစ္မ်ားကို ပိတ္ရန္ ပ်က္ကြက္ခဲ့သည့္အတြက္ သမၼတက ၄င္းအားေထာက္ခံသည့္ ျပည္သူလူထုဆီ သို႔ ဆက္သြယ္ၫႊန္ၾကားႏုိင္ခဲ့ၿပီး လက္ဦး မႈရယူႏိုင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
စစ္တပ္မွအာဏာသိမ္းရန္ႀကိဳးစားခဲ့ မႈကို တူရကီပါလီမန္ထဲရိွ အဓိကႏိုင္ငံေရး ပါတီေလးခုစလံုးကတညီတၫြတ္တည္း ႐ႈတ္ခ်ဆန္႔က်င္ခဲ့သည့္အတြက္ ၄င္းရပ္ တည္ခ်က္သည္ တူရကီႏိုင္ငံ၏ ဒီမိုက ေရစီအေရးအတြက္ တန္ဖိုးျဖတ္မရသည့္ အေရးပါမႈတစ္ရပ္ပင္ျဖစ္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံ ေရးပါတီမ်ားကေျပာၾကားခဲ့သည္။ ကမၻာ့ ႏိုင္ငံအမ်ားအျပားကလည္း ယင္းအာဏာ သိမ္းမႈကို ႐ႈတ္ခ်ကန္႕ကြက္ခဲ့ၾကသည္။

တူရီႏိုင္ငံ၏ ႏုိင္ငံေရးသမိုင္းတစ္ ေလွ်ာက္ကို ေလ့လာၾကည့္မည္ဆိုပါက တူရကီႏိုင္ငံသည္ စစ္တပ္အာဏာသိမ္း မႈႏွင့္ယဥ္ပါးေနၿပီးသား ႏိုင္ငံတစ္ႏုိင္ငံပင္ ျဖစ္သည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ ၁၉၈ဝျပည့္ႏွစ္ ႏွင့္ ၁၉၉၇ခုႏွစ္တြင္ စစ္တပ္အာဏာ သိမ္းမႈမ်ားေအာင္ျမင္ခဲ့ရျခင္းမွာ တူရကီ ႏုိင္ငံတြင္ လူမ်ဳိးအမ်ားအျပားတည္ရိွ ေနသည့္အတြက္ အစၥလာမ္အယူဝါဒ လႊမ္းမိုးသည့္ ေခါင္းေဆာင္အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ေအာက္တြင္ မေနလိုျခင္းႏွင့္ ဆိုရွယ္ လစ္ႏွင့္ကြန္ျမဴနစ္ဝါဒီမ်ားအၾကား တိုက္ ခိုက္မႈမ်ားျဖစ္ပြားေနျခင္းကို ရပ္တန္႔ေစ လို၍ စစ္တပ္၏ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္မႈကို ျပည္သူမ်ားက အမွန္တကယ္လိုလားကာ ေထာက္ခံခဲ့သည့္အတြက္ ေအာင္ျမင္ခဲ့ ျခင္းျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း တူရကီ ျပည္သူမ်ား၏ ဆႏၵအမွန္မွာ အစၥလာမ္ ဥပေဒျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈကို မလိုလားသကဲ့ သို႔ စစ္တပ္အုပ္ခ်ဳပ္မႈကိုလည္း မလုိလား ခဲ့ေပ။ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္ အာဏာသိမ္းမႈ ျဖစ္စဥ္ကိုၾကည့္မည္ဆိုပါက စစ္တပ္ သည္ အမ်ဳိးသမီးေရးရာအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ ပညာတတ္မ်ား၊ အထက္တန္းလႊာမ်ား၊ မီဒီယာမ်ားႏွင့္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားႏွင့္အတူ တကြပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ခဲ့သည့္အတြက္ ေအာင္ျမင္မႈရရွိခဲ့ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရသည္။
ယခုဇူလိုင္လ ၁၅ရက္ေန႔ ညေနပုိင္း တြင္ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ စစ္တပ္အာဏာသိမ္း မႈကိုၾကည့္မည္ဆိုလွ်င္ ယခင္အာဏာ သိမ္းမႈမ်ားႏွင့္ ဆန္႔က်င္စြာပင္ အာဏာ သိမ္း ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ စစ္တပ္ အတြင္းမွာေရာ၊ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ ျပည္သူ လူထုအသုိင္းအဝိုင္းမွာပါ ေထာက္ခံမႈ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔မရရွိခဲ့ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိ ရသည္။ အာဏာသိမ္းရန္ ေဆာင္ရြက္သူ မ်ား၏ အဓိကညံ့ဖ်င္းမႈမွာ သမၼတ(သို႔) ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္အား ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းမႈ မျပဳ လုပ္ခဲ့ျခင္းႏွင့္ မီဒီယာကိုလည္း ထိန္းခ်ဳပ္ မႈ မျပဳလုပ္ႏိုင္ခဲ့ျခင္းတို႔ ျဖစ္သည္။ ထို အခ်ိန္တြင္ သမၼတႏွင့္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္တို႔က ျပည္သူမ်ားအား အာဏာသိမ္းမႈ အထ မေျမာက္ေစရန္ ျပည္သူမ်ားမွ ခုခံတြန္း လွန္ရန္ မီဒီယာမွတစ္ဆင့္ ေတာင္းဆိုခဲ့ ရာတြင္ သမၼတအား ေထာက္ခံသူမ်ားႏွင့္ အခ်ဳိ႕ေသာ အတုိက္အခံမ်ားကပင္ ခုခံ တြန္းလွန္ခဲ့သည့္အတြက္ အဆိုပါအာဏာ သိမ္းမႈ က်႐ႈံးခဲ့ရျခင္းျဖစ္သည္။

သမၼတ Erdogan ၏ အားသာခ်က္ မွာ ၄င္းသည္ ဒီမိုကေရစီနည္းလမ္း တက်ျဖင့္ ျပည္သူမ်ားက ေရြးေကာက္ တင္ေျမႇာက္ထားျခင္းျဖစ္ၿပီး ယခုျဖစ္စဥ္ သည္ ၄င္း၏သမၼတအျဖစ္ တာဝန္ယူစဥ္ မွ စတင္ကာ ျပည္သူမ်ားအတြက္ ေဆာင္ ရြက္ေပးခဲ့မႈမ်ားႏွင့္ ျပည္သူမ်ားအတြက္ ၄င္း၏တည္ရွိမႈကိုျပသလုိက္ျခင္းပင္ျဖစ္ သည္။ သမၼတ ႏမိသါေည အစိုးရလက္ ထက္တြင္ တူရကီျပည္သူမ်ား ပိုမိုသာ ယာဝေျပာလာၾကၿပီး က်န္းမာေရးေစာင့္ ေရွာက္မႈ၊ အေျခခံအေဆာက္အအုံမ်ား၊ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးမ်ား ပိုမိုတိုးတက္ ေကာင္းမြန္လာကာ ယခင္က မရရွိခဲ့ဖူး သည့္ ဘာသာေရးလြတ္လပ္ခြင့္မ်ားလည္း ရရွိလာခဲ့ၾကသည္။ အဆိုပါအေၾကာင္း အရာမ်ားသည္ ဒီမိုကေရစီကို မက္ေမာ လွသည့္ ႏုိင္ငံသားမ်ားေနထုိင္သည့္ တူရကီႏိုင္ငံတြင္ စစ္တပ္အာဏာသိမ္းမႈ မေအာင္ျမင္ရသည့္အခ်က္မ်ားပင္ျဖစ္ သည္။ ျပည္သူ႔ဆႏၵကို အေျခခံသည့္ ဒီမုိ ကေရစီစနစ္ကို ကမၻာ့ႏုိင္ငံအမ်ားစုက ေထာက္ခံၿပီး ႏုိင္ငံအသီးသီးတြင္ ပုံစံ အသီးသီးျဖင့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ေနလ်က္ရွိရာ ျပည္သူ႔ဆႏၵ သည္ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံအတြက္ အစိုးရ အတြက္ အဓိက မ႑ိဳင္တစ္ခုပင္ျဖစ္ ေၾကာင္း တူရကီႏုိင္ငံက သက္ေသျပ လိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။

Ref : VOA,BBC New and Turkey has had lots of Coups,Here’swhy this one failed by Steven A.Cook