images
UN
UN
ေမာင္ေတာၿမိဳ႕ရွင္းတမ္း
ေမာင္သန္းေဆြ(ထားဝယ္) Thursday, 12 January 2017
၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္ ေအာက္တုိဘာလ ၉ ရက္ နံနက္ ၁ နာရီခြဲတြင္ ေမာင္ေတာ ၿမိဳ႕နယ္ အမွတ္(၁)နယ္ျခားေစာင့္ရဲ ကြပ္ကဲမႈဌာနခ်ဳပ္(က်ီးကန္ျပင္)အား အၾကမ္းဖက္စီးနင္းတုိက္ခုိက္သူအင္အား ၉ဝ ခန္႔မွလည္းေကာင္း၊ နံနက္ ၄ နာရီ ခြဲတြင္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ အမွတ္(၁) နယ္ျခားေစာင့္ရဲတပ္ဖြဲ႕ခြဲ ေဒသ(၂) နယ္ေျမ(၅)ငါးခူရနယ္ေျမ႐ံုးအား လည္း ေကာင္း၊ နံနက္ ၁ နာရီခြဲတြင္ ရေသ့ ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ အမွတ္(၁)လံုျခံဳေရးရဲ တပ္ဖြဲ႕ခြဲေဒသ(၃) နယ္ေျမ(၉)ကုိးတန္ ေကာက္ရဲကင္းစခန္းအား အၾကမ္းဖက္ တုိက္ခုိက္ပစ္ခတ္သူအင္အား ၂ဝ၊ ၃ဝ ခန္႔မွလည္းေကာင္း စနစ္တက်ႀကိဳတင္ အကြက္ခ်အလစ္အငုိက္ယူ၍ အခ်ိန္ကုိက္ အၾကမ္းဖက္စီးနင္းတုိက္ခုိက္သတ္ျဖတ္ မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည္။
အဆိုပါတုိက္ခုိက္မႈမ်ားေၾကာင့္ အမွတ္(၁)နယ္ျခားေစာင့္ ရဲကြပ္ကဲမႈအဖြဲ႕ မွဴး႐ံုး(ဌာနခ်ဳပ္)မွ တပ္ဖြဲ႕ဝင္ေျခာက္ဦး၊ ငါးခူရနယ္ျခားေစာင့္ရဲတပ္ဖြဲ႕စခန္းမွ တပ္ဖြဲ႕ဝင္ႏွစ္ဦးႏွင့္ ကိုးတန္ေကာက္ နယ္ ျခားေစာင့္ရဲတပ္ဖြဲ႕ဝင္တစ္ဦး စုစုေပါင္း ကုိးဦးက်ဆံုးၿပီး လက္နက္ႏွင့္ခဲယမ္း မ်ားလည္း ဆံုး႐ႈံးခဲ့သည္ဆုိ၏။ အဆုိပါ ဘဂၤါလီအၾကမ္းဖက္သမားမ်ားကုိ တပ္မေတာ္ႏွင့္ရဲတပ္ဖြဲ႕မ်ားက လုိက္ကာ ေခ်မႈန္းလ်က္ရွိၿပီး ေနာက္ဆံုးစာရင္းမ်ား အရ တုိက္ခုိက္မႈမ်ားအတြင္း နယ္ျခား ေစာင့္ရဲတပ္ဖြဲ႕စခန္းမ်ားကုိ အၾကမ္းဖက္ တုိက္ခုိက္ခဲ့သည့္ ဘဂၤါလီ ၁၄ ဦး၏ အေလာင္းမ်ားႏွင့္လက္နက္အခ်ဳိ႕ ျပန္ လည္ရရွိခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။
အထက္ပါျဖစ္စဥ္က စခဲ့ေသာ ေမာင္ေတာအေရးအခင္းေၾကာင့္ ယေန႔ အထိ ေန႔စဥ္သတင္းစာႏွင့္ဂ်ာနယ္မ်ား တြင္ ေမာင္ေတာႏွင့္ပတ္သက္ေသာ သတင္းမ်ားကုိဖတ္ေနရပါသည္။ ႏုိင္ငံ တကာစာမ်က္ႏွာတြင္မူ အၾကမ္းဖက္ တုိက္ခုိက္ခံရမႈျဖစ္စဥ္သတင္းမွာ ဆန္႔ က်င္ဘက္ျဖစ္သြားသည္။ အၾကမ္းဖက္ တုိက္ခုိက္သူမ်ားမွာ ဖိႏွိပ္ခံသူမ်ားျဖစ္ သြားၿပီး လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ားကလူမ်ဳိး သုဥ္းသတ္ျဖတ္မႈ ရာဇဝတ္သားမ်ား အျဖစ္ စြပ္စြဲခံရ၏။
ကုလသမဂၢအပါအဝင္ ႏိုင္ငံတကာ အစိုးရအခ်ဳိ႕က ရခိုင္ျပည္နယ္ေမာင္ေတာ အေရးကို ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္ခြင့္ေတာင္း ေနၾကသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္မွ ေမာင္ေတာေခၚသည့္ ၿမိဳ႕ကေလးအမည္ သည္ တိုင္းေက်ာ္ျပည္ေက်ာ္မွ ကမၻာ ေက်ာ္အထိ ျဖစ္လာရေတာ့သည္။ သို႕ျဖစ္ ၍ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕ဟူ၍ ျဖစ္ေပၚလာရ သည့္အေၾကာင္းကို သိရန္လိုသည္။
ေမာင္ေတာၿမိဳ႕တည္ရာသည္ ရခိုင္ ျပည္နယ္အတြင္း ေျမာက္လတၱီတြဒ္၂ဝံ ၄၉ 'အေရွ႕ေလာင္ဂ်ီတြဒ္ ၉၂ ံ ၂၂' တို႕ဆံုရာမွာတည္ရွိပါသည္။ နတ္ျမစ္ဝ တြင္တည္ရွိေသာ ရွင္မျဖဴကြၽန္းကို ၿဗိတိ သွ်တို႕က ေရွးရခိုင္မင္းမ်ားလက္ထက္ ကတည္းက သူတို႕ကိုလႊဲေျပာင္းေပးအပ္ ထားၿပီျဖစ္၍ သူတို႕ပိုင္သည္ဟုဆိုသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ ျမန္မာဘုရင္စစ္ကိုင္းမင္း (ဘႀကီးေတာ္)၏ လက္ေအာက္ခံ ဓည ဝတီၿမိဳ႕ဝန္ မဟာမင္းႀကီးေက်ာ္စြာဘြဲ႕ခံ ဦးစံေပ်ာ္က ျမန္မာစစ္ဗိုလ္ ေမာင္ေတာ အုပ္ခ်ဳပ္သည့္အင္အား ၂ဝ ခန္႔ရွိေသာ စစ္သားမ်ားကို အေစာင့္အက်ပ္အေနျဖင့္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕တည္ရာေနရာတြင္ ခရစ္ ႏွစ္ ၁၈၂၂ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလကစ၍ စခန္းခ်ေနေစလိုက္ပါသည္။ ထိုအခ်ိန္မွ စ၍ ၄င္းေနရာကို ျမန္မာစစ္ဗိုလ္ ေမာင္ေတာအမည္ကိုယူ၍''ေမာင္ေတာ'' ဟု ေခၚခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟုဆို၏။
ဓညဝတီၿမိဳ႕ဝန္ ဦးစံေပ်ာ္သည္ ရွင္ မျဖဴကြၽန္းအနီး ျမန္မာ့ေရပိုင္နက္အတြင္း မွာ ၿဗိတိသွ်သေဘၤာမ်ား ဝင္ထြက္သြား လာခြင့္မျပဳေၾကာင္း အမိန္႕ထုတ္ျပန္လိုက္ သည္။ ခရစ္ႏွစ္ ၁၈၂၃ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီ လတြင္ ထိုအမိန္႕ကို ပမာမခန္႕ျပဳ၍ ၿဗိတိသွ်လက္ေအာက္ခံအရာရွိ ေခ်ာင္ဒလီ (ဃ့သကိ့ကမပ)ေမာင္ညိဳအုပ္ခ်ဳပ္သည့္ ဆားျပင္ရြာသားအခ်ဳိ႕ကို စပါးေလွမ်ား ႏွင့္ နတ္ျမစ္ဝရွင္မျဖဴကြၽန္းအနီးသို႕ ျဖတ္ ေက်ာ္သြားလာေစသည္။ ေခ်ာင္ဒလီ (ဃ့သကိ့ကမပ)ဆိုသည္က နယ္ေျမအုပ္ ခ်ဳပ္ေရးမွဴးကို တိုင္းရင္သားဘာသာႏွင့္ ေခၚျခင္းျဖစ္သည္။
ၿဗိတိသွ်ပိုင္နက္ဘက္မွ စပါးေလွ မ်ား ျဖတ္သန္းသြားသည္ကို ျမန္မာစစ္ ဗိုလ္ေမာင္ေတာက တားျမစ္ေသာ္လည္း မရ၍ ပစ္ခတ္ေျခာက္လွန္႕ရသည္။ ဤ ကိစၥကို ဆားျပင္ရြာသားမ်ားက ေခ်ာင္ဒ လီေမာင္ညိဳကိုတိုင္တန္းၾက၏။ ေခ်ာင္ဒ လီေမာင္ညိဳက အျဖစ္အပ်က္အေသးစိတ္ ကို စစ္တေကာင္းအုပ္ခ်ဳပ္ေရးအရာရွိမွ တစ္ဆင့္ အိႏၵိယဘုရင္ခံခ်ဳပ္အထိ တိုင္ တန္းသျဖင့္ ျပႆနာႀကီးက်ယ္သြား သည္။ အိႏၵိယဘုရင္ခံခ်ဳပ္က ဤကိစၥကို ေျဖရွင္းရန္ ေရာ္ဘတ္ဆန္(ြၽသဘနမအ်သည) ဆိုသူအား တာဝန္ေပးအပ္လိုက္သည္။
၁၈၂၃ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၂၃ ရက္ တြင္ ေရာ္ဘတ္ဆန္၏ အစီအစဥ္ျဖင့္ ရွင္ မျဖဴကြၽန္းကို ဆူပဒါမာဒိုဝီ (ွကဘေိေမ ၾေိသတငမ) ၏ တပ္ဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕ေရာက္လာ သည္။ ထိုတပ္ဖြဲ႕သည္ ျမန္မာစစ္ဗိုလ္ ေမာင္ေတာ၏ အေစာင့္တပ္ႏွင့္ ဆံု၍ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားသည္။ ဆူပဒါမာဒိုဝီ၏ လက္ေအာက္ခံ ဂ်မဒါဟာရီဆင္း (ဲန-ာေိေမ ံေမင ွငညါ့) ႏွင့္ တပ္သား ၁ဝ ေယာက္ကို ျမန္မာစစ္ဗိုလ္ေမာင္ေတာက ဖမ္းဆီးလိုက္သည္။ ျမန္မာစစ္ဗိုလ္ ေမာင္ေတာသည္ ရွင္မျဖဴကြၽန္းအနီး နတ္ ျမစ္ကမ္းမွာ ၁၈၂၄ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ အထိ တာဝန္က်ေနထိုင္ခဲ့သည္ဆိုပါ သည္။ မ်ားမၾကာမီကာလတြင္ ထိုရွင္မ ျဖဴကြၽန္းပိုင္ဆိုင္မႈ ျပႆနာေၾကာင့္ အဂၤလိပ္ႏွင့္ျမန္မာ ပထမစစ္ပြဲျဖစ္ခဲ့ရ ျခင္းျဖစ္ပါသည္။
ဤေနရာတြင္ အက်ဳံးဝင္၍ ျမန္မာ စစ္ဗိုလ္ေမာင္ေတာႏွင့္ တပ္ကို စခန္းခ် ေစခဲ့သည့္ စစ္ကိုင္းမင္း(ဘႀကီးေတာ္) လက္ထက္ ဓညဝတီၿမိဳ႕ဝန္ မဟာမင္း ႀကီးေက်ာ္စြာဘြဲ႕ခံဦးစံေပ်ာ္ဆိုသူမွာသီေပါ မင္းလက္ထက္ တိုင္းတာမင္းႀကီးအျဖစ္ သမိုင္းတြင္ ထင္ရွားခဲ့သည့္ ဦးဖိုး၏ ဖခင္ပင္ျဖစ္သည္ဆိုသည့္အေၾကာင္းကို ေဖာ္ျပခ်င္သည္။ ဓညဝတီမင္းႀကီး ဦးစံ ေပ်ာ္အေၾကာင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ ဃေစအ.ႊၽ. ႊၽ့ငအန ေရးသည့္ ႊ့န ႀကမာန်န ႊၽေမ စာအုပ္တြင္ ဓညဝတီၿမိဳ႕ဝန္ မဟာမင္း ႀကီး ေက်ာ္စြာဆိုသူမွာ အဂၤလိပ္-ျမန္မာ ပထမစစ္ပြဲကာလအတြင္း ၿမိဳ႕ဝန္အျဖစ္ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သူျဖစ္သည္။ သူ႕စာအုပ္တြင္ မဟာမင္းႀကီးေက်ာ္စြာကို ြၽေျေ့ သ္ ဗမေုေည ဟု လည္းေကာင္း၊ ြသလနမညသမ သ္ ဗမေုေည ဟုလည္းေကာင္း အမ်ဳိးမ်ဳိး ေရးသားထားပါသည္။
မဟာမင္းႀကီးေက်ာ္စြာသည္ အလြန္ ထက္ျမက္သူျဖစ္၏။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆို ေသာ္ ခရစ္ႏွစ္ ၁၈၂၃ ခုႏွစ္ ေအာက္တို ဘာလ ၂၉ ရက္ေန႕စြဲႏွင့္ အိႏိၵယဘုရင္ခံ ခ်ဳပ္ထံ စာတစ္ေစာင္ေရးသားေပးပို႕ခဲ့ဖူး သည္။ ထိုစာထဲတြင္
''ရွင္မျဖဴကြၽန္းေပၚတြင္ ခံကတုတ္ မ်ားျပန္ေဆာက္မည္ဆိုလွ်င္ ဒကၠာႏွင့္ ေမာက္သူဇာၿမိဳ႕မ်ားကို လက္နက္ႏွင့္ ကြၽႏ္ုပ္ကိုယ္တိုင္ တိုက္ခိုက္သိမ္းပိုက္ရ လိမ့္မည္''ဟု ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့သည္ ဆို၏။
အထက္ပါအေၾကာင္းအရာမ်ား ေၾကာင့္ေမာင္ေတာၿမိဳ႕အမည္သည္မည္သူ႕ ကိုအေၾကာင္းျပဳ၍ ျဖစ္ေပၚလာခဲ့ရသည္ ကို သိရသည့္အျပင္ အဂၤလိပ္-ျမန္မာ ပထမစစ္ပြဲမျဖစ္ခင္ကတည္းကပင္ ထို ေဒသတစ္ဝိုက္၌ တိုင္းတစ္ပါးသားတို႕ က်ဴးေက်ာ္ရန္စမႈမ်ားရွိခဲ့သည္ဟု ဆိုျခင္း ပင္ျဖစ္၏။