images
UN
UN
မူးယစ္ကင္းစင္ေသာ ျမန္မာ႕လူ႔ေဘာင္
ၾကည္သိန္းဦး Monday, 24 October 2016
မူးယစ္ေဆးဝါးႏွင့္ စိတ္ကိုေျပာင္းလဲ ေစေသာေဆးဝါးမ်ားအႏၲရာယ္ တားဆီး ကာကြယ္ေရးဗဟိုအဖြဲ႕သည္ မူးယစ္ ေဆးဝါးထိန္းခ်ဳပ္ေရးမူဝါဒသစ္တစ္ရပ္ ေပၚထြက္လာေရးအတြက္ လမ္းစဥ္ ခုနစ္ ရပ္ျဖင့္ ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိေၾကာင္း မူဝါဒသစ္တစ္ရပ္ေရးဆြဲရာတြင္ လုပ္ငန္း က႑ေပါင္းစံု ပါဝင္လာေစရန္ သံုးစြဲမႈ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရးလုပ္ငန္းအဖြဲ႕၊ကုသ ေရးႏွင့္ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးလုပ္ငန္း အဖြဲ႕၊ ထုတ္လုပ္မႈေလွ်ာ့ခ်ေရးလုပ္ငန္း အဖြဲ႕၊လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ စိန္ေခၚမႈသစ္မ်ား ဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းအဖြဲ႕ႏွင့္ အစားထိုး ဖြံ႕ၿဖိဳး ေရးလုပ္ငန္းအဖြဲ႕ဟူ၍ လုပ္ငန္းအဖြဲ႕ ငါးဖြဲ႕ ဖြဲ႕စည္းေဆြးေႏြးမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ပါဝင္ေဆြးေႏြးလိုသည့္ လူမႈအဖြဲ႕အစည္း၊ အစိုးရမဟုတ္ေသာ အဖြဲ႕အစည္းႏွင့္ ပုဂၢလိကအဖြဲ႕အစည္းမ်ားအား ဖိတ္ေခၚ ေၾကာင္း ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလ ၃ဝ ရက္ေန႔ထုတ္ ေၾကးမံုသတင္းစာတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ပါသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံမူးယစ္ေဆးဝါးဆန္႔က်င္ ေရးအသင္းသည္ 'မူးယစ္ေဆးဝါး ကင္းစင္ေသာ ျမန္မာ့လူ႕ေဘာင္အဖြဲ႕ အစည္းျဖစ္ေပၚလာေစရန္' ဆိုသည့္ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ျဖင့္ 'မူးယစ္ေဆးဝါးအလြဲ သံုးသူမ်ား ၄င္းတို႔ႏွင့္ ဆက္ႏႊယ္လ်က္ ရွိေသာ အႏၲရာယ္ရွိသူမ်ားအတြက္ မူး ယစ္ေဆးဝါးအလြဲသံုးမႈ ေလ်ာ့နည္း ပေပ်ာက္ေစျခင္းျဖင့္ အရည္အေသြးတိုး တက္ျမင့္မားေသာ လူ႔ေဘာင္အဖြဲ႕အစည္း တစ္ရပ္ ျဖစ္ထြန္းလာေစရန္' ဆိုသည့္ ပန္းတိုင္သို႔ ေရာက္ေအာင္ရည္ရြယ္ခ်က္ ႏွင့္ ရည္မွန္းခ်က္မ်ား ခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္ ေနေသာေစတနာ့ဝန္ထမ္းလူမႈေရးအသင္း ျဖစ္သည္။ အသင္းႀကီးကို ၁၉၉၄ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၂၆ ရက္ေန႔တြင္ စတင္ဖြဲ႕စည္းခဲ့ၿပီး ၁၉၉၄ ခုႏွစ္ေအာက္တိုဘာလ ၁၂ ရက္ ေန႔တြင္ အသင္းအဖြဲ႕ မွတ္ပံုတင္အမွတ္ (၁၇၇ဝ)ျဖင့္ဖြဲ႕စည္းခြင့္ျပဳထားရာ သက္ တမ္း ၂၂ႏွစ္ေက်ာ္ ရွိသည္ႏွင့္အညီ အသင္းဝင္ဦးေရမွာ ႏိုင္ငံတစ္ဝန္းတြင္ ႏွစ္ေသာင္းေျခာက္ေထာင္ေက်ာ္ရွိပါသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံမူးယစ္ေဆးဝါးဆန္႔က်င္ ေရးအသင္းသည္ မူးယစ္ေဆးဝါးသံုးစြဲ မႈေလွ်ာ့ခ်ေရးႏွင့္ မူးယစ္ေဆးဝါးသံုးစြဲ သူမ်ားႏွင့္ ႏွီးႏႊယ္စပ္ဆိုင္သူမ်ားအတြင္း ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါအႏၲ ရာယ္ေလွ်ာ့ခ်ေရးတို႔ကို အဓိကထား ေဆာင္ရြက္ပါသည္။ ထိုသို႔ေဆာင္ရြက္ ရာတြင္ လူငယ္လူရြယ္အပါအဝင္ ျပည္သူလူထုအတြင္း မူးယစ္ေဆးဝါး အႏၲရာယ္ အသိပညာေပး ေဟာေျပာ ေဆြးေႏြးျခင္း၊ လက္ကမ္းစာေစာင္မ်ား ျဖန္႔ေဝျခင္း၊ လက္ထိုးအ႐ုပ္အပါအဝင္ သ႐ုပ္ေဖာ္ျပသမႈမ်ားျဖင့္ အသိပညာေပး ျခင္း၊ တံလွ်ပ္အမည္ျဖင့္ ပညာေပး ဂ်ာနယ္ထုတ္ေဝျခင္း၊ မူးယစ္ေဆးစြဲ လူနာမ်ားအား အနီးဆံုးေဆးျဖတ္စခန္း မ်ားသို႔ ပို႔ေဆာင္ေပးျခင္း၊ မူးယစ္ေဆးဝါး အႏၲရာယ္ အသိပညာေပး ဝတၴဳတို၊ ေဆာင္းပါး၊ ကဗ်ာ၊ က်ပန္းစကားေျပာ ၿပိဳင္ပြဲမ်ား က်င္းပေပးျခင္း၊ အႏုပညာရွင္ အခ်ဳိ႕ကို အသင္းႀကီး၏ ဆက္ဆံေရး သံတမန္ခန္႔အပ္ကာ မူးယစ္ေဆးဝါး အႏၲရာယ္ အသိပညာေပး ေဟာေျပာ ေဆြးေႏြးျခင္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ေပးလ်က္ ရွိပါသည္။
ထို႔ျပင္ ကုလသမဂၢစီမံကိန္းလုပ္ငန္း မ်ားဆိုင္ရာ႐ုံး (UNOPS) ႏွင့္ျမန္မာႏိုင္ငံ မူးယစ္ေဆးဝါးဆန္႔က်င္ေရးအသင္း (MANA) တို႔ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေသာ MANA-UNOPS Global Fund Round (9) Project ျဖင့္ ၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ ေက်းရြာ ခုနစ္ခု၊ MANA-UNOPS 3 MDG Project ျဖင့္ ၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ေက်းရြာ ၁၅ခုတို႔တြင္မူးယစ္ေဆးဝါးအလြဲသံုးစားမႈ ေလွ်ာ့ခ်ေရးႏွင့္ မူးယစ္ေဆးဝါး သံုးစြဲ သူမ်ားႏွင့္ ႏွီးႏႊယ္စပ္ဆုိင္သူမ်ားအတြင္း ခုခံအားက်ဆင္းမႈကူးစက္ေရာဂါအႏၲရာယ္ ေလွ်ာ့ခ်ေရးလုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ လ်က္ရွိပါသည္။ အဆိုပါစီမံကိန္းနယ္ေျမ မ်ားရွိ ရိပ္ျမံဳမ်ားတြင္ ဆရာဝန္မ်ား ဦးစီး ေသာအဖြဲ႕မ်ားထားရွိကာ အျခားလိုအပ္ ေသာ ေဆးဝါးကုသမႈမ်ားကိုပါ ေဆာင္ ရြက္ေပးလ်က္ရွိပါသည္။
ထို႔အတူ ကုလသမဂၢလူဦးေရရန္ပံုေငြ အဖြဲ႕(UNFPA) ႏွင့္ျမန္မာႏုိင္ငံမူးယစ္ ေဆးဝါးဆန္႔က်င္ေရးအသင္း (MANA) တို႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေသာ MANA-UNFPA HIV Prevention Project ျဖင့္လည္း ၿမိဳ႕နယ္ငါးခုတြင္ရိပ္ျမံဳမ်ား ဖြင့္လွစ္ကာ သံုးစြဲမႈေလွ်ာ့ခ်ေရးႏွင့္ အႏၲ ရာယ္ေလွ်ာ့ခ်ေရးလုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ ရြက္ေပးလ်က္ရွိပါသည္။ ထို႔ျပင္ ကုလသမဂၢလူဦးေရရန္ပံုေငြအဖြဲ႕မွ ကြၽမ္း က်င္သူပညာရွင္လိုက္ပါလ်က္ ျပည္နယ္ ရဲတပ္ဖြဲ႕ ေျခာက္ခုႏွင့္




ရဲအရာရွိေလ့က်င့္ ေရးေက်ာင္းတို႔မွ ရဲအရာရွိမ်ား၊ ရဲအရာ ရွိေလာင္းမ်ားႏွင့္ အျခားအဆင့္ရဲတပ္ဖြဲ႕ ဝင္မ်ားကို က်ား-မအေျချပဳအၾကမ္းဖက္ မႈဆိုင္ရာ အသိပညာေပးေဆြး ေႏြးမႈမ်ား ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၿပီးျဖစ္ပါသည္။
မူးယစ္ေဆးဝါးသံုးစြဲမႈႀကိဳတင္ကာ ကြယ္ေရးအတြက္ ပညာေပးေဆြးေႏြးမႈ မ်ားေဆာင္ရြက္ရာတြင္ အသက္အရြယ္၊ ေနရာေဒသႏွင့္ ပတ္ဝန္းက်င္အေျခအေန၊ ပညာအရည္အခ်င္း၊ အခ်ိန္ရရွိမႈ၊ မူးယစ္ ေဆးဝါးအမ်ဳိးအစားအလုိက္ စိမ့္ဝင္ ေရာက္ရွိေနမႈစသည့္အခ်က္မ်ားအေပၚ မူတည္ကာ ေဆာင္ရြက္သင့္ပါသည္။ ပညာေပးေဆြးေႏြးရာတြင္ အသက္တူ စ႐ိုက္တူ အုပ္စုတူျဖစ္သည့္သူမ်ားျဖင့္ ဦးစားေပးေဆာင္ရြက္ေစသင့္ပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမူးယစ္ေဆးဝါးဆန္႕က်င္ေရး အသင္း(ဗဟို)တြင္ ပညာေပးေဆြးေႏြး မည့္လုပ္ငန္းအေပၚမူတည္၍ ေဆာင္ရြက္ ႏိုင္ရန္ ေငြၾကယ္ပြင့္လူငယ္အဖြဲ႕ (MANA Silver Star Youth-Mss) ႏွင့္ လူငယ္ အားမာန္အဖြဲ႕ (MANA Youth Enpowerment Team-MYET) တို႔ကို ဖြဲ႕စည္းထားရွိပါသည္။
မူးယစ္ေဆးဝါးအႏၲရာယ္ အသိ ပညာေပးေဆြးေႏြးမႈတြင္ မူးယစ္ေဆးဝါး အမ်ဳိးအစား၊ အာနိသင္၊ သံုးစြဲပံု၊ သံုးစြဲ မႈေၾကာင့္ ခံစားရပံုတို႔အား မသံုးစြဲမိ ေအာင္ ပညာေပးမႈမ်ဳိးျဖစ္သင့္ပါသည္။ စမ္းသပ္ သံုးစြဲႏိုင္ေအာင္ မွားယြင္းသည့္ ပညာေပးမႈမ်ဳိးမျဖစ္သင့္ပါ။ မႈခင္းက်ဴးလြန္ မႈမ်ားတြင္ က်ဴးလြန္သူတို႔၏က်ဴးလြန္ပံု က်ဴးလြန္နည္း (modus operandi) ကို မလိုအပ္ဘဲ ေဖာ္ျပေရးသားေျပာဆိုမႈမ်ား ေၾကာင့္ ပံုစံတူက်ဴးလြန္မႈမ်ားေပၚေပါက္ လာမႈကို သတိျပဳသင့္ပါသည္။
မႈခင္းႀကိဳတင္ကာကြယ္မႈ (Crime Prevention) မ်ားတြင္လည္း ျပစ္မႈက်ဴး လြန္သူကို အေရးယူအျပစ္ေပးမႈခ်ည္း သက္သက္ ေဆာင္ရြက္ျခင္းထက္ ျပစ္မႈ မက်ဴးလြန္မီကပင္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္တတ္ သူမ်ား၏အျပဳအမႈ၊ အက်င့္စာရိတၱ၊ ယံု ၾကည္ခ်က္၊ ခံယူခ်က္၊ စားဝတ္ေနေရး ဆိုင္ရာ ထိန္းသိမ္းျပဳျပင္ေစာင့္ေရွာက္မႈ မ်ား (Treatment of Offenders) ကို ေဆာင္ရြက္ေပးသင့္ပါသည္။ယင္းစနစ္ ကို က်င့္သံုးျခင္းျဖင့္ မႈခင္းမ်ားသိသာ စြာက်ဆင္းေၾကာင္း သင္ၾကားေလ့လာ သိရွိရပါသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္က ျပ႒ာန္းထားသည့္ 'မူးယစ္ေဆးဝါးႏွင့္ စိတ္ကိုေျပာင္းလဲေစေသာ ေဆးဝါးမ်ား ဆိုင္ရာ ဥပေဒ'တြင္ ေဆးသံုးစြဲသူကို အေရးယူအျပစ္ေပးရန္အတြက္ကိုသာ ဦးတည္ျပ႒ာန္းထားျခင္းမဟုတ္ပါ။ပုဒ္မ (၉)တြင္ ေအာက္ပါအတိုင္းျပ႒ာန္းထား ပါသည္-
(က) ေဆးဝါးသံုးစြဲသူသည္ က်န္းမာ ေရးဝန္ႀကီးဌာနက သတ္မွတ္ သည့္ဌာန သို႔မဟုတ္ ဤကိစၥ အလို႔ငွာ အစိုးရက အသိအမွတ္ ျပဳထားသည့္ ေဆးကုေဂဟာတြင္ ေဆးကုသမႈခံယူရန္ မွတ္ပံုတင္ရ မည္။
(ခ) မွတ္ပံုတင္ထားေသာ ေဆးဝါး သံုးစြဲသူအား ေဆးကုသေပးေရး ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ က်န္းမာေရး ဝန္ႀကီးဌာနသည္ လိုအပ္ေသာ အစီအစဥ္မ်ား ခ်မွတ္ေဆာင္ ရြက္ရမည္။
(ဂ) မွတ္ပံုတင္၍ ေဆးကုသမႈခံယူ ေသာ ေဆးဝါးသံုးစြဲသူသည္ က်န္းမာေရး ဝန္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ထားေသာ ၫႊန္ၾကား ခ်က္မ်ားကို လုိက္နာရမည္။
ဟု ျပ႒ာန္းထားပါသည္။
မူးယစ္ေဆးဝါးသံုးစြဲသူအား ပုဒ္မ (၉)ႏွင့္အညီ ေဆးဝါးကုသမႈခံယူေရးကို ဦးစားေပးျပ႒ာန္းထားပါသည္။ ပုဒ္မ(၉) ပါျပ႒ာန္းခ်က္ကို လိုက္နာရန္ပ်က္ကြက္ သည့္ ေဆးဝါးသံုးစြဲသူကိုသာ အေရးယူ အျပစ္ေပးမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ပုဒ္မ(၁၅) တြင္ 'ေဆးဝါးသံုးစြဲသူသည္ က်န္းမာေရး ဝန္ႀကီးဌာနက သတ္မွတ္သည့္ဌာန သို႔မဟုတ္ ဤကိစၥအလို႔ငွာ အစိုးရက အသိအမွတ္ျပဳထားသည့္ ေဆးကုေဂဟာ တြင္ မွတ္ပံုတင္ရန္ပ်က္ကြက္လွ်င္ျဖစ္ေစ၊ ေဆးကုသေရးအတြက္က်န္းမာေရးဝန္ႀကီး
ဌာနက ထုတ္ျပန္ထားေသာ ညႊန္ၾကား ခ်က္မ်ားကို လိုက္နာရန္ပ်က္ကြက္လွ်င္ ျဖစ္ေစ ေထာင္ဒဏ္ အနည္းဆံုး သံုးႏွစ္မွ အမ်ားဆံုး ငါးႏွစ္အထိ ခ်မွတ္ျခင္းခံရ မည္'ဟု ျပ႒ာန္းထားပါသည္။
သို႔ျဖစ္ရာ မူးယစ္ေဆးဝါးသံုးစြဲသူ မ်ား ေဆးျဖတ္ကုသမႈခံယူေရးကို ဦးစား ေပးေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္ပါသည္။ ထို သို႔ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ ဥပေဒပါျပ႒ာန္း ခ်က္မ်ားအျပင္ ၁၉၉၅ခုႏွစ္တြင္ ျပ႒ာန္း ထားေသာ 'မူးယစ္ေဆးဝါးႏွင့္ စိတ္ကို ေျပာင္းလဲေစေသာေဆးဝါးမ်ားဆိုင္ရာ နည္းဥပေဒ'ပါ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားကိုလည္း လိုက္နာရပါမည္။
မူးယစ္ေဆးျဖတ္ကုသေပးရာတြင္ မက္သာဒံုးေဆးတိုက္ေကြၽးမႈကဲ့သို႕ေသာ ေဆးဝါးကုသမႈ စဥ္ဆက္မျပတ္ခံယူရရွိ ေရး လိုအပ္ပါသည္။ သြားလာမႈခက္ခဲ အလွမ္းေဝးသည့္ ေက်းလက္ေဒသရွိ မူးယစ္ေဆးျဖတ္ကုသမႈခံယူၿပီးသူမ်ား အေနျဖင့္ မက္သာဒံုးေဆးတိုက္ေကြၽးမႈ ကုသခံယူရန္ ေန႕စဥ္မသြားေရာက္ႏိုင္ၾက ပါ။ ေငြေၾကးကုန္က်ခံကာ မူးယစ္ေဆး ျဖတ္ကုသမႈမွာ အခ်ည္းႏွီးျဖစ္ၿပီး မူးယစ္ ေဆးဝါး၏သားေကာင္ဘဝသို႔ ျပန္လည္ ေရာက္ရွိသြားသည့္ သာဓကမ်ားလည္း ေတြ႕ေနရပါသည္။
က်န္းမာေရးဦးစီးဌာနမွ မက္သာဒံုး ေဆးတိုက္ေကြၽးမႈကို တိုက္နယ္ေဆး႐ံု မ်ားအထိ တိုးခ်ဲ႕သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရသည့္အတြက္ ဝမ္းသာရပါသည္။ သို႔ေသာ္လက္ေတြ႕တြင္ တိုက္နယ္ေဆး႐ံု ရွိသည့္ ေက်းရြာႏွင့္ ေန႕ခ်င္းျပန္ခရီး မေပါက္သည့္ ေက်းရြာမ်ား ေတာင္တန္း ေဒသမ်ားတြင္ရွိေနပါသည္။ ထိုေက်းရြာ မ်ားရွိ မက္သာဒံုးေဆးတိုက္ေကြၽးမႈ ေန႕စဥ္ခံယူရသည့္ ေဆးျဖတ္လူနာမ်ား အတြက္ စဥ္းစားေဆာင္ရြက္ေပးရန္လည္း လိုပါမည္။ နည္းဥပေဒ(၈)ပါ ျပ႒ာန္းခ်က္ ႏွင့္အညီ ေဆးဝါးသံုးစြဲသူမ်ားအား ေဆး ကုသေပးသည့္လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္ခြင့္ကို 'ပုဂၢလိကပိုင္၊ ဖက္စပ္ပိုင္၊ အသင္းအဖြဲ႕ ပိုင္ ေဆးကုေဂဟာမ်ား'ဖြင့္လွစ္လုပ္ ေဆာင္ႏိုင္ေရးအတြက္ သက္ဆိုင္ရာက နည္းဥပေဒႏွင့္အညီ စိစစ္ခြင့္ျပဳျခင္း၊ ယင္းေဆးကုေဂဟာမ်ားတြင္ မက္သာဒံုး ေဆးတိုက္ေကြၽးမႈ တစ္ဆက္တစ္စပ္ တည္း ေဆာင္ရြက္ေစျခင္းျဖင့္ ပိုမိုထိ ေရာက္မႈရွိေစမည္ျဖစ္ပါသည္။
ထို႔ျပင္ ေဆးျပတ္သြားသည့္သူမ်ား၏ စားဝတ္ေနေရးအတြက္ ျပန္လည္ထူေထာင္ ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ေဆးျဖတ္ၿပီးခ်ိန္မွ စတင္ကာ ေဆာင္ရြက္ေပးရန္လိုအပ္ပါ သည္။ ေဆးဝါးသံုးစြဲခ်ိန္မွ ေဆးျဖတ္ၿပီး ခ်ိန္ထိ စားဝတ္ေနေရးခက္ခဲေနမည္ျဖစ္ ရာ ေဆးျပတ္သြားသည့္အခ်ိန္မွစ၍ ထိ ေရာက္ေသာ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးလုပ္ ငန္းမ်ားလိုအပ္မည္ျဖစ္ပါသည္။ ယခင္က ကိုးလကာလအထိ အခ်ိန္ယူဖြင့္လွစ္ခဲ့သည့္ လူငယ္မ်ားျပဳစုပ်ဳိးေထာင္ေရးစခန္းမ်ား တြင္ ေဆးျဖတ္ကုသေပးမႈမွသည္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးအတြက္ အသက္ ေမြးဝမ္းေက်ာင္း ပညာသင္ၾကားေပးမႈ အထိ ေအာင္ျမင္စြာေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္သည့္ သာဓကမ်ားရွိခဲ့ပါသည္။
သို႔ျဖစ္ရာ မူးယစ္ေဆးဝါးႏွင့္ထိစပ္မႈ မရွိေသးေသာ လူငယ္လူရြယ္မွ စတင္ကာ သင့္ေတာ္သည့္ နည္းစနစ္၊ နည္းနိႆယ ေဟာေျပာေဆြးေႏြးမႈပံုစံတို႔ျဖင့္ မူးယစ္ ေဆးဝါးအႏၲရာယ္ အသိပညာေပးျခင္း၊ ေဆးဝါးသံုးစြဲသူမ်ားအား ျပ႒ာန္းထား ေသာ မူးယစ္ေဆးဝါးဆိုင္ရာဥပေဒ နည္း ဥပေဒတို႔ႏွင့္အညီ မွတ္ပံုတင္ေစျခင္း၊ ေဆးျပတ္သည္ထိ စဥ္ဆက္မျပတ္ေဆး ျဖတ္ကုသမႈခံယူေစျခင္း၊ ေဆးျဖတ္ၿပီး ေနာက္ လိုအပ္ေသာ ေဆးဝါးကုသမႈ မျပတ္ရရွိေစျခင္း၊ စားဝတ္ေနေရးဆိုင္ရာ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား ရရွိ ခံစားေစျခင္းတို႔ျဖင့္ မူးယစ္ေဆးဝါး သံုးစြဲမႈ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရးကို ေဆာင္ ရြက္သင့္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။