images
UN
UN
က်ဴးဘား နမူနာယူရမည့္ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီကူးေျပာင္းမႈျဖစ္စဥ္
ျပည္႕ၿဖိဳးႏုိင္ Thursday, 06 October 2016

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ပုိင္း မ်ားအတြင္းေဖာ္ေဆာင္ခဲ့သည့္ စည္းကမ္း ျပည့္ဝေသာ ဒီမိုကေရစီစနစ္ျဖစ္ေပၚလာ ရန္ရည္ရြယ္သည့္အသြင္ကူးေျပာင္းမႈမ်ား သည္ က်ဴးဘားႏုိင္ငံရွိ တက္ၾ<ြကလႈပ္ရွား သူမ်ားႏွင့္ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ား အတြက္ တန္ဖုိးျဖတ္ရန္ခက္ခဲမည့္ နမူနာ မ်ားကို ရရွိေစမည္ဟု သတ္မွတ္ရမည္ ျဖစ္သည္။
က်ဴးဘားသည္ လက္ရွိအခ်ိန္၌ ႏုိင္ငံ့သမုိင္းတစ္ေလွ်ာက္ အေရးပါသည့္ အေျပာင္းအလဲတစ္ရပ္ဆီသို႔ ေရာက္ရွိရန္ အတြက္ အေျခအေနေကာင္းမ်ားျဖစ္ေပၚ လ်က္ရွိသည္ဟု သတ္မွတ္ရမည္ျဖစ္ သည္။ အေျပာင္းအလဲအမ်ားအျပားေပၚ ထြက္လာျခင္းသည္ လူမႈေရး၊ နည္းပညာ ႏွင့္ စီးပြားေရးက႑မ်ားတြင္ တုိးတက္မႈ မ်ားျဖစ္ထြန္းေစရန္ လမ္းဖြင့္ေပးသကဲ့သို႔ ျဖစ္ေနသည္။ အေမရိကန္ႏုိင္ငံမွ ခရီး သြားဧည့္သည္မ်ား လာေရာက္ရန္ သေဘာတူညီမႈရယူႏုိင္ခဲ့ျခင္း၊ အင္တာ နက္အသုံးျပဳႏုိင္မႈ ျမင့္မားလာျခင္း၊ စီး ပြားေရးက႑တြင္ စြန္႔ဦးတီထြင္လႈပ္ရွား မႈမ်ား ျမင့္တက္လာျခင္းမ်ားသည္ က်ဴး ဘားႏုိင္ငံ၌ အေျပာင္းအလဲမ်ားျဖစ္ေပၚ ေစရန္ တြန္းအားေပးလ်က္ရွိသည္။
က်ဴးဘား၏ႏုိင္ငံေရးနယ္ပယ္သည္ အဆုိပါအေျပာင္းအလဲမ်ားႏွင့္ ေဝးကြာ ေသာေနရာ၌ က်န္ရွိေနသကဲ့သို႔ျဖစ္ေန သည္။ ေနာက္ဆုံးက်င္းပခဲ့ေသာ ပါတီ ညီလာခံတြင္ က်ဴးဘားကြန္ျမဴနစ္ပါတီ သည္ ႏုိင္ငံေရးအသြင္ကူးေျပာင္းမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ အစီအစဥ္မရွိေသးသည့္အေျခ အေနမ်ားကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္းျပသခဲ့ သည္ဟု သတ္မွတ္ရမည္ျဖစ္သည္။ သို႔ ေသာ္ လာမည့္ႏွစ္အနည္းငယ္အတြင္း ကက္စထ႐ုိညီအစ္ကိုမ်ားသည္ က်ဴးဘား ကို ေခါင္းေဆာင္အုပ္ခ်ဳပ္ေနျခင္းကို စြန္႔ လႊတ္ရဖြယ္ရွိေနသည္။ ရာအူးလ္ကက္စ ထ႐ုိအေနျဖင့္ ၂ဝ၁၈ ခုႏွစ္တြင္ ရာထူးမွ ႏုတ္ထြက္မည္ဟု ေျပာၾကားထားၿပီး အကယ္၍ ရာထူးမွႏုတ္ထြက္ျခင္းမရွိခဲ့ ပါကလည္း လက္ရွိအခ်ိန္၌ ဖီဒယ္ကက္ စထ႐ုိသည္ အသက္ ၉ဝ အရြယ္ရွိေနၿပီ ျဖစ္ကာ ရာအူးလ္ကက္စထ႐ုိသည္ အသက္ ၈၆ ႏွစ္ရွိေနသည့္အေျခအေန မ်ားေၾကာင့္ ကက္စထ႐ုိညီအစ္ကိုမ်ား၏ က်ဴးဘားေန႔ရက္မ်ားမွာ အကန္႔အသတ္ ရွိလာၿပီဟု ယူဆရဖြယ္ရွိသည္။
အင္တာနက္အသုံးျပဳႏုိင္စြမ္း ပိုမို ျမင့္မားလာျခင္းႏွင့္ စြန္႔ဦးတီထြင္မႈမ်ား ပါဝင္သည့္ လႈပ္ရွားမႈမ်ားသည္ က်ဴး ဘားႏုိင္ငံ၌ အေျခခံက်သည့္ အေျပာင္း အလဲမ်ား ျဖစ္ေပၚေရးကို ဦးတည္ေစ လ်က္ရွိသည္ဟု က်ဴးဘားအေရးေလ့လာ သူအမ်ားစုက ယုံၾကည္ေနျခင္းေၾကာင့္ လာမည့္ငါးႏွစ္တာကာလအတြင္း၌ က်ဴး ဘားသည္ မည္သည့္အသြင္မ်ဳိးျဖစ္လာ မည္ကိုေစာင့္ၾကည့္ရေတာ့မည္ျဖစ္သည္။
မည္သည့္႐ႈေထာင့္မွ ၾကည့္သည္ျဖစ္ ေစ က်ဴးဘားသည္ လက္ရွိအခ်ိန္၌ လြန္ ခဲ့သည့္ ၁ဝ ႏွစ္ခန္႔က ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ျမင္ေတြ႕ခဲ့ရေသာ အေျခအေနမ်ားႏွင့္ တူ ညီမႈမ်ားစြာရွိေနသည္ဟု ေတြ႕ရမည္ျဖစ္ သည္။
ႏွစ္ႏုိင္ငံလုံးသည္ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ ေရးစနစ္၊ မီဒီယာထိန္းခ်ဳပ္မႈမ်ား၊ လူ႔ အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ား၊ မေအာင္ျမင္ ေသာ ဆုိရွယ္လစ္စနစ္တည္ေဆာက္မႈ မ်ား၊ ေမွာင္ခိုလုပ္ငန္းမ်ား၊ စီးပြားေရး က်ဆင္းမႈမ်ားျဖစ္ေပၚခဲ့သည့္ ႏုိင္ငံမ်ား ျဖစ္ကာ ႏွစ္ၿမိဳ႕ဖြယ္မေကာင္းသည့္အျခား အေတြ႕အၾကံဳမ်ားကိုလည္း ပုိင္ဆုိင္ခဲ့သည့္ ႏုိင္ငံမ်ားျဖစ္သည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ငါးႏွစ္တာ ကာလအတြင္း၌ ျမန္မာႏုိင္ငံကို ဆယ္စု ႏွစ္ႏွင့္ခ်ီ၍ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ေသာ တပ္မေတာ္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ စည္းကမ္းျပည့္ဝ ေသာ ဒီမုိကေရစီစနစ္ဟု အမည္ေပးထား ေသာ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈမ်ား ေဖာ္ေဆာင္ ခဲ့ရာတြင္ ႏုိင္ငံေရးႏွင့္ လူမႈေရးက႑မ်ား ၌ သိသာထင္ရွားသည့္အေျပာင္းအလဲ မ်ား ျဖစ္ေပၚေစခဲ့သည္ဟု ျမင္ေတြ႕ရမည္ ျဖစ္သည္။
၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လအတြင္း၌ အေမရိကန္ႏုိင္ငံရွိ ႏုိင္ငံတကာရီပတ္ဘ လစ္ကန္အင္စတီက်ဳသည္ က်ဴးဘား အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ ေခါင္း ေဆာင္မ်ား၊ ဒီမုိကေရစီအေရးတက္ၾ<ြက လႈပ္ရွားသူမ်ားကို ေခၚယူကာ ျမန္မာႏိုင္ငံ သို႔ေစလႊတ္ၿပီး အသြင္ကူးေျပာင္းမႈမ်ား ေဖာ္ေဆာင္ရာ၌ ျမန္မာႏုိင္ငံရရွိခဲ့ေသာ ေအာင္ျမင္မႈမ်ား၊ ျမန္မာႏုိင္ငံရင္ဆုိင္ခဲ့ရ ေသာ က်႐ႈံးမႈမ်ား၊ ဆက္လက္ရင္ဆုိင္ရ မည့္စိန္ေခၚမႈမ်ားကို ေလ့လာႏုိင္ရန္အခြင့္ အေရးမ်ား ဖန္တီးေပးခဲ့သည္။ က်ဴးဘား ကုိယ္စားလွယ္အဖြဲ႕တြင္ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေဟာင္းမ်ား၊ လူငယ္ေခါင္း ေဆာင္မ်ား၊ အမ်ဳိးသမီးအခြင့္အေရးလႈပ္ ရွားသူမ်ား၊ က်ား၊ မ တန္းတူအခြင့္အေရး ရရွိရန္လႈပ္ရွားသူမ်ား၊ ဥပေဒပညာရွင္ မ်ား၊ မီဒီယာသမားမ်ားႏွင့္ အျခားပညာ ရွင္မ်ား ပါဝင္ခဲ့သည္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၌ ေန ထုိင္ခဲ့သည့္ ေျခာက္ရက္တာကာလ အတြင္း၌ က်ဴးဘားကုိယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕ အစည္းမ်ားမွ တာဝန္ရွိသူမ်ား၊ လႊတ္ ေတာ္မ်ားမွ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ မ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးခြင့္ရရွိခဲ့သည္။ ထုိ႔အျပင္ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္က ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ဒီမုိကေရစီအေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ားတြင္ ပါဝင္ခဲ့သည့္ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ ေဟာင္းမ်ားျဖစ္ေသာ ၈၈ မ်ဳိးဆက္ႏွင့္ လည္း ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးမႈမ်ားျပဳလုပ္ခြင့္ရ ခဲ့သည္။
က်ဴးဘားကုိယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ ျမန္မာ ႏုိင္ငံသို႔ သြားေရာက္ခဲ့ေသာအခ်ိန္သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၌ အတုိက္အခံပါတီအျဖစ္ ကာလရွည္ရပ္တည္ခဲ့ေသာ အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ဦးေဆာင္သည့္ လႊတ္ ေတာ္မ်ားႏွင့္ ျမန္မာအစိုးရသစ္စတင္ တာဝန္ယူၿပီး သုံးလခန္႔အၾကာတြင္ သြား ေရာက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ႏုိင္ငံတကာ ရီပတ္ဘလစ္ကန္အင္စတီက်ဳသည္ ႏုနယ္ သည့္ ဒီမုိကရက္တစ္အစိုးရတစ္ရပ္အေန ျဖင့္ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံ၏မ်ားျပားလွေသာ စိန္ေခၚမႈမ်ားကို ရင္ဆုိင္ရန္အတြက္ မည္ ကဲ့သို႔ႀကိဳးပမ္းေနရသည္ဆိုျခင္းအား ေလ့လာကာ အခြင့္အလမ္းေကာင္းမ်ား ဖန္တီးႏုိင္ရန္ ရည္ရြယ္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု အတည္ျပဳခဲ့သည္။ ျမန္မာ ႏုိင္ငံသို႔သြားေရာက္ခဲ့သည့္ ကုိယ္စား လွယ္အဖြဲ႕တြင္ ပါဝင္ခဲ့သူမ်ားကလည္း အေျပာင္းအလဲမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ကုိယ္ ေတြ႕ေလ့လာခြင့္ရရွိခဲ့ျခင္းမွာ စိတ္လႈပ္ ရွားဖြယ္အေတြ႕အၾကံဳမ်ားပုိင္ဆုိင္ခဲ့သည္ ဟု ဝန္ခံခဲ့သည္။
(Ref: 'Disciplined Democracy'- Lessons For Cuba from Myanmar by Casey Cagley)
(ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္)