images
UN
UN
ေမွ်ာ္လင္႕ခ်က္မ်ားအစား ျပည္သူတို့ရရွိလာခဲ႕သည္႕ လူမႈဘဝလံုၿခံဳေရး ၿခိမ္းေျခာက္စိန္ေခၚမႈမ်ား
ေတာက္ထြန္း Sunday, 08 January 2017
လူတိုင္းတြင္ လိုအင္ဆႏၵႏွင့္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကိုယ္စီရွိၾကသည္။ မတူညီေသာလိုအင္ဆႏၵမ်ိဳးစံုႏွင့္ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္မ်ားစြာကို ခြဲျခားစိတ္ျဖာၾကည့္ပါက 'လူမႈဘဝလံုျခံဳတည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းစြာေနလို မႈ'ႏွင့္ 'စားဝတ္ေနေရး ဖူလံုျပည့္စံုမႈ'တို႔သည္ အဓိကျဖစ္သည္ကို ေတြ႕ရွိႏိုင္သည္။
ျပည္သူမ်ားစုစည္းေနထိုင္ၾကသည့္ ႏိုင္ငံအသီးသီး၏ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္မ်ားကို ေလ့လာၾကည့္ပါက လည္း ႏိုင္ငံ 'လံုျခံဳတည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းမႈ' ႏွင့္ 'စီးပြားေရးဖြံၿဖိဳးတိုးတက္မႈ'ကို အဓိကရည္မွန္း ဦးတည္လုပ္ေဆာင္ေနၾကသည္ကို ေတြ႕ျမင္သိရွိႏိုင္သည္။
ႏိုင္ငံႏွင့္ ျပည္သူ႔အက်ိဳးစီးပြားကို ဦးတည္ ရပ္တည္ေနၾကေသာ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားကလည္း ေရြးေကာက္ပြဲကာလမ်ား၌ ျပည္သူကမဲထည့္ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ျခင္းခံရပါက ႏိုင္ငံကို မည္ သို႔တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းသာယာေအာင္ ျပဳလုပ္မည္၊ မည္သို႔စီးပြားေရးနိမ့္က်ေနသည္ကို တိုးတက္ ေအာင္ လုပ္မည္ဆိုသည္တို႕ကို ေျပာဆိုစည္း႐ံုး ၾကသည္ကို ၾကားဖူးၾကမည္ျဖစ္သည္။
ထိုေျပာဆိုမႈမ်ားေၾကာင့္လည္း ျပည္သူမ်ား၏ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကပိုမိုလာခဲ့သည္။ လက္ေတြ႕တြင္မူ ကား လက္ရွိအေျခအေနကို ေကာင္းေအာင္ ထိန္းရန္ပင္လွ်င္ မည္မွ်ခက္ခဲသည္ကို ေတြ႔ၾကံဳ ၾကရသည္။ ျပည္သူမ်ားကလည္း ျမင့္မားေသာ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္၊ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္မ်ားအစား လက္ ရွိလူမႈစီးပြား လံုျခံဳမႈကိုပင္ စိတ္မခ်ရေတာ့ဘဲ၊ စိုးရိမ္ပူပန္လာၾကရသည္။ ျမင့္မားေသာ ေမွ်ာ္လင့္ ခ်က္အဆင့္ႏွင့္ အက်ဘက္ကို ဦးတည္ေနသည့္ စိုးရိမ္ပူပန္မႈ အဆင့္တို႔အၾကားတြင္ မွ်ေျခ အေျခအေနသို႔ ျပန္လည္ေရာက္ရွိရန္ ႀကိဳးပမ္းရ မည့္အေနအထားသုိ႔ေရာက္ရွိေနသည္ကို ႐ႈ ျမင္ရသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္သာမဟုတ္ ကမၻာ့ႏိုင္ငံအသီး သီးကျဖစ္စဥ္မ်ားသည္လည္း အလားတူျဖစ္ သည္။ အခ်ိဳ ့ျဖစ္စဥ္မ်ားက မိမိတို႔ျပည္တြင္းသို႔ ျပည္ပက ကူးစက္ေရာက္ရွိလာခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။အထူးသျဖင့္ မူးယစ္ေဆးဝါးႏွင့္ဆက္ႏႊယ္ေသာ ျပႆနာ၊ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈႏွင့္ ဆက္စပ္ ေသာျပႆနာ၊ ညစ္ညမ္းဗီဒီယို႐ုပ္ရွင္ႏွင့္ဆက္စပ္ သည့္ျပႆနာမ်ားသည္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရး၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးကိုသာမက လူမႈစီးပြား အေျခအေနမ်ားကို ထိခိုက္ပ်က္စီးေစလ်က္ ရွိသည္။ ရာဇဝတ္မႈမ်ားကိုတိုးပြားလာေစသည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ားျဖစ္သည္။ ျပည္တြင္းပဋိ ပကၡမ်ားကို ေလ့လာပါက သယံဇာတအရင္း အျမစ္မ်ားကို ခိုးထုတ္သယ္ေဆာင္ေရာင္းခ်မႈကို ဂိုဏ္းဂဏဖြဲ႔စည္း၍ လက္နက္ကိုင္ေဆာင္က်ဴး လြန္ျခင္းျဖင့္ တရားဥပေဒစိုးမိုးႏိုင္သည့္ ေဘာင္ ျပင္ပမွ လုပ္ေဆာင္ေနၾကသည္။ ယင္းတို႕ႀကီး ထြားက်ယ္ျပန္႕လာျခင္းေၾကာင့္ ႏိုင္ငံအတြက္ အစိုးရသာမက ျပည္သူမ်ားကိုၿခိမ္းေျခာက္လာ သည့္ စိန္ေခၚမႈမ်ားျဖစ္လာသည္။ အခ်ဳိ႕စိန္ေခၚ မႈသည္ တိုင္းျပည္ႏွင့္ လူမ်ိဳးအတြက္ပါ ထိခိုက္ ေစႏိုင္သည့္ အမ်ဳိးသားေရးစိန္ေခၚမႈအဆင့္အထိ ေရာက္ရွိေနၿပီျဖစ္၍ အစိုးရ၊ တပ္မေတာ္၊ ႏိုင္ငံ ေရးပါတီမ်ား၊ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ ျပည္သူမ်ား ပူးေပါင္းႏွိမ္နင္းရန္ အေလးထားရမည့္အေျခအေန သို႔ ေရာက္ရွိေနသည္။
ႏိုင္ငံသည္ စိန္ေခၚမႈတစ္ခုခု ၾကံဳေတြ႕ရၿပီ ဆိုပါက ထိုစိန္ေခၚမႈကို ကာကြယ္တားဆီးေက်ာ္ လႊားႏိုင္ရန္ စီမံရသည့္ သေဘာသဘာဝရွိသည္။ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လက္ရွိျဖစ္ေပၚေနေသာ လံုျခံဳ ေရး၊ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရးႏွင့္ လူမႈစီးပြားဘဝ လံုျခံဳေရးစိန္ေခၚမႈမ်ားကို ကာကြယ္တားဆီး ေျဖရွင္းေက်ာ္လႊားႏိုင္ရန္ မဟာဗ်ဴဟာ၊ နည္း ဗ်ဴဟာအစီအမံမ်ားကို ညိႇႏိႈင္းေရးဆြဲစီမံသင့္ေပ သည္။
သို႔ျဖစ္၍ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရး ပ်က္ျပား ေစ႐ံုသာမက ျပည္သူတို႔၏ လူမႈစီးပြားဘဝလံု ျခံဳတိုးတက္မႈထိခိုက္ေစသည့္ စိန္ေခၚမႈအမ်ဳိး အစားအလိုက္ ဆိုင္ရာက႑အလိုက္ ေျဖရွင္း လုပ္ေဆာင္သြားရန္လိုအပ္ပံုကို ေအာက္ပါဇယား ျဖင့္ ရွင္းလင္းစြာျမင္ႏိုင္ရန္ေဖာ္ျပပါသည္။
အမ်ိဳးသားေရးစိန္ေခၚမႈႏွစ္ရပ္အနက္ လက္ နက္ကိုင္ပဋိပကၡသည္ အကန္႔အသတ္ျဖင့္ ျဖစ္ပြား ေနေသာ္လည္း တစ္ေငြ႕ေငြ႕ ေတာက္ေလာင္ထိ ခိုက္ေနသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ အစိုးရ၊ တပ္မေတာ္၊ တိုင္းရင္း သား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ၿငိမ္းခ်မ္း ေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ခ်မွတ္ေျဖရွင္းႏိုင္ရန္ေဆာင္ ရြက္လ်က္ရွိသည္။
အမ်ိဳးသားေရးစိန္ေခၚမႈႏွစ္ရပ္အနက္ မူး ယစ္ေဆးဝါးျပႆနာသည္ အကန္႔အသတ္မရွိ။ လ်င္ျမန္စြာ ျပန္႔ပြားလ်က္ရွိသည္။လူငယ္မ်ား လူၫြန္႔တံုးလာေစၿပီး လူမ်ိဳးပါပညာေရး၊ က်န္းမာ ေရး ထိခိုက္က်ဆင္းလာမည့္အႏၲရာယ္ရွိသည္။ေငြရွာရလြယ္သျဖင့္ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္း အခ်ဳိ႕က လုပ္ကိုင္သလို ျပည္တြင္းစီးပြားေရး၌ လမ္းေဘးကြမ္းယာဆိုင္အထိ ပ်ံ႕ႏွ႕ံေနသည္။ယင္း က ဆက္ႏႊယ္သည့္ ရာဇဝတ္မႈခင္းမ်ားစြာ တိုး ပြားလ်က္ရွိသည္။ ကြမ္းယာမစားေရးသည္ အဓိကမဟုတ္၊ မူးယစ္ေဆးဝါး ေရာင္းဝယ္သံုးစြဲ မႈမျပဳေရးအဓိကျဖစ္သည္။ စံုးစမ္းတားျမစ္အေရး ယူရမည္ ျဖစ္သည္။
လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္ႏွစ္ေက်ာ္က မႏၲေလးၿမိဳ႕မွ ၿမိဳ႕မိၿမိဳ႕ဖတခ်ဳိ႕ႏွင့္ေတြ႕ဆံုခဲ့ရာ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ မူးယစ္ေဆးဝါးေရာင္းဝယ္သံုးစြဲသူမ်ားျပားလာခဲ့ ၿပီး ေဒသခံရဲတပ္ဖြဲ႕အင္အားျဖင့္ မႏိုင္ေၾကာင္း တင္ျပခ်က္အရ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရက ဗဟို မူးယစ္တိုက္ဖ်က္ေရးအင္အား ေစလႊတ္ႏွိမ္နင္းခဲ့ ဖူးေၾကာင္း၊ ထိုစဥ္ကၿငိမ္သြားခဲ့ေၾကာင္း၊ ေနာင္ တြင္ မူလအတိုင္း မူးယစ္ေဆးဝါးေရာင္းဝယ္ သံုးစြဲသူျပန္မ်ားလာခဲ့ေၾကာင္းျဖင့္ စာေရးသူကို ေျပာျပၾကသည္။ ႏွိမ္နင္းခ်ိန္ကာလ မူးယစ္ ေဆးဝါးေရာင္းဝယ္သူတို႔ ွအေပ ေရွာင္ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။ သာလြန္အင္အားျဖင့္ စနစ္တက်စီမံ မွရမည္။ ျပည္သူပူးေပါင္းပါဝင္မႈလိုအပ္သည္။မူးယစ္ေဆးဝါးကိစၥသည္ က်န္မႈခင္းျဖစ္ရပ္တို႔ ႏွင့္ဆက္စပ္ေလ့ရွိသည္။ ယင္းကိစၥႏိုင္နင္းေအာင္ ကိုင္တြယ္ႏိုင္လွ်င္ က်န္အမႈအခင္းတို႔ ေလ်ာ့နည္း က်ဆင္းေရး မ်ားစြာအေထာက္အကူျပဳသည္။
က်န္ေသာက႑အလိုက္ စိန္ေခၚမႈမ်ား၊ ရာဇ ဝတ္မႈခင္းမ်ားကို ကိုင္တြယ္ရာတြင္လည္း ေဒသ အဆင့္တာဝန္ေပး႐ံုျဖင့္ မရေတာ့။ သာလြန္ အင္အားျဖင့္ စီမံကိုင္တြယ္ရန္လိုသည္။ ရဲအင္အား ျဖင့္မလံုေလာက္ က်န္ေသာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕ အစည္းမ်ား၊ ျပည္သူမ်ား ပါဝင္မွရမည္။ရာဇဝတ္မႈခင္းမ်ားကိုကိုင္တြယ္ရာ၌ ယခင္ ရာဇဝတ္မႈက်ဴးလြန္ေလ့ရွိသူတို႔၏ေနာက္ေၾကာင္း ရာဇဝင္ႏွင့္အေလ့အက်င့္၊ လက္စလက္နတို႔ကို ေလ့လာမႈ၊ ရာဇဝတ္မႈခင္းျဖစ္ပြားေလ့ရွိေသာ ေနရာမ်ား၏အေနအထား၊ မိမိတပ္ဖြဲ႕ဝင္တို႕၏ တပ္ျဖန္႔အင္အားႏွင့္အခင္းအက်င္း၊ သတင္းစံုစမ္း ေထာက္လွမ္းရယူမႈတို႔ အေရးပါသည္။
စာေရးသူသည္ ၁၉၉၉ ခုႏွစ္ခန္႔က စစ္ဗ်ဴဟာ မွဴးတာဝန္ထမ္းေဆာင္စဥ္က အေတြ႕အၾကံဳ တစ္ခုကို ေျပာျပလိုပါသည္။ ထိုစဥ္က သပိတ္ က်င္းႏွင့္ မိုးကုတ္အၾကားကားလမ္းတြင္ ဓားျပ တိုက္မႈ မၾကာခဏျဖစ္ပြားေလ့ရွိသည္။တိုင္းမွဴး က ရာဇဝတ္မႈခင္းျဖစ္၍ တပ္အင္အားသံုးခြင့္ မျပဳ၊ ထိုစဥ္က တပ္ရင္းမွဴးဒုတိယဗိုလ္မွဴးႀကီး ရဲထြဋ္ဦးစီးသည့္ တပ္ရင္းကို ကားလမ္းႏွင့္ေဝး ရာ စစ္ဆင္ေရးနယ္ေျမအတြင္း၌သာ လႈပ္ရွားေစ ၿပီး ဓားျပတိုက္မႈမျဖစ္ပြားေရးအတြက္ ရဲအင္အား ျဖင့္သာစီမံရန္ စာေရးသူကို တာဝန္ေပးခဲ့သည္။
စာေရးသူက သပိတ္က်င္းႏွင့္ မိုးကုတ္ အၾကား ဓားျပတိုက္ျခင္းခံခဲ့ရသည့္ျဖစ္စဥ္ ၁ဝ ႏွစ္စာ ရာဇဝင္ကိုယူၿပီး ေလ့လာလ်က္ ေျမပံု တင္ၾကည့္ရာ သပိတ္က်င္းႏွင့္မိုးကုတ္အၾကားတြင္ ေနရာသံုးေနရာႏွင့္ မိုးကုတ္၊ မိုးမိတ္အၾကားတြင္ ေနရာတစ္ေနရာတို႔၌ ဓားျပတိုက္မႈျဖစ္စဥ္ ျဖစ္ေလ့ ရွိသည္ကိုေတြ႔ရွိခဲ့သည္။ မႏၲေလးတိုင္း အက်ဥ္း ဦးစီးဌာနမွဴးထံ ေမတၱာရပ္ခံ၍ ဓားျပမႈျဖင့္ ေထာင္က်ခဲ့သူတို႔၏ရာဇဝင္ကို ရယူခဲ့ရာ မႏၲေလး တိုင္းအတြင္း သပိတ္က်င္းႏွင့္ ရမည္းသင္းနယ္ တို႕သည္ ဦးေရအမ်ားဆံုးျဖစ္သည္ကို ေလ့လာ ေတြ႕ရွိခဲ့ရသည္။ လံုျခံဳမႈေလ့လာသံုးသပ္ခ်က္ (ွနခကမငအပ ွကမလနပ)လုပ္ျခင္းျဖစ္သည္။ တစ္ဖန္ မိုးကုတ္ၿမိဳ ့နယ္ရဲတပ္ဖြဲ ့အင္အားျဖန္႔ခြဲပံုႏွင့္ၿမိဳ႕ နယ္အတြင္း အျခားမႈခင္းျဖစ္ပြားမႈ၊ လံုျခံဳေရးယူရ သည့္ ရဲကင္းျဖန္႔ခြဲပံုတို႕ကို ေလ့လာရာ၌ မလို ေသာေနရာ၌အင္အားပိုေနၿပီး လိုေသာေနရာ၌ အင္အားလိုေနသည္ကို ေတြ႕ေသာေၾကာင့္ တိုင္း ရဲမင္းႀကီးထံခြင့္ေတာင္း၍ ဓားျပတိုက္ေလ့ရွိ ေသာေနရာေလးေနရာ၌ ရဲကင္းေနရာသစ္ခ်ထား ေပးခဲ့သည္။ ရဲ လႈပ္ရွားအဖြဲ႕ႏွစ္ဖြဲ႕ကို သီးျခားဖြဲ႕ စည္း၍ လွည့္ကင္းျဖင့္ လႈပ္ရွားေစခဲ့ရာ စာေရးသူ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည့္ကာလ၌ ဓားျပတိုက္ မႈ လံုးဝမျဖစ္ခဲ့ပါ။
ေနာင္ စစ္ကိုင္းတိုင္းအတြင္းသို ့ ေျပာင္းေရႊ႕ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ရသည့္အခါ မိုးကုတ္လမ္း တြင္ ဓားျပတိုက္ေလ့ရွိသည့္အဖြဲ႕သည္ သပိတ္ က်င္းတစ္ဖက္ကမ္းဧရာဝတီျမစ္အေနာက္ျခမ္းသို႔ ွအေပ ေရွာင္၍ ေရႊဘို၊ အင္းေတာ္ မဟာဗ်ဴဟာ ကားလမ္းသို႔ ေရႊ႕ေျပာင္းဓားျပတိုက္ေနသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ ဧရာဝတီျမစ္ေၾကာင္း ႏွင့္ မဟာဗ်ဴဟာကားလမ္းအၾကား ရဲကင္းႏွင့္ လႈပ္ရွားရဲအင္အားသီးျခားထုတ္ႏုတ္စီမံခဲ့ရာ ေခါင္းေဆာင္ရဲမွဴးႏွင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႕တုိ႕၏ ႀကိဳးပမ္း မႈေၾကာင့္ ဓားျပအဖြဲ႕ေျခာက္ေယာက္ကို ဖမ္းဆီး ရမိခဲ့သည္။
တရားဥပေဒစိုးမိုးႏိုင္ေရးအတြက္ ျပ႒ာန္း ထားခဲ့သည့္ ဧည့္စာရင္းတိုင္ၾကားျခင္းဆိုင္ရာ ဥပေဒကို ဥပေဒျပဳေရးအပိုင္းက ပယ္ဖ်က္ျခင္း ကို ျပန္လည္သံုးသပ္ပါက တိုင္းျပည္တည္ၿငိမ္ ေအးခ်မ္းေနပါက ပယ္ဖ်က္ျခင္းသည္ မွန္ကန္ ေသာ္လည္း၊ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းမႈမရွိဘဲ ရာဇဝတ္ မႈထူေျပာခ်ိန္တြင္ ပယ္ဖ်က္မႈေၾကာင့္ရာဇဝတ္ သားတို႔အတြက္ ွအေပ ေရွာင္ရန္ အခြင့္အလမ္းပိုမိုရ ရွိေစႏိုင္သည္။ ပုန္းေအာင္းရန္အခြင့္အလမ္း ပို ရၿပီး ဖမ္းဆီးရန္ရွာေဖြသူတို႔အတြက္ ခက္ခဲေစ သည္။ ေကာင္းက်ိဳးသက္ေရာက္မႈထက္ ဆိုးက်ိဳး သက္ေရာက္မႈက ပိုမ်ားႏိုင္မည့္အလားအလာကို တြက္ဆသင့္သည္။
ယခုအခါၿမိဳ ့နယ္ရဲအင္အားႏွင္ ့အလုပ္မမွ်၊ အင္အားျဖန္႕ခြဲမႈ၊ လွည့္ကင္းလွည့္ႏိုင္မႈထက္ ေန႔စဥ္လံုျခံဳေရးႏွင့္ အေထြေထြတာဝန္ကိုပင္ ႏိုင္ေအာင္လုပ္ရန္ခဲယဥ္းေနပံုရသည္။သီးျခား ထုတ္ႏုတ္ အထူးတာဝန္ေပး၍ မလုပ္ႏိုင္ပါက လက္ရွိျဖစ္ေပၚေနေသာ ရာဇဝတ္မႈခင္းတို႕ အေပၚ ႏိုင္နင္းရန္ခက္သည္။ ထို႕ေၾကာင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႕ အင္ အားတိုးခ်ဲ႕ဖြဲ႕စည္းရန္လိုမည္ဟု ယူဆသည္။
မၾကာမီကရခိုင္ျပည္နယ္(ေျမာက္ပိုင္း) ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ က်ီးကန္းျပင္နယ္ျခားေစာင့္ ရဲကြပ္ကဲမႈဌာနခ်ဳပ္၊ ငါးခူရ နယ္ျခားေစာင့္ရဲကင္း စခန္းနဲ႔ ရေသ့ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ကိုးတန္ေကာက္ နယ္ျခားေစာင့္ရဲကင္းစခန္း စသည့္စခန္း သံုးခုကို ဘဂၤါလီ အၾကမ္းဖက္အက္ကာ မူလ္ မူဂ်ာဟီဒင္ အဖြဲ႕က စနစ္တက် ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ခ်ဥ္းကပ္ တိုက္ခိုက္ခံခဲ့ရမႈကို သံုးသပ္ၾကည့္ပါက သတင္း ရယူမႈမ်ားစြာအားနည္းခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရွိႏိုင္သည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္ေအးခ်မ္းသာယာေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္ေရးစီမံခ်က္၌ ရဲသတင္းတပ္ဖြဲ႕ အင္အား ကို တိုးခ်ဲ႕၍ သတင္းကြန္ရက္တည္ေဆာက္ရန္ လိုေၾကာင္း ေဖာ္ျပပါရွိခဲ့သည္။
မ်ားေသာအားျဖင့္ သတင္းေထာက္လွမ္းေရး အဖြဲ႕ဟု အသံၾကားသည္ႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္သူသာမက ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ား၊ အခ်ဳိ႕အဖြဲ႕အစည္းမ်ားကပါ လက္တြန္႕ေလ့ရွိၾကသည္။ သံုးတတ္လွ်င္ေဆး၊ မသံုးတတ္လွ်င္ေဘးျဖစ္ေလ့ရွိ၍ သံုးသူတို႕အေပၚ မူတည္သည္။ ႏိုင္ငံတကာတြင္ ႏိုင္ငံေရး၊ စစ္ေရး သာမက စီးပြားေရးလည္းေထာက္လွမ္း၍ သတင္းရယူၾကသည္။ ယခုအခ်ိန္အခါမ်ိဳးတြင္ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕သတင္းမ်ားမရလွ်င္ခံရမည္။ ျဖစ္ပြားၿပီးမွ လိုက္ရွင္းရမည္။
ရဲတပ္ဖြဲ႕၏အခန္းက႑ၿပီးလွ်င္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အခန္းက႑ႏွင့္ တရားစီရင္ေရးက႑က တရား ဥပေဒစိုးမိုးေရးအတြက္ ထိေရာက္ေအာင္ စီမံ ေဆာင္ရြက္ရန္လိုသည္။အထူးသျဖင့္ ရပ္ကြက္တစ္ခု၊ ရြာတစ္ရြာ တြင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးသည္ မည္သည့္အိမ္က အရက္ပုန္းေရာင္းသည္။ ဖဲဒိုင္ခံသည္၊ ေလာင္း ကစားလုပ္သည္ကိုသိသည္။ မည္သူကအလုပ္ လက္မဲ့၊ မည္သူက ဒုစ႐ိုက္သမားဆိုသည္ကို သိသည္။ အမ်ားႏွင့္တစ္ေယာက္ျဖစ္၍ ရင္ မဆိုင္ဝံ့။ စုေပါင္းအားတစ္ရပ္ျဖင့္ရင္ဆိုင္ ေျဖ ရွင္းသည့္စနစ္ေဖာ္ေဆာင္သင့္သည္။
ဥပေဒပိုင္းက ရာဇဝတ္ျပစ္မႈ ေလ်ာ့နည္းက် ဆင္းေစမည့္ ထိေရာက္သည့္အျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ ႏိုင္ေရးႏွင့္ တရားစီရင္ေရးအပိုင္းကလည္း တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးဦးတည္၍ ထိေရာက္သည့္ အျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ေရးေဆာင္ရြက္သင့္သည္။
သစ္ေတာဝန္ထမ္းတို႕က သစ္ေမွာင္ခိုဖမ္း ဆီးမႈေၾကာင့္ ရန္ျပဳတိုက္ခိုက္သတ္ျဖတ္မႈအထိ ျပဳလုပ္သည့္သတင္း၊ လံုျခံဳေရး ရဲတပ္ဖြဲ႕ဝင္တို႕ ကို ျပန္လည္ရန္ျပဳ သတ္ျဖတ္သည့္သတင္း၊ စည္ပင္ဝန္ထမ္းတို႕ကို႐ိုက္ႏွက္သည့္သတင္း၊ ဘတ္စ္ကားယာဥ္ေမာင္းႏွင့္ စပယ္ယာတို႔က ခရီးသည္ကို ဝိုင္း႐ိုက္သည့္သတင္း စသည္တို႕ သည္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ေနသူတို႕က စည္းကမ္း ထိန္းသိမ္းေရးမလုပ္ဝံ့ေအာင္ မင္းမဲ့စ႐ိုက္သို႕ ဦးတည္ေစႏိုင္သည့္အျပဳအမူမ်ားျဖစ္၍ ျပင္း ထန္စြာအေရးမယူႏိုင္လွ်င္ ေနာင္အခါ၌ တရား ဥပေဒစိုးမိုးေရးကို ထိန္းေက်ာင္းမည့္သူရွိေတာ့ မည္မဟုတ္ေပ။
အစိုးရအဖြဲ႕၊ အမ်ိဳးသားကာကြယ္ေရးႏွင့္လံု ျခံဳေရးေကာင္စီႏွင့္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာနတို႕ က အၾကမ္းဖက္မႈကာကြယ္တိုက္ဖ်က္ေရး၊ မူးယစ္ ေဆးဝါးအႏၲရာယ္တိုက္ဖ်က္ေရး၊ ရာဇဝတ္ မႈခင္းမ်ား ေလ်ာ့နည္းက်ဆင္းေရးတို႔အတြက္ စစ္ဆင္ေရးတစ္ရပ္သဖြယ္ စီမံခ်က္ခ်မွတ္ေဆာင္ ရြက္သင့္သည့္အခ်ိန္အခါသို႕ ေရာက္ရွိေနၿပီ ျဖစ္ သည္။အခ်ဳိ႕ေသာႏိုင္ငံမ်ားတြင္ တစ္ႏိုင္ငံလံုး မႈခင္း က်ဆင္းေရးစီမံခ်က္ ေရးဆြဲလုပ္ေဆာင္ေလ့ ရွိသည္။
မိမိတို႔လုပ္ေဆာင္ရာ၌ ေအာက္ပါက႑ အသီးသီးကို ျပန္လည္သံုးသပ္ျဖည့္ဆည္းလုပ္ ေဆာင္ရန္လိုသည္ဟု ျမင္သည္။
-ဥပေဒမ်ားျပန္လည္သံုးသပ္၍ ျပင္ဆင္ သင့္သည္မ်ားကို ျပင္ဆင္ျခင္း။
-တရားစီရင္ေရးအပိုင္း ျပန္လည္သံုးသပ္စီမံ ျခင္း။
-လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕အင္အားဖြဲ႕စည္းမႈ၊ ျဖန္႕ခြဲ လုပ္ေဆာင္မႈ၊ စြမ္းေဆာင္ရည္ ျပန္လည္ သံုးသပ္ျဖည့္ဆည္းစီမံျခင္း။
-သတင္းေထာက္လွမ္းေရးအဖြဲ႕အစည္း မ်ား၏အင္အား၊ ျဖန္႕ခြဲမႈႏွင့္သတင္းရယူ မႈစနစ္ ေခတ္မီတိုးတက္ေကာင္းမြန္ေအာင္ ျဖည့္ဆည္းျခင္း။
-အုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ အျခားဌာနဆိုင္ရာ တရား ဥပေဒစိုးမိုးေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ျပန္လည္ သံုးသပ္စီမံျခင္း။
-အရက္ဆိုင္၊ ဘီယာဆိုင္၊ ကာရာအိုေက၊ အႏွိပ္ခန္းစသည့္ ဝန္းက်င္မ်ားကို ျပန္လည္ စိစစ္၍ ခြင့္ျပဳသင့္မွခြင့္ျပဳျခင္း၊ စာသင္ ေက်ာင္းမ်ားအနီးပတ္ဝန္းက်င္၌ လံုးဝခြင့္ မျပဳျခင္း။
-ျပည္သူမ်ား ပူးေပါင္းပါဝင္မႈ စီမံျခင္း။
-စိတ္ဓာတ္၊ စည္းကမ္း၊ အက်င့္စာရိတၱ ေကာင္းမြန္ေသာ လူအဖြဲ႕အစည္းျဖစ္ေပၚ လာေစရန္ ညစ္ညမ္းစာေပ၊ ဂီတ၊ ႐ုပ္ရွင္၊ ဗြီဒီယိုမ်ားဆင္ဆာျပဳလုပ္ပိတ္ပင္ျခင္း၊ ပညာ ေပး စာေပ၊ ဂီတ၊ ႐ုပ္ရွင္၊ ဗြီဒီယိုမ်ားျဖင့္
ပညာေပးျခင္း။
-ေက်ာင္းပညာေရးတြင္ ျပည္သူ႕နီတိ အေလးထားသင္ၾကားေစျခင္း။
ထို႕အျပင္ စားဝတ္ေနေရး စီးပြားေရး အဆင္မေျပမႈ၊ အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္မႈ၊ ရာသီဥတု ဒဏ္ေၾကာင့္ သီးႏွံပ်က္စီးမႈ၊ က်န္းမာေရး ေဆး ဝါးကုသရန္စရိတ္မတတ္ႏိုင္မႈ အစရွိသည္တို႕ ေၾကာင့္ျဖစ္ပြားရေသာ ရာဇဝတ္ျပစ္မႈမ်ားလည္း ရွိသည္။ ဆင္းရဲမႈေလွ်ာ့ခ်ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို အစိုးရက အေလးထားလုပ္ေဆာင္ရန္ရန္လိုသည္။
၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္အတြက္ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈ အညႊန္းကိန္း( ြၽကူန သ္ ဴေတႈညိနထ ၂ဝ၁၆) အစီရင္ ခံစာအရ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏သည္ ၁၁၃ ႏိုင္ငံအနက္ အဆင့္ ၉၈ ရွိသည္။တည္ၿငိမ္လံုျခံဳမႈတြင္ ၁၁၃ ႏိုင္ငံအနက္ အဆင့္ ၅၃ ရွိသည္။ စည္းမ်ဥ္း ဥပေဒႏွင့္အညီ လိုက္နာေအာင္ေဆာင္ရြက္ေစႏိုင္ မႈတြင္ ၁၁၃ ႏိုင္ငံအနက္ အဆင့္ ၈၇ ရွိသည္။တရားမ တရားစီရင