images
UN
UN
က်ဴးဘား နမူနာယူရမည့္ ျမန္မာ႕ဒီမုိကေရစီကူးေျပာင္းမႈျဖစ္စဥ္
ျပည္႕ၿဖိဳးႏုိင္ Friday, 07 October 2016

(ယမန္ေန႔မွအဆက္)
ျမန္မာႏုိင္ငံသို႔သြားေရာက္ခဲ့ေသာ က်ဴးဘားကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕သည္ ¤င္း တို႔ႏုိင္ငံႏွင့္နီးစပ္မႈမ်ားစြာရွိေသာ အီလစ္ မ်ားဦးေဆာင္ခဲ့သည့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏အသြင္ ကူးေျပာင္းမႈႏွင့္ဆုိင္ေသာ အေတြ႕အၾကံဳ ေကာင္းမ်ားကို မ်က္ျမင္ကိုယ္ေတြ႕ေလ့ လာႏုိင္ခဲ့သည္။ ၂ဝ၁၁ခုႏွစ္တြင္ အစျပဳခဲ့ ေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈ မ်ားတြင္ တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္ ေဟာင္းမ်ားဦးေဆာင္ခဲ့သည့္ အသြင္ ေျပာင္းအစိုးရသည္ သမိုင္းႏွင့္ခ်ီ၍ ထိန္း ခ်ဳပ္ကန္႔သတ္မႈမ်ားစြာျပဳလုပ္ထားခဲ့ေသာ လူမႈေရးက႑ႏွင့္ စီးပြားေရးက႑မ်ား တြင္သာမကႏုိင္ငံသားမ်ား၏ ႏုိင္ငံေရး ျဖစ္တည္မႈႏွင့္ဆုိင္ေသာက႑မ်ားတြင္ပါ အားလံုးအံ့အားသင့္ခဲ့ရသည့္ေျဖေလွ်ာ့မႈ မ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။
အသြင္ကူးေျပာင္းမႈမ်ား ေဖာ္ေဆာင္ ရာ၌ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္သည္ လက္ရွိ က်င့္သံုးလ်က္ရွိေသာ အေျခခံဥပေဒျဖင့္ အဆံုးအျဖတ္ေပးႏုိင္သည့္ လုပ္ပိုင္ခြင့္ အခ်ဳိ႕ကိုပိုင္ဆုိင္ထားသည္ဟု ေတြ႕ရမည္ ျဖစ္သည္။ ၂ဝဝ၈ခုႏွစ္က ျပ႒ာန္းခဲ့ေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏အေျခခံဥပေဒတြင္ တပ္ မေတာ္အား အေျခခံဥပေဒႏွင့္ဆုိင္သည့္ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို အဆံုးအျဖတ္ေပး ႏုိင္သည့္လုပ္ပိုင္ခြင့္အား ေပးအပ္ထား ျခင္းျဖစ္သည္။၂ဝ၁၅ခုႏွစ္ႏိုဝင္ဘာလက က်င္းပခဲ့ေသာေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အမ်ဳိး သားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္သည္ လႊတ္ ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ရာခိုင္ႏႈန္း ၈ဝ ခန္႔အႏုိင္ရရွိခဲ့ၿပီး လႊတ္ေတာ္မ်ားတြင္ တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္ဦးေရမွာ ၂၅ရာခိုင္ႏႈန္းရွိေနသည္။ ၂ဝဝ၈ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒအရ အေျခခံဥပေဒအား ျပင္ဆင္လိုပါက လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စား လွယ္ ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္းႏွင့္အထက္ ေထာက္ ခံရန္ လိုအပ္မည္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ တပ္ မေတာ္သည္ ထိေရာက္သည့္လုပ္ပိုင္ခြင့္ တစ္ရပ္ကိုပိုင္ဆုိင္ထားသည္ဟုသတ္မွတ္ ရမည္ျဖစ္သည္။ ထို႔အျပင္ တပ္မေတာ္ သည္ အစိုးရအဖြဲ႕အတြင္း၌အေရးႀကီး သည့္ဝန္ႀကီးဌာနမ်ားဟု သတ္မွတ္ရမည့္ ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာန၊ နယ္စပ္ေရးရာ ဝန္ႀကီးဌာန၊ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန မ်ားကိုလည္းဝန္ႀကီးမ်ား ခန္႔အပ္ပိုင္ခြင့္ ရရွိထားသည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံသို႔သြားေရာက္ခဲ့သည့္ က်ဴးဘားကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕တြင္ ပါဝင္ ခဲ့သည့္ အဖြဲ႕ဝင္အမ်ားစုက ျမန္မာႏုိင္ငံ ေတာ္အတုိင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ႏွင့္ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္သည္ အသြင္ကူး ေျပာင္းမႈမ်ားေဖာ္ေဆာင္ရာ၌ တပ္မေတာ္ အား အေလွ်ာ့ေပးမႈမ်ားစြာျပဳလုပ္ခဲ့ရ သည္ဟုယူဆေၾကာင္း ထင္ျမင္ခ်က္ေပး ခဲ့သည္။ အဖြဲ႕ဝင္အခ်ဳိ႕ကလည္း အမ်ဳိး သားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္အေပၚ က႐ုဏာ သက္သည့္ သံုးသပ္ခ်က္မ်ားျပဳလုပ္ခဲ့ သည္။ သို႔ေသာ္ အဖြဲ႕ဝင္အားလံုး၏႐ႈျမင္ ခ်က္မ်ားကို ေပါင္းစည္းၾကည့္မည္ဆိုပါ က ျမန္မာႏုိင္ငံ၏အေျခအေနမ်ားႏွင့္ က်ဴးဘားႏုိင္ငံတြင္ ျဖစ္ေပၚလာဖြယ္ရွိ ေသာ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈမ်ားမွာ မ်ဥ္း ၿပိဳင္အေနအထားျဖစ္ႏုိင္သည္ဆိုေသာ အခ်က္မွာမူ ရွင္းရွင္းလင္းလင္းရွိခဲ့သည္။ တင္းက်ပ္သည့္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈပံုစံမ်ားျဖင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သည့္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈမ်ားျပဳလုပ္သည့္ကာလ အတြင္း၌ ျဖည္းျဖည္းခ်င္းေပ်ာက္ကြယ္ သြားကာ ႏုိင္ငံေရးႏွင့္စီးပြားေရးက႑ မ်ား၌ ¤င္းတို႔၏ပါဝင္ပတ္သက္မႈမ်ားႏွင့္ ¤င္းတို႔အား သစၥာခံသည့္အဖြဲ႕အစည္း မ်ားသည္ ေနာက္ဆံုးမ်ဳိးဆက္အေန အထားသို႔ ေရာက္ရွိသြားသည္ဟု သတ္ မွတ္ရမည့္ အေနအထားမ်ဳိးရွိသည္။
ဒီမိုကရက္တစ္လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားႏွင့္ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈမ်ားၾကားမွ ဆက္ႏႊယ္မႈမ်ားမွာ အကဲဆတ္သည့္ အေနအထားမ်ဳိး ရွိေနမည္ျဖစ္သည့္အျပင္ အာမခံႏိုင္သည့္ အေျခအေနသို႔လည္း ေရာက္ရွိဦးမည္မဟုတ္ပါ။ ႏုိင္ငံေရး အခင္းအက်င္းမ်ားအရ သံုးသပ္ရမည္ ဆိုပါက တပ္မေတာ္အစိုးရလက္ထက္ တြင္ ဦးေဆာင္ခဲ့သူမ်ားသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ၏ အေျပာင္းအလဲမ်ား၌စီးပြားေရးက႑ အပါအဝင္ အျခားက႑မ်ား၌ အဆင္ ေျပေျပခရီးဆက္ႏုိင္ရန္ စီစဥ္ထားခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္ဟု သတ္မွတ္ရမည္ျဖစ္သည္။
တပ္မေတာ္အစိုးရလက္ထက္တြင္ အုပ္ ခ်ဳပ္ေရးပိုင္း၌ ပါဝင္ခဲ့သူမ်ားအခ်ဳိ႕သည္ အက်ဳိးအျမတ္ႀကီးမားသည့္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ားျဖစ္ေသာ သတၱဳတူးေဖာ္ေရး ႏွင့္ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား၌ က်ယ္ ျပန္႔စြာပါဝင္ႏုိင္ရန္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္ဟု ေတြ႕ရမည္ျဖစ္သည္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိအခ်က္ အခ်ာက်သည့္ ေနရာအမ်ားစုကိုလည္း တပ္မေတာ္အစိုးရႏွင့္ အလြမ္းသင့္ခဲ့သည့္ ခ႐ိုနီမ်ားကသာ ပိုင္ဆုိင္ထားသည္ဟု ေတြ႕ရမည္ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ လက္တင္ အေမရိကႏုိင္ငံမ်ား၌မူ စီးပြားေရးက႑၌ ပုဂၢလိကပိုင္ျပဳလုပ္ရန္ ႀကိဳးပမ္းသည့္ ကနဦးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို ခ႐ိုနီအရင္းရွင္ စနစ္ဟု ေခၚဆိုၾကသည္။
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ျမင္ေတြ႕ခဲ့ရေသာ အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ က်ဴးဘားကိုယ္ စားလွယ္အဖြဲ႕တြင္ ပါဝင္ခဲ့သူအမ်ားစုမွာ အံ့အားသင့္ခဲ့ၾကသည္။ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈ ကို ေဖာ္ထုတ္ျပႏုိင္ေသာအေျခအေနမ်ား၊ အေျခခံအေဆာက္အအံုက႑ဆုိင္ရာ အားနည္းခ်က္မ်ား၊ လာေရာက္ခဲ့ခ်ိန္ သည္ မိုးရာသီျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ေရလွ်ံ ေနေသာလမ္းမ်ားႏွင့္ ရႊံ႕ႏြံမ်ားရွိေနေသာ လမ္းမ်ားကိုျမင္ေတြ႕ခဲ့ရ၍ အံ့အားသင့္ခဲ့ ျခင္းျဖစ္သည္။ က်ဴးဘားမ်ားအတြက္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈႏွင့္ အေျခခံအေဆာက္ အအံုက႑ အားနည္းမႈမ်ားမွာထူးဆန္း သည့္အရာမ်ားမဟုတ္ပါ။ အဖြဲ႕ဝင္ တစ္ဦးက ဒီမိုကရက္တစ္အေျပာင္းအလဲ မ်ားသည္ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ မ်ားကို ေန႔ခ်င္းညခ်င္းျဖစ္ေပၚေစျခင္း မရွိဟုယူဆမိေၾကာင္း ေျပာသည္။
အသြင္ကူးေျပာင္းမႈမ်ားတြင္ပါဝင္ေသာ ဥပေဒစိုးမိုးေရးက႑မွာလည္း ခက္ခဲ သည့္အေျခအေနမ်ား ရင္ဆုိင္ရေလ့ရွိ သည့္အျပင္ ေက်နပ္ဖြယ္အေနအထားသို႔ ေရာက္ရွိရန္ လြယ္ကူေလ့မရွိပါ။ ျမန္မာ ႏုိင္ငံတြင္ အဆိုပါအေျခအေနမ်ားကို ျမင္ ေတြ႕ေနရဆဲျဖစ္ကာ အကန္႔အသတ္မ်ား ႏွင့္ထိန္းခ်ဳပ္မႈမ်ားပါဝင္ေသာစနစ္မ်ား ဆက္ရွိေနဆဲျဖစ္သည္။ က်ဴးဘားကိုယ္ စားလွယ္အဖြဲ႕တြင္ ပါဝင္ခဲ့သူမ်ားအတြက္ အဆိုပါအေျခအေနမ်ားကို သိျမင္ခြင့္ရခဲ့ ေသာေၾကာင့္ လက္ေတြ႕ရင္ဆုိင္ရာတြင္ ေျဖရွင္းရန္အတြက္ အေျဖရွာရန္ျပင္ဆင္ ခြင့္ရဖြယ္ရွိသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံရွိႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေဟာင္းမ်ား၊ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ တပ္မေတာ္အုပ္ခ်ဳပ္ ေရးစနစ္၌ ေခါင္းေဆာင္ခဲ့သူမ်ားႏွင့္ အလုပ္အတူလုပ္ခဲ့သူမ်ားအား က်ဴးဘား ကိုယ္စားလွယ္ ေဆြးေႏြးခြင့္ရရွိခဲ့ျခင္း သည္ က်ဴးဘားကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ဝင္ မ်ားအတြက္သာမက ႏွစ္ဖက္လံုးအတြက္ အက်ဳိးရွိေစမည္ျဖစ္သည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံရွိ တက္ၾ<ြကလႈပ္ရွားသူ မ်ားသည္ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား၏ လက္ရွိအေျခအေနႏွင့္ဆုိင္ေသာအေၾကာင္း အရာမ်ားအေပၚ အာ႐ံုစိုက္ေနဆဲျဖစ္ သည္။ အာဏာရွင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္မွဒီမို ကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းမႈမ်ားေဖာ္ေဆာင္ သည့္လုပ္ငန္းစဥ္တုိင္းသည္ အစဥ္အျမဲ ႐ႈပ္ေထြးေလ့ရွိသည့္အျပင္ ပါဝင္သည့္ အေၾကာင္းအရာတုိင္းတြင္ကိုယ္ပိုင္ထူးျခား မႈမ်ားပါဝင္ေနေလ့ရွိသည္။ ဗုဒၶဘာသာ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားကို အသားေပးသည့္ ျမန္မာႏုိင္ငံႏွင့္ပတ္သက္ေသာ အေၾကာင္း အရာမ်ားသည္ ကာရစ္ဘီယံေဒသရွိ အကန္႔အသတ္မ်ားရွိေနေသာ ႏုိင္ငံငယ္ တစ္ခုျဖစ္သည့္ က်ဴးဘားကဲ့သို႔ႏုိင္ငံ အတြက္ ႀကီးမားသည့္နမူနာယူစရာမ်ား ရရွိဖြယ္ရိွသည္။ က်ဴးဘားအေနျဖင့္ ေျဖ ေလွ်ာ့မႈမ်ားႏွင့္လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ဆုိင္ ေသာအေၾကာင္းအရာမ်ားကို ေဆာင္ရြက္ ရာ၌ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေသာ မည္သည့္အရာမ်ားကို နမူနာယူမည္ ဆိုသည္ကို လြယ္ကူစြာဆံုးျဖတ္ႏုိင္ဖြယ္ ရွိသည္။ က်ဴးဘားကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ တြင္ပါဝင္ခဲ့သူမ်ားအေနျဖင့္ ကိုယ္ပိုင္ အေတြ႕အၾကံဳမ်ားႏွင့္ ႏုိင္ငံ၏ပကတိျဖစ္ တည္မႈမ်ားကိုအေျခခံကာအမွန္တကယ္ အက်ဳိးျဖစ္ထြန္းေစမည့္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ေပၚထြက္လာေစေသာ အသြင္ကူးေျပာင္း မႈမ်ားဖန္တီးရန္အတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံသို႔ သြားေရာက္ခဲ့သည့္ခရီးစဥ္သည္ အေတြ႕ အၾကံဳေကာင္းမ်ားစြာ ရရွိေစမည္ျဖစ္ သည္။
(Ref: 'Disciplined Democracy'- Lessons For Cuba from Myanmar by Casey Cagley)