images
UN
UN
ကြဲျပားမႈမ်ားၾကားတြင္ ဆက္ဆံေရးတည္ေဆာက္ျခင္း သို့မဟုတ္ ကခ်င္ျပည္နယ္ရွိၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ပဋိပကၡမ်ားအားသံုးသပ္ျခင္း
ျပည္႕ၿဖိဳးႏုိင္ Saturday, 29 October 2016

(ယမန္ေန႔မွအဆက္)
ကြဲျပားေသာ မ်ဳိးႏြယ္စုမ်ားၾကားတြင္ အရည္အေသြးႏွင့္စြမ္းေဆာင္ရည္ျမင့္မား ေစမည့္အစီအမံမ်ား ေဖာ္ေဆာင္ျခင္းသည္ မ်ဳိးဆက္သစ္မ်ားအား ကခ်င္မ်ဳိးႏြယ္စု မ်ားအတြက္ ဘာသာေရးႏွင့္အျခားတုိင္း ရင္းသားႏွင့္ဆုိင္ေသာ အခြင့္အေရးမ်ား ပိုမိုရရွိေစရန္အတြက္ ႏိုင္ငံေရးက႑ဆိုင္ ရာႀကိဳးပမ္းမႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ရန္ အေထာက္အကူျဖစ္ေစမည္ျဖစ္သည္။
အေရးႀကီးသည့္ ဆံုမွတ္မ်ား
လူမ်ဳိးစုေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ေဆြးေႏြး မႈမ်ားျပဳလုပ္ရာတြင္ ကခ်င္ျပည္နယ္ အတြက္ အဓိကက်ေသာ ေမာင္းႏွင္အား အသြင္ေဆာင္သည့္က႑မ်ားတြင္ ျဖစ္ေပၚ ႏိုင္ေသာအေရးႀကီးသည့္ အခ်က္မ်ား လည္းရွိေနသည္ဟု အတည္ျပဳႏိုင္ခဲ့သည္။ အဆုိပါအခ်က္မ်ားသည္ ကခ်င္ျပည္နယ္ အတြင္း၌ ဒိုင္းနမစ္ဆန္သည့္ ပဋိပကၡမ်ား ႏွင့္ေဝးရာသုိ႔ ေရာက္ရွိေစမည့္ အေျပာင္း အလဲမ်ားဖန္တီးကာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတည္ ေဆာက္မႈလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို တည္ၿငိမ္စြာ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ရန္အတြက္ ဆံုမွတ္မ်ား ျဖစ္သည္ဟုလည္း ဆိုရမည္ျဖစ္သည္။ ေမာင္းႏွင္အားအသြင္ေဆာင္သည့္က႑ မ်ားကဲ့သုိ႔ အေရးႀကီးသည့္ဆံုမွတ္မ်ား သည္လည္း ဒိုင္းနမစ္ဆန္ေနမည္ျဖစ္ သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္ႏွင့္ ဆိုင္ေသာအေၾကာင္းအရာအားလံုးအတြက္ အၾ<ြကင္းမဲ့ေျဖရွင္းႏိုင္မည့္ နည္းလမ္းမ်ဳိး မဟုတ္သည္ကို လက္ခံထားရမည္ျဖစ္ သည္။
ပထမဆံုးအခ်က္မွာ ကခ်င္ျပည္နယ္ အတြင္း၌ ႏိုင္ငံေရးက႑ႏွင့္ဆုိင္ေသာ သိျမင္မႈ၊ နားလည္မႈႏွင့္ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ မႈမ်ားအား ျမႇင့္တင္ေရးျဖစ္သည္။အဆိုပါ အခ်က္သည္ ၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္က က်င္းပခဲ့ ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ဗဟုိအစိုးရပိုင္း ၌ အေျပာင္းအလဲမ်ားျဖစ္ေပၚခဲ့ရာတြင္ တုံ႔ျပန္မႈတစ္အခုအသြင္ျဖင့္ ပါဝင္ခဲ့ၿပီး ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္းရွိ မ်ဳိးႏြယ္စုမ်ား အတြက္ လိုအပ္ေသာအကူအညီမ်ားကို ျပင္ပမွရယူႏုိင္ရန္အတြက္ တုိင္းရင္းသား ႏိုင္ငံေရးက႑အား ထင္ရွားသည့္အေျပာင္း အလဲမ်ား ျဖစ္ေပၚေစေရးႏွင့္လည္းဆက္ ႏႊယ္ေနမည္ျဖစ္သည္။
ထို႔အျပင္ လူငယ္မ်ားႏွင့္မ်ဳိးႏြယ္စု မ်ားၾကားတြင္ အရည္အေသြးျမင့္မားေစ ကာ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ဆုိင္ေသာ လုပ္ငန္းစဥ္ မ်ား၌ ကုိယ္စားျပဳႏိုင္စြမ္း ျမင့္မားလာေစ မည္ျဖစ္သည္။ စစ္ေရးႏွင့္ဆုိင္သည့္ အေၾကာင္းအရာမ်ားရွိေနေသာ္လည္း ဳႈဥ အဖြဲ႕၏ႏိုင္ငံေရးရပ္တည္ခ်က္မ်ား အေပၚ သေဘာေပါက္နားလည္မႈမ်ား လည္း ပါဝင္ရမည္ျဖစ္သည္။ ကခ်င္ ျပည္နယ္အနာဂတ္ကို ေမွ်ာ္ၾကည့္ရာ ေရာက္မည့္ ႏိုင္ငံေရးအခင္းအက်င္းမ်ဳိး ကို ဳႈဥ အဖြဲ႕မွ လက္ခံရန္လိုအပ္မည္ ျဖစ္သည့္အျပင္ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ ကိုင္အဖြဲ႕မ်ားၾကား၌ ညီညြတ္မႈရွိေရးႏွင့္ ကခ်င္တုိင္းရင္းသားမ်ား၏ ကိုယ္ပိုင္ ျပ႒ာန္းခြင့္မ်ားအတြက္လည္း အေရးႀကီး သည့္အခ်က္တစ္ခုအျဖစ္ ရပ္တည္ေန မည္ျဖစ္သည္။ တစ္ႏိုင္ငံလံုးပစ္ခတ္ တိုက္ခိုက္မႈရပ္စဲေရးသေဘာတူညီမႈစာခ်ဳပ္ ၏ တရားဝင္မႈသည္ ဳႈဥ အဖြဲ႕ဘက္မွ အစြန္းေရာက္မႈမရွိဘဲ ပူးေပါင္းပါဝင္သူ အျဖစ္ လက္တြဲလာေရးအေပၚတြင္လည္း မူတည္ေနမည္ျဖစ္သည္။
ထို႔အျပင္ ပဋိပကၡျဖစ္စဥ္မ်ားေလ်ာ့ က်ေရးအတြက္ မ်ဳိးႏြယ္စုအလိုက္ အကူ အညီျဖစ္ေစမည့္လႈပ္ရွားမႈမ်ား ေဆာင္ရြက္ ကာအေပါင္းလကၡဏာေဆာင္သည့္ ရလဒ္ မ်ားေပၚထြက္ေစရန္ ႀကိဳးပမ္းရမည္ျဖစ္ သည္။ မူးယစ္ေဆးဝါးတုိက္ဖ်က္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား၌ ကခ်င္လူမ်ဳိးႀကီးဝါဒ ကို အသားေပးမႈေၾကာင့္ ပဋိပကၡျဖစ္စဥ္ မ်ား ေလ်ာ့က်ေရးအေပၚ အက်ဳိးသက္ ေရာက္မႈရွိခဲ့ျခင္းမ်ားကိုလည္း ထည့္သြင္း စဥ္းစားရမည္ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ မူးယစ္ ေဆးဝါးတုိက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႕မ်ားအေပၚ အကူအညီေပးအပ္မႈမ်ား ေလွ်ာ့ခ်လိုက္ မည္ဆုိပါက စစ္ေဘးေရွာင္ဒုကၡသည္မ်ား ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးအေပၚ အက်ဳိး သက္ေရာက္မႈမ်ား ရွိလာႏုိင္သည္။ အကူ အညီျဖစ္ေစမည့္ လႈပ္ရွားမႈမ်ားသည္ မ်ဳိးႏြယ္စုအားလံုး ပါဝင္ျခင္းမရွိပါက ျခားနားမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေစဖြယ္ရွိေသာ ေၾကာင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ားကို ပဋိ ပကၡျဖစ္စဥ္မ်ားႏွင့္ ပို၍ေဝးရာဆီသို႔ ဦးတည္ေစမည့္ ရလဒ္မ်ားထြက္ေပၚေရး ကုိ ဦးစားေပးသင့္သည္။

အကူအညီျဖစ္ေစရန္ရည္ရြယ္သည့္ ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားသည္ စစ္ေဘးေရွာင္ဒုကၡ သည္မ်ားႏွင့္ဆုိင္ေသာ အေၾကာင္းအရာ မ်ားအတြက္ ေျဖရွင္းႏိုင္မည့္နည္းလမ္း မ်ား ဖန္တီးေပးႏိုင္ရန္လည္း လိုအပ္မည္ ျဖစ္သည္။ မ်ဳိးႏြယ္စုအားလံုးအတြက္ စစ္ေဘးေရွာင္ဒုကၡသည္မ်ားအေရးသည္ မျဖစ္မေန ထိေတြ႕ေနသည့္အေနအထား မ်ဳိးရွိေနရာ မ်ဳိးႏြယ္စုမ်ား၏ စစ္ေရးႏွင့္ ဆုိင္ေသာဆက္ႏႊယ္မႈမ်ား၊ ကခ်င္လူမ်ဳိး ႀကီးဝါဒႏွင့္ဆုိင္ေသာ က႑မ်ားအေပၚ တြင္လည္း လႊမ္းမိုးေနသည့္အေနအထား မ်ဳိး ျမင္ေတြ႕ေနရသည္။ စစ္ေဘးေရွာင္ ဒုကၡသည္အေရးႏွင့္ဆုိင္ေသာ က်ယ္ျပန္႔မႈ မ်ားသည္ ပဋိပကၡမ်ားအဆံုးသတ္ေရး အတြက္ တည္ၿငိမ္စြာျဖင့္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ ရန္ အာမခံခ်က္ေပးႏိုင္မႈ နည္းပါးေစမည္ ျဖစ္သည့္အျပင္ပဋိပကၡျဖစ္စဥ္မ်ားအတြက္ အဓိကအက်ဆံုး ေမာင္းႏွင္အားမ်ားႏွင့္ လည္း ခ်ိတ္ဆက္လ်က္ရွိသည္။
ပဋိပကၡျဖစ္စဥ္မ်ားအဆံုးသတ္ေစရန္ ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ ညႇိႏိႈင္းေဆြးေႏြးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္း၊ မ်ဳိးႏြယ္စုအလိုက္ ႏိုင္ငံေရး ႏွင့္ဆုိင္ေသာ ေဆြးေႏြးမႈမ်ားျပဳလုပ္ျခင္း မ်ားကို ထည့္သြင္းေဆာင္ရြက္ရမည္ျဖစ္ ကာ တုိးတက္မႈျဖစ္ေပၚေစရန္လည္း ဦးစားေပးရမည္ျဖစ္သည္။ ဳႈဥ အဖြဲ႕ ႏွင့္ဗဟိုအစိုးရၾကားတြင္ ေဆြးေႏြးညိႇႏိႈင္း မႈမ်ားျပဳလုပ္ျခင္း သို႔မဟုတ္ ကြဲျပားသည့္ မ်ဳိးႏြယ္စုမ်ားၾကားတြင္ ေဆြးေႏြးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ႏိုင္ျခင္းမ်ားမွာ တုိးတက္မႈျဖစ္ေပၚ ျခင္း၏ သေကၤတမ်ားဟု သတ္မွတ္ရ မည္ျဖစ္သည္။ ထုိ႔အျပင္ တုိင္းရင္းသား ႏိုင္ငံေရးက႑ႏွင့္ ကခ်င္လူမ်ဳိးစုကုိ ဦးစားေပးသည့္က႑မ်ားေပၚတြင္လည္း လႊမ္းမိုးႏိုင္စြမ္းရွိေနမည္ျဖစ္သည္။ အေရး ႀကီးသည့္ မူဝါဒတစ္ရပ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ ရမည္မွာ ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားအားလံုးသည္ ကခ်င္ျပည္နယ္၌ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိေသာ ပဋိပကၡျဖစ္စဥ္မ်ားတြင္ ပါဝင္ေနသူ အားလံုးၾကား၌ ယံုၾကည္မႈတည္ေဆာက္ ႏိုင္မည့္အခြင့္အလမ္းမ်ား ေပၚထြက္လာ ေရးျဖစ္သည္။ (Ref;Building Relationships Across Divides: Peace And Conflict of Kachin State By Dr.Laurens J.Visser)
(ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္)